ନୂଆ ଚାନ୍ଦ ଦିନରେ, କିମ୍ବା ଯଥାୟଥ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବାରେ ଯେତେ ଫଳ ମିଳେ, ସେହି ଫଳ ଏକ ମଣିଷ ସାଭ୍ରମତୀ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ମିଳିଥାଏ। କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ, କୃତିକା ନକ୍ଷତ୍ର ଯୋଗ ହେବାବେଳେ, ଶ୍ରୀସ୍ଥଳରେ ମାଧବ ପୂର୍ବରୁ ସ୍ନାନ କଲେ ମର୍ତ୍ୟ ଜଣେ ସାଭ୍ରମତୀ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରି ସେହି ଫଳ ପାଇଥାଏ। ଏହି ନଦୀ, ମହାଦେବୀ, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଏବଂ ପବିତ୍ରତାର ଉତ୍ତମ ଉପାୟ; ଏହା ଶୁଦ୍ଧ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଏବଂ ପାପ ନାଶ କରୁଥିବା ନଦୀ। ସାଭ୍ରମତୀରେ, ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଯେଉଁମାନେ ସଂଯୁକ୍ତ, ଏବଂ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଯେଉଁମାନେ ଆସନ୍ତି, ସେମାନେ ସଦା ଏଠାରେ ଅବସ୍ଥାନ କରନ୍ତି। ପଶ୍ଚିମ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଖେଟକରେ ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତି। ମହାଦେବୀ, ସେମାନେ ବିଶେଷ କରି କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଆସନ୍ତି; ଏଠାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଭୋଜନ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଏଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଧାର୍ମିକ କ୍ରିୟା ଏବଂ ଅନେକ ଯଜ୍ଞ ପ୍ରତିଦିନ କରାଯାଏ; ଲୋକମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଦାନ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଚାରି ଯୁଗରେ ଏହି ବିଷୟରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଯବକୃତ, ରୈଭ୍ୟ, କାକ୍ଷୀବାନ ଉଶିଜ, ଭୃଗୁ, ଅଙ୍ଗିରା, କଣ୍ବ, ପୁନର୍ବସୁ ଏବଂ ଗୁଣବତ୍ତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦିନ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛନ୍ତି। ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ମଧୁମତ ନେତୃତ୍ୱରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଋଷିମାନେ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସୁବନ୍ଧୁ ଏବଂ ବଳିଶାଳୀ ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ଅଛନ୍ତି। ଏଠି ଶିଖୀ, ଦୀର୍ଘତମସ, ଗୌତମ, କଶ୍ୟପ, ଶ୍ୱେତକେତୁ, କହୋଢା, ପୁଲହ, ଦେବଳା ଅଛନ୍ତି। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ଭରଦ୍ୱାଜ, ବଳିଶାଳୀ ଜମଦଗ୍ନି, ଋଚୀକଙ୍କ ପୁତ୍ର ଗର୍ଗ, ଉଦ୍ଦାଳକ ଋଷି ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ଦେବଶର୍ମା, ଧୌମ୍ୟ, ଆସ୍ତୀକ, କଶ୍ୟପ, ଲୋମଶ, ନାଭିକେତୁ, ଲୋମହର୍ଷଣ ଏବଂ ଉଗ୍ରଶ୍ରବା, ଭାର୍ଗବ ଚ୍ୟବନ ଏବଂ ସମସ୍ତ ବାଲଖିଲ୍ୟ ଋଷିମାନେ ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତି। ସେମାନେ ସ୍ନାନ କରି, ଉପବାସ କରି, ସଦା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରି, ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଏବଂ ଗଦାଧାରଣ କରି ନଦୀ ତୀରେ ଅବସ୍ଥାନ କରନ୍ତି। ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗୟା ସବୁଠୁ ପବିତ୍ର ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେଉଁଠି ଦେବତାମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ୱୟଂ ଅବସ୍ଥିତ। ଗୀତାରେ, ପିତୃମାନେ ଅଞ୍ଜଳିର ଅଂଶ ପାଇଁ ଶ୍ଳୋକ ଗାୟନ କରନ୍ତି; ଅନେକ ପୁତ୍ର ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ଏକ ପୁତ୍ର ଗୟାକୁ ଗଲେ ମଧ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ। ଏକ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିଲେ, କିମ୍ବା ନୀଳ ବୃଷ୍ଣ ଛାଡ଼ିଲେ, ବାରାଣସୀ ସଦା ପବିତ୍ର ଏବଂ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଅତି ପ୍ରିୟ। ମୋର ଉପସ୍ଥିତିରେ ଏଠି ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦିଏ; ମୋର ଆଜ୍ଞାରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ବିନ୍ଦୁମାଧବ ନାମରେ ପରିଚିତ। ମହାଦେବୀ, ସେ ସଦା ବିଶେଷ ଭାବରେ ବାରାଣସୀରେ ବସନ୍ତି; ଏହି ନଗର ମୋର ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ। ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ପ୍ରିୟ ବିମଲେଶ୍ୱର ତୀର୍ଥ ଏବଂ ପିତୃତୀର୍ଥ ପ୍ରୟାଗ, ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ଉପସ୍ଥିତି ରହିଛି। ମହାଦେବୀ, ସେମାନେ ମୋର ଆଜ୍ଞାରେ ଜଳରେ ଆସନ୍ତି; ଏଠି ଭଗବାନ ବଟେଶ୍ୱର ମାଧବଙ୍କ ସହିତ ଅଛନ୍ତି। ଦଶ ଅଶ୍ୱମେଧ ତୀର୍ଥ ଏବଂ ଗଙ୍ଗା ଦ୍ୱାର ମଧ୍ୟ, ମୋର ଆଜ୍ଞାରେ ସାଭ୍ରମତୀରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଲଳିତାଦେବୀ ନଦୀ, ସତ ଧାରା ଯୁକ୍ତ ତୀର୍ଥ, ମିତ୍ରପଦ, କେଦାର ଶଂକରଙ୍କ ନିବାସ, ଗଙ୍ଗାସାଗର ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମସରସ୍, ଶତଦ୍ରୁ ଜଳର ହ୍ରଦ ଏଠି ଅଛି। ନୈମିଶ ତୀର୍ଥ ସଦା ମୋର ଆଜ୍ଞାରେ ଅଛି; ମହାଦେବୀ, ସେମାନେ ସାଭ୍ରମତୀର ଜଳରେ ଅବସ୍ଥିତ, କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଶ୍ୱେତା, ଚାଲା ଚାମ୍ପା ପରି ପବିତ୍ର ନଦୀ, ଶ୍ୱେତା ଧାତୁର ନଦୀ, ହସ୍ତିମତୀ ଏବଂ ବାର୍ତ୍ତଘ୍ନୀ, ସମୁଦ୍ରକୁ ବହିଯାଉଥିବା ନଦୀମାନେ ଅଛନ୍ତି। ଏମାନେ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ପ୍ରିୟ, ଅନେକ ଅଞ୍ଜଳିର ଫଳ ଦେଇଥାଏ; ଏଠି ପୁତ୍ରମାନେ ତାଙ୍କ ପିତାମାନେ ପାଇଁ ଅଞ୍ଜଳି ଦେବା ଉଚିତ। ପାଟଳ ଏବଂ ବାଡ଼ବା ନଗର, ଏହି ନଦୀମାନେ ବିଶେଷ ଭାବରେ ସାଭ୍ରମତୀକୁ ସଦା ପହଞ୍ଚିଥାଏ। ଏଠି ଯେଉଁ ଲୋକମାନେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି ଏବଂ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପୃଥିବୀରେ ସୁଖ ଭୋଗ କରି, ପରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନିତ୍ୟ ନିବାସ ପାଇଥାନ୍ତି। ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପ, ମହା ଏବଂ ପବିତ୍ର ଭୂମି, ଯେଉଁଠି ପୁଣ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ; ଏଠି ଆର୍ଯ୍ୟ ନାମକ ସ୍ଥାନ ଅଛି, ସବୁଠୁ ପବିତ୍ର ଏବଂ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ଦେଇଥାଏ। ନୀଳକଣ୍ଠ ତୀର୍ଥ ଏବଂ ନନ୍ଦ ହ୍ରଦ, ରୁଦ୍ର ହ୍ରଦ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପବିତ୍ର ନିବାସ; ମନ୍ଦାକିନୀ ଏବଂ ଚ୍ଛୋଦା ମହାନଦୀ ଏଠି ଦେଖିବା ପାଇଁ ନିଜେ ଦେଖାଯାଏ। ଧୂମ୍ରା, ମିତ୍ରଙ୍କ ଆସନ, ବୈଜନାଥ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାଷାଣ, କ୍ଷିପ୍ରା ନଦୀ, ମହାକାଳ ଏବଂ କାଲିଞ୍ଜର ପାହାଡ଼ ଅଛି। ଗଙ୍ଗାର ଉଦ୍ଗମ, ହରିଙ୍କ ପ୍ରକଟ ରୂପ, ନର୍ମଦା ରୂପ, ଗଙ୍ଗାପିଣ୍ଡ ଦେଇ ଏମାନେ ଚତୁର୍ବୁଦ୍ଧିମାନେ ସମାନ ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଏମାନେ ବ୍ରହ୍ମତୀର୍ଥ, ସାଭ୍ରମତୀର ଉତ୍ତର ତୀରରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଦେବମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଲୁଚାଇ ରଖିଛନ୍ତି। ମହାଦେବୀ, ସ୍ମରଣ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ଏମାନେ ଲୋକମାନେର ପାପ ନାଶ କରନ୍ତି; ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ତ ଏହା ଅତି ବଡ଼ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ଓଂକାର, ପିତୃତୀର୍ଥ, କାବେରୀ, କପିଳ ଜଳ, ଚନ୍ଦବେଗ ସଙ୍ଗମ ଏବଂ ଅମରକଣ୍ଟକ ତୀର୍ଥ ଅଛି। ଏଠି ସ୍ନାନ ଏବଂ ସମ୍ବନ୍ଧିତ କ୍ରିୟା କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ରେ ସ୍ନାନ ଫଳରୁ ଶତଗୁଣ ଅଧିକ ଦେଇଥାଏ; ବାର୍ତ୍ତଘ୍ନୀ ସଙ୍ଗମରେ ଗଣେଶ ପ୍ରଧାନ ଅଛନ୍ତି। ପୂର୍ବରୁ, ଗଣମାନେ ତୀର୍ଥମାନେକୁ ସାଭ୍ରମତୀକୁ ଆଣିଥିଲେ; ଏହି ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ତୀର୍ଥ ସଙ୍ଗମ ବିବରଣୀ ଅଟୁଟ ଭାବରେ ମୋର କଥା।