ଦଶ ବର୍ଷ ବିତିଗଲାପରେ ସେ ବଢ଼ିଲେ, ତାପରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ତେଜସ୍ୱୀ କଂସ ଜନ୍ମ ନେଲେ। କଂସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିନି ଲୋକ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଭୟଭୀତ ହେଲେ; କିନ୍ତୁ ଶେଷରେ ବାସୁଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ହତ ହେଲେ ଏବଂ ନିଶ୍ଚିତ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କଲେ। ଏହି ଘଟଣା ମୁଁ ଶୁଣିଛି, ପ୍ରିୟେ, ଏହିପରି ଭବିଷ୍ୟତରେ ମଧ୍ୟ ଘଟିବ; ଏହି କଥା ସମସ୍ତ ପୁରାଣରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କୁହାଯାଇଛି। ଏକ କନ୍ୟା ଯଦି ବାପାଙ୍କ ଘରେ ଅବିବାହିତ ରହିଯାଏ, ସେ ଏଭଳି ନାଶ ପାଏ; ପ୍ରିୟେ, ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନ ବିଷୟରେ କୌଣସି କନ୍ୟା ତୁମକୁ ମୋହିତ କରିବାକୁ ଦିଅନି। ଏହି ପାପିଷ୍ଠ ଏବଂ ଅତି ଦୁଷ୍ଟ ନାରୀକୁ ଛାଡ଼ିଦିଅ ଏବଂ ଅଟୁଟ ରୁହ; କାରଣ ଏହାର ଫଳରେ ମହାପାପ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମିଳିଥାଏ। ପ୍ରିୟେ, ଏହି ସଂସାରରେ ଯେଉଁଠି ମଙ୍ଗଳ ରହିଛି, ତାହା ମୋ ସହିତ ଉପଭୋଗ କର; ଏପରି ଶୂକର କହିଲେ। ଏହି ଉତ୍ତମ ଏବଂ ଜ୍ଞାନମୟ କଥା ଶୁଣି, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବୈରାଗ୍ୟ ନେବାକୁ ଠାଣ୍ଡିଲେ। ତାପରେ ମୋତେ ଡାକାଯାଇଲା, ଏବଂ ମୋ ସମସ୍ତ ପୋଷାକ ଓ ଆଭୂଷଣ ଦିଆଯିବାକୁ ଲାଗିଲା—ଶୁଣ, ମଙ୍ଗଳମୟେ। ତୁମ ଦୁଷ୍କର୍ମର ଦ୍ୱାରା, ହେ ପାପିଷ୍ଠ ଏବଂ କୁଟୁମ୍ବ ନାଶକାରିଣୀ, ପଣ୍ଡିତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶିବଶର୍ମା ଛାଡ଼ିଚାଲିଗଲେ। ତୁମର ପତି ଯେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି, ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଭାବେ ସେଠାକୁ ଯାଅ; ଯେଉଁଠି ତୁମେ ଇଚ୍ଛା କର, ଅନୁଗ୍ରହ କରି ତାହା କର। ଏପରି କହି, ହେ ଉତ୍ତମ ନାରୀ, ମୋତେ ବାପା, ମାଁ ଓ ସମସ୍ତ କୁଟୁମ୍ବ ତ୍ୟାଗ କଲେ; ଲଜ୍ଜା ହୀନ ଭାବେ, ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଗଲି, ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ। ମୋତେ ଏକ ସୁବିଧାଜନକ ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟ ମିଳୁନାହିଁ, ହେ ଶୁଭେ; ଲୋକେ ମୋତେ ଗାଳି ଦେଇ କହନ୍ତି, ମୁଁ ଏକ ପତିତା ଯିଏ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଏକଠି ହୋଇଛି। ଘର ଛାଡ଼ି, କୁଟୁମ୍ବ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ହରାଇ, ମୁଁ ଘୁଞ୍ଚି ଘୁଞ୍ଚି ଗୁର୍ଜର ଭୂମିରେ, ସୌରାଷ୍ଟ୍ରରେ, ଶିବଙ୍କ ମନ୍ଦିର ନିକଟ ଆସିଲି। ସେଠାରେ ଏକ ଶ୍ରୀମୟ ନଗର ଅଛି, ନାମ ଭାନସ୍ଥଳୀ; ଭୟଙ୍କର ଭୁଖରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଇ, ମୁଁ ସେଠାରେ ଥିଲି—ଶୁଣ। ମୁଁ ମାଟିର ଭିକ୍ଷାପାତ୍ର ହାତରେ ନେଇ ଭିକ୍ଷା ମାଗିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲି; ଅତି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ଘରେ ଘରେ ଯାଇଲି। ଲୋକମାନେ ମୋର ଦେଖାଦେଖି ମୋତେ ଅବହେଳା କଲେ, ହେ ସୁନ୍ଦରି; ଏବଂ ସେମାନେ ମୋତେ କିଛି ଭିକ୍ଷା ଦେଲେ ନାହିଁ—ଏହି ପାପ ମୋ ଉପରେ ଆସିଛି। ଏପରି ଦୁଃଖ ଓ ଦାରିଦ୍ର୍ୟରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ଘୁଞ୍ଚି ଘୁଞ୍ଚି ଯିବାବେଳେ, ମୁଁ ଏକ ଅତି ଉତ୍ତମ ଘର ଦେଖିଲି। ଉଚ୍ଚ ପ୍ରାଚୀରରେ ଘିରିଥିବା, ବେଦାଧ୍ୟୟନ ପାଇଁ ମଣ୍ଡପ ଥିବା, ବେଦ ଧ୍ୱନିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅନେକ ପଣ୍ଡିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଥିବା ସେ ଘର ଧନ-ଧାନ୍ୟରେ ପ୍ରଚୁର, ଦାସ-ଦାସୀ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଏବଂ ଶ୍ରୀମୟ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ। ସେ ଶୁଭ ଘର କେବଳ ଶିବଶର୍ମାଙ୍କର ଥିଲା; ସେଠି ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ ସୁଦେବା ଭିକ୍ଷା ଦେବାକୁ କହିଲେ। ଶିବଶର୍ମା, ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି ଭିକ୍ଷା ଆବାହନ ଶୁଣିଲେ; ତାଙ୍କର ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସମାନ ସୁନ୍ଦରୀ ଭାର୍ଯ୍ୟା ମଙ୍ଗଳା ଥିଲେ। ହସି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ଜ୍ଞାନୀ ଶିବଶର୍ମା ତାଙ୍କୁ କହିଲେ: "ପ୍ରିୟେ, ଏହି ଦୁର୍ବଳ ନାରୀ ଭିକ୍ଷା ମାଗିବାକୁ ଦ୍ୱାରେ ଆସିଛି। ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଡାକି ଭିତରେ ଆଣି ଖାଇବାକୁ ଦିଅ, ଶୁଭେ; ତାଙ୍କୁ ଆମ ଘରକୁ ଆସିଛି ବୋଲି ଜାଣି, ଦୟାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଅ।" ମଙ୍ଗଳା ତାଙ୍କର ପତିଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: "ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଖାଇବାକୁ ଦେବି, ପ୍ରିୟ।" ଏପରି କହି, ମଙ୍ଗଳା ଶୁଭମୟ ଭାବେ ମୋତେ ଖାଇବାକୁ ଦେଲେ ଏବଂ ପୁନି ମୋତେ, ଅତି ଦୁର୍ବଳ ଥିବାବେଳେ, ଉତ୍ତମ ଖାଦ୍ୟ ଦେଇ ସେବା କଲେ। ଏବେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଶିବଶର୍ମା ମୋତେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ତୁମେ କିଏ? କାହିଁକି ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଘୁଞ୍ଚୁଛ? କି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏଠାରେ ଆସିଛ? ସମସ୍ତ କଥା ମୋ ପାଖରେ କହ।" ତାଙ୍କର ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣି, ମୁଁ ମୋର ପତିଙ୍କର ପ୍ରିୟଜନଙ୍କୁ ସ୍ୱର ଦ୍ୱାରା ପରିଚୟ କରିଲି। ମୁଁ ମୋ ପତିଙ୍କୁ ଦେଖି