କାମ ନାମକ ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ସ୍ୱଭାବର ଶତ୍ରୁ, ଯାହାର ମନ ଅସାବଧାନ, ସେ ଏଠାକୁ ଆସି ଏହି ଗୃହକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବାକୁ ଚାହେ, ଏହି ନିଶ୍ଚିତ। ଏହି ଗୃହରେ ଯେଉଁମାନେ ବସିଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ହେଲେ ଏକ ମହାମୁନି, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତପସ୍ଵୀ, ତାଙ୍କର ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଓ ପତିବ୍ରତା ଭାର୍ଯ୍ୟା, ଏବଂ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା—ଏହିମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୋ ଘରର ନିବାସୀ। ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ପୋଷିତ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଏ, ସେଠାରେ ତୁମେ ବସିବା ଉଚିତ; ସେଠାରେ ଧର୍ମ ଆସେ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଆନନ୍ଦ ମିଳେ। ମୋ ଘରକୁ କ୍ଷମା, ଶାନ୍ତି, ସତ୍ୟ, ଦମ, କରୁଣା ଓ ମିତ୍ରତା ଆସିଥାଏ। ଯେଉଁଠାରେ ଜ୍ଞାନ ଅଛି, ଲୋଭ ନାହିଁ, ସେଠାରେ ମୁଁ ବସିଥାଏ; ସେଠାରେ ଶୁଚିତା ଅନ୍ତର୍ନିହିତ, ଏମାନେ ମୋ ସହଚର। ଅପହରଣ, ହିଂସା, ସହିଷ୍ଣୁତା ଓ ବୃଦ୍ଧି—ଏହି ସବୁ ମୋ ଘରକୁ ଆସେ; ଧର୍ମର ରାଜା, ଏହି ଶୁଭ ଫଳ ଶୁଣ। ବଡ଼ମାନେ, ବୃଦ୍ଧମାନଙ୍କୁ ସେବା, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସହିତ ବିଷ୍ଣୁ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି; ଅଗ୍ନି ଆଦି ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଆସନ୍ତି। ଯିଏ ମୋକୁ ମୋକ୍ଷର ପଥ ଦେଖାଏ, ଜ୍ଞାନର ତେଜରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ସେ ମୋ ସହିତ ନିବାସ କରେ, ସଦ୍ବିଧାନୀ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠମାନେ ସହିତ। ଏହି ସମସ୍ତ ଧର୍ମମୟ ଗୃହରେ ମୁଁ ସଦା ବସିଥାଏ; ଏହି ପୂର୍ବୋକ୍ତ ପରିବାର ସହିତ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ବସିଥାଏ। ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମର ଧାରକ, ସେମାନେ ମୋ ଘରେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିସ୍ଥାପିତ; ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱେଚ୍ଛା ଓ ଖେଳରେ ଚଳିଏ। ଜଗତର ସ୍ୱାମୀ, ତ୍ରିନେତ୍ର ଭଗବାନ, ବୃଷଭ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ନିଜ ରୂପରେ ଶିବା ସହିତ ମୋ ଘରେ ବସିଥାନ୍ତି। ଏହି ଗୃହ, ମହେଶ୍ଵରଙ୍କ ଗୃହର ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ; ଏହି ଶଙ୍କରଙ୍କ ନାମକ ନିବାସକୁ ମନ୍ମଥ ଧ୍ୱଂସ କରିଥିଲେ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମହାତ୍ମା, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ, ଏକଥର କାମଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ, ମେନକା ଦ୍ୱାରା ବିକ୍ଷିପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ। ସତୀ ଏବଂ ଗୌତମଙ୍କ ପତିବ୍ରତା ଭାର୍ଯ୍ୟା ଅହଲ୍ୟା ମଧ୍ୟ, ସେଇ ଦୁଷ୍ଟ କାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଚଳିତ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ମୋ ଘରରେ ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀ ଋଷିମାନେ, ଏବଂ ଅନେକ ପତିବ୍ରତା ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନେ, କାମାଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ ଥିଲେ। ସେ ଅତି ଦୁର୍ଦାମ୍ୟ, ସହିବା କଷ୍ଟକର, ସର୍ବତ୍ର ବ୍ୟାପ୍ତ ଓ ନିଷ୍ଠୁର; ଏମିତି ଦୁଷ୍ଟ କାମ ସତ୍ୟପ୍ରତି ଶତ୍ରୁତା ରଖେ, ତେବେ ସତ୍ୟ କେଉଁଠି ରହିଥାଏ? ସମତା ଜାଣି, ସେ ଧନୁଷ୍ୟ ଓ ବାଣ ନେଇ ଆସେ; ସେ ଦୁଷ୍ଟ କାମ ମୋ ଘରକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବାକୁ ଚାହେ, ଯେଉଁମାନେ ଯଜ୍ଞ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଯୁକ୍ତ। ଦୁଷ୍ଟ, ପାପ ଚିହ୍ନିତ ଏବଂ କୃତ୍ରିମ ଚରିତ୍ର ଥିବା ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ, ମନରେ ଶତ୍ରୁତା ରଖି, ସତ୍ୟର ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। ଅସତ୍ୟ ନେତୃତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା, ସେ ଏହି କାମ ସଫଳ କରେ; ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଅସୁର ଚିନ୍ତାରେ ଏହି ଘରକୁ ଅତ୍ୟାଚାର କରନ୍ତି। ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଓ ପ୍ରବଳ ମନୋଭବ ମୋ ଉପରେ ଆଘାତ କରିଥାଏ; କାମର ଶକ୍ତିରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ, ମୁଁ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଯାଏ। ମୁଁ ଏବେ ନୂତନ ଘର ଚାହେ, ଯାହା ନାରୀ ଓ ପତିଙ୍କ ନାମରେ; ଏହି ପ୍ରିୟ ଶିବମଙ୍ଗଳା, କୃକଳସ୍ୟଙ୍କ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଭାର୍ଯ୍ୟା। ଏହି ଘର, ଯାହାକୁ ସୁକଳା କୁହାଯାଏ, ମୋର; କାମ ଏହିକୁ ଦଗ୍ଧ କରିବାକୁ ଚାହେ; ଏହି ପ୍ରବଳ ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ, କାମ ସହିତ। କାମ ଦ୍ୱାରା, ସେ ପୂର୍ବ ଘଟଣାକୁ ସ୍ମରଣ କରିପାରିନାହିଁ; ଅହଲ୍ୟା ସହିତ ଘଟଣା ଦ୍ୱାରା ଏକ ଭେଡ଼ା ରୂପ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା। ଋଷିଙ୍କ ପୁରୁଷତ୍ୱ ଏବଂ ସତୀଙ୍କ ଅପରାଧ ଦେଖି, ଦେବରାଜ କାମର ଦୋଷରେ ନଶ୍ଟ ହୋଇ, ସେଠାରେ ରହିଥିଲେ। ସେ ଭୟଙ୍କର ଶାପ ଭୋଗିଥିଲେ, ଦୁଃଖରେ ଅନୁଭୂତ; ଏହି ପ୍ରିୟ ସୁକଳା, ଧର୍ମପରାୟଣ, କୃକଳସ୍ୟଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ। ଏହି ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ, କାମ ସହିତ ମିଶି, ନିହନ୍ତା ହେବାକୁ ଚାହେ; ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର କାମ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉନାହିଁ, ସେପରି ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ। ଧର୍ମରାଜ, ତୁମେ ମହାପ୍ରଜ୍ଞ, ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଧର୍ମରାଜ କହିଲେ: ମୁଁ କାମର ଶକ୍ତି କମାଇବି ଓ ତାଙ୍କ ବିନାଶ କରିବି। ମୁଁ ଏକ ଉପାୟ ଦେଖିଛି; ସେଉଁଠାରେ ଏହି ଜ୍ଞାନ ଏକ ପକ୍ଷୀର ଆକାରରେ ଚଳିଥାଏ। ପକ୍ଷୀର ଶକ୍ତି ଓ ସ୍ୱାମୀର ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତନ ଦ୍ୱାରା, ସ୍ୱାମୀର ଶୁଭ ଫେରା ଆକାଶରେ ଘୋଷିତ ହେଲା। ଯାହାର ମନ ଶାନ୍ତି ଥିଲା, ସେ ପୁନି ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହରାଯିବେ ନାହିଁ; ଏହା ନିଶ୍ଚିତ। ଏଭଳି ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ସେ ସୁକଳାଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ। ବଡ଼ ଶବ୍ଦ କରି, ସେ ଦେବତା ଦର୍ଶନ କରିଥିବା ପରି ଉଜ୍ୱଳ ହେଲେ; ସେ ସମୟରେ ପ୍ରଜ୍ଞାଙ୍କୁ ଧୂପ, ଦୀପ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପଚାରରେ ସମ୍ମାନ ଦିଆଯିବା ଲାଗିଲା। ସୁକଳା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, "ସେ ମୋତେ କ'ଣ କହୁଛନ୍ତି?" ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ, "ଭାଗ୍ୟବତୀ, ସେ ତୁମ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ନିଶ୍ଚିତ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତନ ବିଷୟରେ କହୁଛନ୍ତି।" ସପ୍ତ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଫେରିବେ—ଏହିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହି ମଙ୍ଗଳମୟ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ସୁକଳା ଅତିଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ; ଯିଏ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ପ୍ରିୟ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଫେରୁଛନ୍ତି। ଏହିପରି ଉପଖ୍ୟାନରେ, ସୁକଳାଙ୍କ କଥା, ଭୂମିଖଣ୍ଡର ବେଣାଉପାଖ୍ୟାନର ପଦ୍ମପୁରାଣର ଛପନତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହୁଏ। ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ: ପୃଥିବୀ, ସତୀ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ପତିବ୍ରତା ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଏବଂ ସତ୍ୟସ୍ୱରୂପା ସେ ମହାପୁନ୍ୟବତୀ ଆଦର ସହିତ ସୁକଳାଙ୍କୁ କହିଲେ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶବ୍ଦରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇ, କ୍ରୀଡ଼ା ହସି, ସୁକଳାଙ୍କୁ କହିଲେ; ସତୀ ତଥ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅପାର ଅର୍ଥବାହୀ ଶବ୍ଦରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, ଯାହା ମାୟାରେ ଆବୃତ୍ତ ଓ ଜଗତକୁ ମୋହିତ କରିପାରିବା। "ମୋ ସ୍ୱାମୀ ମଧ୍ୟ ସକ୍ତିଶାଳୀ, ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍, ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ଶିକ୍ଷିତ ଓ ମହତ୍ତ୍ୱର ସ୍ୱାମୀ; ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଛାଡ଼ି, ସେ ଧର୍ମପରାୟଣ ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି—ମୋ ପତିଙ୍କର କୀର୍ତି ଶୁଣ।" ଏହି ସମସ୍ତ ଧର୍ମମୟ କଥା ଶୁଣି, ସୁକଳା ସ୍ୱଭାବରେ କ୍ଷମାଶୀଳ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ମନ ନେଇ ପଚାରିଲେ, "ସୁନ୍ଦରି, ଆଜି ତୁମ ସ୍ୱାମୀ କାହିଁକି ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି ଯାଇଛନ୍ତି?