ହେ ପ୍ରିୟ, ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ କେବେ ମଧ୍ୟ ଏପରି ଫଳ ଲାଭ କରିପାରେନାହାନ୍ତି—ସୁନ୍ଦର ମୁହଁ, ସୁଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ପୁଅ, ସ୍ନାନ, ଦାନ, ଓ ଶୃଙ୍ଗାର ରେ ତାଙ୍କର ଲାଭ ହୁଏନାହିଁ। ଜମା-ଓ ଆଭୂଷଣର ଭାଗ୍ୟ, ରୂପ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଓ ସବୁବେଳେ ଫଳ ମିଳିଥାଏ; ଏହିପରି ସ୍ତ୍ରୀ କୀର୍ତ୍ତି, ପ୍ରଶଂସା ଓ ଧର୍ମ ଲାଭ କରେ, ହେ ସୁନ୍ଦର-କାନ୍ତି। ଏ ସବୁ ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାମୀଙ୍କର କୃପାରେ ମିଳେ—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଯଦି ସ୍ୱାମୀ ସାମ୍ନାରେ ଥିବା ସମୟରେ ସେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କରିଥାଏ, ତେବେ ଏହା ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଫଳହୀନ ହୁଏ, ଏବଂ ସେ ଅଶିଳ୍ପା ନାମରେ ପରିଚିତ ହୁଏ। ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ପାଇଁ ଯୌବନ ଓ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଅବନତି ଭାବିତ ହୁଏ। ଏଠି ପୃଥିବୀରେ ଏକମାତ୍ର ସ୍ୱାମୀ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ, ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ ସଦା ସୁପୁତ୍ର ଓ କୀର୍ତ୍ତିଶାଳି ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହି ଲୋକରେ ସ୍ୱାମୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ସ୍ତ୍ରୀ ଦେଖାଯାଏ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ସ୍ୱାମୀ ନ ଥିଲେ ସେ ଏପରି ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ସେ କିପରି ସୁଖ, ସୌନ୍ଦର୍ୟ, କୀର୍ତ୍ତି, ପ୍ରଶଂସା କିମ୍ବା ପୁଅ ପାଇପାରିବେ? ସେ ବଡ଼ ଅପମାନ ଓ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରିଥାଏ। ସେ ପାପର ସାଜୋଗୀ ହୁଏ ଓ ସଦା ଦୁଃଖର ପଥ ଅନୁସରଣ କରିଥାଏ; କିନ୍ତୁ ସ୍ୱାମୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଏ। ସ୍ୱାମୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ଋଷି, ଦେବତା ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଏ; ସ୍ୱାମୀ ହିଁ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କର ରକ୍ଷକ, ଗୁରୁ ଓ ଦେବତା। ସ୍ୱାମୀ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ତୀର୍ଥ, ପୁଣ୍ୟ, ଶୃଙ୍ଗାର, ରୂପ, କାନ୍ତି ଓ ସୁଗନ୍ଧ। ସେ ଏପରି କରି ସଦା ରହିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ମଙ୍ଗଳ ଦିନ ବ୍ୟତୀତ; ସ୍ୱାମୀ ସାମ୍ନାରେ ଥିଲେ ତିନି ଆଭୂଷଣ ଓ ଶୃଙ୍ଗାରରେ ଚମକେ। ସ୍ୱାମୀ ବିନା, ସେ ସପର୍ଣ୍ଣ ମୁହଁରେ ଦୁଧ ପରି ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଯାଏ; କିନ୍ତୁ ସ୍ୱାମୀ ପାଇଁ ସେ ବଡ଼ ସୁଭାଗ୍ୟଶାଳି, ସଦ୍ବ୍ରତା ଓ ମଙ୍ଗଳମୟା ହୁଏ। ଯଦି ସ୍ୱାମୀ ନ ଥିଲେ, ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ ନିଜକୁ ଶୃଙ୍ଗାର କରେ, ତେବେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ରୂପ ଓ କାନ୍ତି ଶବ ଭଳି ହୋଇଯାଏ। ଏପରି ସ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରତି ଲୋକମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ 'ଅଶିଳ୍ପା' ବୋଲି କହନ୍ତି; ଏହିପରି ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଏଠି ପୃଥିବୀରେ ଶୁଣ। ଯଦି କେହି ବଡ଼ ସୁଖ ଚାହାଏ, ତେବେ ଏହିପରି ହେବା ଦରକାର; ଶାସ୍ତ୍ରରେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଏକ ସତୀ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧର୍ମ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ଏହିପରି ଶାଶ୍ୱତ ଧର୍ମ ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ କେବେ ବି ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଏପରି ଧର୍ମ କୁ ଜାଣି, ସେ କିପରି ସ୍ୱାମୀକୁ ଛାଡ଼ିପାରିବେ? ଏ ବିଷୟରେ ପୁରାତନ ଏକ କଥା ଶୁଣାଯାଏ—ଏହା ସବୁଠାରୁ ଧର୍ମିକ ଓ ପାପ ନାଶକ ଗଳ୍ପ, ସୁଦେବାଙ୍କ କଥା। ତାଙ୍କ ସଖୀମାନେ ପଚାରିଲେ: "ଏହି ସୁଦେବା କିଏ, ଯାହାକୁ ଆପଣ ଉଲ୍ଲେଖ କଲେ? ତାଙ୍କର ଆଚରଣ କ'ଣ? ଆପଣ କଥା ଉଠେଇଛନ୍ତି, ଏବେ ଆମକୁ ସତ୍ୟ କଥା କୁହନ୍ତୁ।" ତେବେ ସୁକଳା କହିଲେ: "ଅୟୋଧ୍ୟାରେ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ଧର୍ମରେ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ, ମନୁଙ୍କ ପୁଏ, ସମସ୍ତ ପୁରୁଷାର୍ଥରେ ନିପୁଣ ଓ ଅତି ଭାଗ୍ୟଶାଳି। ତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ଧାରକ, ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ; ତାଙ୍କର ଝିଅ ସଦା ପତିନିଷ୍ଠା ଓ ଧର୍ମିକ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ସହିତ ସେ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ, ବିଭିନ୍ନ ତୀର୍ଥକୁ ଯାଉଥିଲେ—କାଶୀର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ରାଜା, ବେଦର ଆଧିପତ୍ୟ, ସୂର୍ଯ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ଓ ମହାତ୍ମା। ଏଠି ଏକ କନ୍ୟା ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ସୁଦେବା, ସତ୍ୟ ଓ ନୀତିରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍; ରାଜା ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ତାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ। ସୁଦେବା, ଯିଏ ଅଙ୍ଗଅଙ୍ଗରେ ସୁନ୍ଦର, ସତ୍ୟ ଓ ବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍; ତାଙ୍କ ସହିତ ରାଜା ଧର୍ମାନୁଗତ ରାଜ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟରେ ବିରାଜିତ, ସେ ସ୍ନେହରେ ସଦା ଆନନ୍ଦିତ ଥିଲେ; ଏକଥର ସେ ମହାରାଜା ତାଙ୍କ ସହିତ ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ। ସେ ଗଙ୍ଗା ଅରଣ୍ୟକୁ ପହଞ୍ଚି, ସଦା ସିଂହ, ଶୂକର, ହାତୀ ଓ ମହିଷ ମାରି ଶିକାର କରୁଥିଲେ। ଏହି ଖେଳ ସମୟରେ ଏକ ମହା ଶୂକର, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଓ ନାତିମାନେ ସହିତ, ରାଜାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଆସିଲା। ଏକ ମହିଳା ଶୂକର ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ନିକଟରେ ଥିଲେ, ଏବଂ ସେ ସମସ୍ତ ଶୂକର ଓ ଶୂକରୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅବୃତ ଥିଲେ। ସେହି ସମୟରେ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଯିଏ ଅଜୟ ଓ ଶିକାରରେ ଏକାଗ୍ର, ଶୂକର ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ପାହାଡ଼ ତଳେ ଅଶ୍ରୟ ନେଲେ। ସେ ଏକା, ସ୍ୱଜନ, ପୁଅ, ନାତି, ବଡ଼ ଓ ଛୋଟ ସମେତ, ରାଜାଙ୍କ ହସ୍ତରେ ନିର୍ମମ ଜନ୍ତୁବଧ ଜାଣି, ଦୃଢ଼ତା ସହିତ ଦଢ଼ିଲେ। ସେ ଶୂକର ତାଙ୍କ ପୁଅ, ନାତି ଓ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ କହିଲେ: "କୋଶଳର ବୀର ରାଜା, ମନୁଙ୍କ ପୁଅ, ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏଠି ଆସିଛନ୍ତି। ସେ ଶିକାରରେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି, ଏବଂ ଅନେକ ପଶୁ ମାରନ୍ତି; ମୋତେ ଦେଖି ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଆସିବେ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।" "ଅନ୍ୟ ଶିକାରୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ମୋ ଜୀବନର କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ରାଜା ମୋତେ ଦୟା କରିବେନାହିଁ।" ସେ ବଡ଼ ଉତ୍ସାହରେ, ବାଣପାଣି, ଧନୁଷ୍ଧାରୀ, ତେଜସ୍ବୀ, କୁକୁର ଓ ଶିକାରୀମାନେ ସହିତ ଆସିଛନ୍ତି। "ମୋ ପ୍ରିୟେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ମୋତେ ମାରିଦେବେ—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।" ତେବେ ମହିଳା ଶୂକର ପଚାରିଲେ: "ତୁମେ ଯେତେବେଳେ ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟକ ଶିକାରୀ, ସଜ୍ଜ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଦେଖ, ଏହି ମହାବନରେ ମୋ ପୁଅ ଓ ନାତିମାନେ ସହିତ, କାହିଁକି ସେମାନେ ସହିତ ଦୂରକୁ ପଳାଯାଉଛ?" "ତୁମର ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ଶକ୍ତି, ପୁରୁଷତ୍ୱ ଏବଂ ଧୃଢତା ଛାଡ଼ି, ବଡ଼ ଭୟରେ ଅତି ଅଶାନ୍ତ ହୁଏ; ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖି, ମନୁଷ୍ୟମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, କଣ କର, ମୋ ପ୍ରିୟ? କାରଣ କହ।" ତାଙ୍କ ଉତ୍ତରରେ ଶୂକର ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ କହିଲେ: "ମୋ ପ୍ରିୟ, ମୁଁ ନିର୍ମମ ଶିକାରୀଙ୍କୁ ଭୟ କରେ; ସେମାନେ ଦେଖି, ମୁଁ ଦୂରକୁ ପଳାଏ, ଶୂକରମାନେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିବା ଶୁଣିଛି।" "ନିର୍ମମ ଶିକାରୀମାନେ ଦୁଷ୍ଟ ଓ ଚାଳାକ; ସେମାନେ ପାହାଡ଼ ଗୁହାରେ ଅପରାଧ କରନ୍ତି। ସଦା ଦୁଷ୍ଟ, ଅନେକ ପାପରେ ଲିନ୍, ସମସ୍ତେ ପାପୀ ବଂଶରେ ଜନ୍ମିଛନ୍ତି।" "ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ହସ୍ତରେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଭୟ କରେ; ମୁଁ ମରିଗଲେ ମଧ୍ୟ ପୁଣି ପାପରେ ପଡ଼ିଯିବି।