ଲଜ୍ଜିତ ହେଲି; ଏବଂ ମଙ୍ଗଳା, ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ଗୁଣମୟ, ତାଙ୍କ ପତିଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ: "ଏହି ନାରୀ କିଏ? କହ, କାରଣ ସେ ତୁମକୁ ଦେଖି ଲଜ୍ଜା ପାଉଛି। ଦୟାକରି କହ, ସେ କିଏ ଏବଂ କିଏ ହେବେ?" ଶିବଶର୍ମା କହିଲେ: "ମଙ୍ଗଳା, ଏବେ ତୁମେ ପଚାରିଛ, ମୋର କଥା ଶୁଣ; ତୁମେ ଯାହା ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ଏହି କଥା ଶୁଣ, ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ। ଏହି ଦୁଃଖିଣୀ ନାରୀ, ଏବେ ଭିକ୍ଷୁଣୀ ରୂପେ ଆସିଛି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ବସୁଦତ୍ତଙ୍କର କନ୍ୟା। ତାଙ୍କର ନାମ ସୁଦେବା, ସଦା ମୋର ପ୍ରିୟା ଭାର୍ଯ୍ୟା। କିଛି କାରଣରୁ ସେ ଘର ଛାଡ଼ି ଏଠାରେ ଆସିଛି।" "ମୋର ବିରହ ଦୁଃଖରେ ପୋଡ଼ି, ସେ ଭିକ୍ଷୁଣୀ ରୂପେ ଏଠାରେ ଆସିଛି, ମୋତେ ଚିହ୍ନି। ଏହି କଥା ଜାଣ, ହେ ଶାନ୍ତ ମନର ମଙ୍ଗଳା, ସେ ମୋର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟା ଏବଂ ଏହି ସ୍ୱାଗତ ଚାହେ; ତେଣୁ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଭାବେ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଆଦର କର।" ପତିଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ପତିନିଷ୍ଠା ମଙ୍ଗଳା ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ଏବଂ ସ୍ୱୟଂ ଶୁଭା ହେଲେ। ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ, ଭକ୍ତିଶୀଳା ଭାର୍ଯ୍ୟା ମୋତେ ସ୍ନାନ, ବସ୍ତ୍ର, ଖାଦ୍ୟ, ଏବଂ ରତ୍ନ ଓ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣର ଆଭୂଷଣ ଦେଇ ସେବା କଲେ। ଏହିପରି ମୋତେ ଅଲଙ୍କୃତ କଲେ, ମନର ସ୍ନାନ ଏବଂ ଭୋଜନ ଦେଲେ। ହେ ଦେବୀ, ମୋ ପତି ମୋତେ ସମ୍ମାନ କଲେ, କିନ୍ତୁ ତାପରେ ମୋ ହୃଦୟରେ ଏକ ଅସହ୍ୟ ଦୁଃଖ ଉଦୟ ହେଲା, ଯାହା ମୋର ପ୍ରାଣକୁ ମଧ୍ୟ ଛାଡ଼ି ଯିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କଲା। ମୁଁ ତାଙ୍କର ଗର୍ବ ଦେଖିଲି, ଏବଂ ମୋର ଦୁଃଖ ମଧ୍ୟ ଅନୁଭବ କଲି; ମୋର ମନରେ ଭୟଙ୍କର ଅଶାନ୍ତି ଉଦୟ ହେଲା, ଯାହା ମୋ ପ୍ରାଣକୁ ଛାଡ଼ି ଯିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରୁଥିଲା। ମୁଁ, ପାପିଷ୍ଠା, କେବେ ତାଙ୍କୁ ଭଲ କଥା କହିନଥିଲି, କିମ୍ବା ଏହି ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଇଁ କେବେ ଧର୍ମିକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିନଥିଲି। କେବେ ତାଙ୍କର ପାଦ ଧୋଇନଥିଲି, କିମ୍ବା ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗ ମାଲିଶ କରିନଥିଲି, କିମ୍ବା ସେ ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ କେବେ ନିଜର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନୋଯୋଗ ଦେଇନଥିଲି।