କାଶ୍ୟପ ଋଷି ଭଗବାନଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି କହିଲେ, “ହେ ଦେବଦେବ, ହେ ବିଶ୍ବର ନାଥ, ଆପଣ ଦୟାଲୁ ଓ ଦାନଶୀଳ; ଆପଣଙ୍କ ଶିର ଉପରେ ବିରାଜିଥିବା ପବିତ୍ର ଗଙ୍ଗା ନଦୀ, ଯାହା ପାପକୁ ନାଶ କରେ, ତାହାକୁ ମୋତେ ଦିଅନ୍ତୁ।” ତାଙ୍କର ବିନୟ ଦେଖି, ପାର୍ବତୀ ଦେବୀ ପ୍ରସ୍ନ କଲେ, ଭଗବାନ ଶିବ କହିଲେ, “ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ଗଙ୍ଗାକୁ ଗ୍ରହଣ କର।” ଏପରେ ଶିବ ତାଙ୍କର ଏକ ଚୁଲ ଖୋଲି ଗଙ୍ଗାକୁ ଦେଇଦେଲେ। କାଶ୍ୟପ ଋଷି ଖୁସି ହୋଇ ଗଙ୍ଗାକୁ ନେଇ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଫେରିଗଲେ। ଏହିପରେ କେଶରନ୍ଧ୍ର ନାମକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ କାଶ୍ୟପଙ୍କ ନିବାସ ହେଲା। ତାଙ୍କ ସହିତ ଅନେକ ଋଷିମୁନି ଯାଇଥିଲେ। କାଶ୍ୟପ ନେଇଯାଇଥିବା ଗଙ୍ଗା ନଦୀ ‘କାଶ୍ୟପୀ’ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲା। ଏହି ନଦୀକୁ ଦେଖିଲେ ମାନ୍ୟ, ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାକାରୀ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତି ପାଇଥାଏ। ପାର୍ବତୀ ଦେବୀ ପ୍ରସ୍ନ କଲେ, “କେଶରନ୍ଧ୍ରରେ ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କରି କେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ? ଦୟାଳୁ ଭଗବାନ, ମୋତେ କହନ୍ତୁ।” ଶିବ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ମୁଁ ଅନେକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ, ତୀର୍ଥ, ଏବଂ ସମୁଦ୍ରକୁ ଯାଉଥିବା ନଦୀ ବିଷୟରେ ଶୁଣିଛି, ଏହା ସବୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦୟାରେ ଜଣା। ଗଙ୍ଗା, ଯମୁନା, ରେବା, ତାପୀ, ଗୋଦାବରୀ, ତୁଙ୍ଗଭଦ୍ରା, କୌଶିକୀ, ଗଲ୍ଲିକା; କାବେରୀ, ବେଦିକା, ଭଦ୍ରା, ସରୟୂ—ଏହି ସବୁ ନଦୀ ପୃଥିବୀରେ ପାପକୁ ନାଶ କରେ। ପ୍ରୟାଗ, କାଶୀ, ପୁଷ୍କର, ନୈମିଷାରଣ୍ୟ, ଅମରକଣ୍ଟକ, ଦ୍ୱାରକାର କ୍ଷେତ୍ର, ଅର୍ବୁଦା ଅଟବୀ—ଏହି ସବୁ ଦିବ୍ୟ ଓ ଉତ୍ତମ ତୀର୍ଥ ମୁଁ ଶୁଣିଛି। ଏହି ସବୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମାୟାର ଦୟାରେ ଜଣା। ପୂର୍ବରୁ ଭାଗୀରଥଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ମୁଁ ଗଙ୍ଗାକୁ ଦେଇଥିଲି; ପୁନଃ ଋଷିମୁନିଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ମୁଁ ଗଙ୍ଗାକୁ କାଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲି। ଏହି କାଶ୍ୟପୀ ଗଙ୍ଗା ସଦା ରୋଗ ଓ ଦୋଷ ନାଶ କରେ। ପ୍ରତି ଯୁଗରେ ଏହି ନଦୀ ଭିନ୍ନ ନାମରେ ପରିଚିତ। କୃତ ଯୁଗରେ କୃତବତୀ, ତ୍ରେତାରେ ଗିରିକର୍ଣିକା, ଦ୍ୱାପରରେ ଚନ୍ଦନା, କଳିରେ ସାଭ୍ରମତୀ ନାମରେ ପରିଚିତ। ପ୍ରତିଦିନ ଲୋକେ ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଥାନ୍ତି। ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ ଲୋକେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନିତ୍ୟ ନିବାସକୁ ଯାନ୍ତି। କେଦାର ଓ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ସାଭ୍ରମତୀ ନଦୀରେ ପ୍ରତିଦିନ ଏହି ପୁଣ୍ୟ ଲୋକ ପାଇଥାନ୍ତି। ଏହା ନିଶ୍ଚିତ, ବ୍ୟାସଙ୍କ କଥା ଅନୁଯାୟୀ; ଭାଦ୍ରପଦର ଦ୍ୱିତୀୟା ଅର୍ଦ୍ଧରେ, କିମ୍ବା ପ୍ରତିଦିନ, ଅମାବାସ୍ୟାରେ, କିମ୍ବା ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରି, ଯେପରି ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ସାଭ୍ରମତୀରେ ସ୍ନାନ କରି ସେହି ଫଳ ମିଳେ। କାର୍ତିକ ମାସରେ କୃତିକା ଯୁକ୍ତ ଦିନରେ, ଶ୍ରୀସ୍ଥଳରେ ମାଧବ ସମ୍ମୁଖରେ, ସାଭ୍ରମତୀରେ ସ୍ନାନ କରି ମର୍ତ୍ୟ ଲୋକ ପବିତ୍ର ଫଳ ପାଇଥାନ୍ତି। ଏହି ନଦୀ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପାପନାଶିନୀ, ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଭାଗ୍ୟବାନ। ସାଭ୍ରମତୀ ନଦୀରେ ପୂର୍ବ, ଉତ୍ତର, ପଶ୍ଚିମ, ଦକ୍ଷିଣର ଲୋକମାନେ ସଦା ଯାନ୍ତି; ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସାକ୍ଷାତ କ୍ଷେଟକରେ ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଆସନ୍ତି। ବିଶେଷ କରି କାର୍ତିକ ମାସରେ ଏଠାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଖାଇଥିବା ସମୟରେ ଦାନ କରନ୍ତି, ବିଭିନ୍ନ ଧାର୍ମିକ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି। ଚାରି ଯୁଗରେ ଏହି କଥା ନିଶ୍ଚିତ; ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଯବକୃତ, ରୈଭ୍ୟ, କାକ୍ଷୀବାନ ଉଶିଜ, ଭୃଗୁ, ଅଙ୍ଗିରା, କଣ୍ଵ, ପୁନର୍ବସୁ, ବନ୍ଦିନ; ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ମଧୁମତ, ସୁବନ୍ଧୁ, ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ, ଶିଖୀ, ଦୀର୍ଘତମା, ଗୌତମ, କାଶ୍ୟପ, ଶ୍ୱେତକେତୁ, କହୋଡ, ପୁଲହ, ଦେବଳ; ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ଭରଦ୍ୱାଜ, ଜମଦଗ୍ନି, ଗର୍ଗ, ଉଦ୍ଦାଳକ; ଦେବଶର୍ମା, ଧୌମ୍ୟ, ଆସ୍ତୀକ, କାଶ୍ୟପ, ଲୋମଶ, ନାଭିକେତୁ, ଲୋମହର୍ଷଣ; ଉଗ୍ରଶ୍ରବା, ଭାର୍ଗବ ଚ୍ୟବନ, ବାଲଖିଲ୍ୟ ମୁନିମାନେ ସମସ୍ତେ ଏଠାରେ ଯାନ୍ତି। ସ୍ନାନ କରି, ଉପବାସ କରି, ସଦା ବିଷ୍ଣୁରେ ଭକ୍ତି ରଖି, ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଧାରଣ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ନଦୀକୁ ତୀରେ ଉପସ୍ଥିତ ରହନ୍ତି। ଗୟା ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ, ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ; ଏଠାରେ ବ୍ରହ୍ମା ନିଜେ ବିରାଜିତ। ଗୀତାରେ ପିତୃମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଭାଗ ପାଇଁ ଶ୍ଲୋକ ଗାଇଥାନ୍ତି; ଅନେକ ପୁଅ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଥିଲେ ଭଲ, ଏକ ପୁଅ ଗୟାକୁ ଗଲେ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବଜମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ। ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କିମ୍ବା ନୀଳ ବଳି ପ୍ରଦାନ, ବାରାଣସୀ ସଦା ପବିତ୍ର ଓ ପୂର୍ବଜଙ୍କ ପ୍ରିୟ। ମୋର ଉପସ୍ଥିତିରେ ଏଠି ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁଇଟି ମିଳେ; ମୋର ଆଜ୍ଞାରେ ଦେବଦେବ ବିନ୍ଦୁମାଧବ ନାମରେ ପରିଚିତ। ହେ ଦେବୀ, ବିନ୍ଦୁମାଧବ ବିଶେଷ କରି ବାରାଣସୀରେ ବିରାଜିତ; ଏହି ସହର ମୋର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ପବିତ୍ର।