ଏକଥା ଶୁଣି, ଋଷିମାନେ ସୂତଜୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ହେ ସତ୍ୟବାଦୀମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭୂଲି ଯିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ବେନ ଏପରି କିପରି ପାପ ଛାଡ଼ି ସ୍ଵର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ? ଏହାର ସବୁ ବିସ୍ତୃତ କଥା ଆମକୁ କହନ୍ତୁ।” ତେବେ ସୂତଜୀ କହିଲେ—“ଯେତେବେଳେ ବେନ ଶୁଭ କର୍ମଶୀଳ ଋଷିମାନଙ୍କ ସଂଗ ଓ ସମ୍ବାଦରେ ଆସିଲେ, ତାଙ୍କ ଶରୀର ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପାପ ବାହ୍ୟ ହେଲା। ଏହା ପରେ, ସେ ଶୁଭାତ୍ମା ବେନ ସନାତନ ଜ୍ଞାନ ଅର୍ଜନ କଲେ; ଓ ଦକ୍ଷିଣ ରେବା ନଦୀ ତଟରେ ଉପବାସ ଓ ତପସ୍ୟା କଲେ। ତୃଣବିନ୍ଦୁ ମୁନିଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ, ଯେଉଁଠାରେ ପାପ ନାଶ ହୁଏ, ସେଠାରେ ସେ ଏକଶତ ବର୍ଷ ଅଧିକ ଅନାସକ୍ତ ଓ କ୍ରୋଧ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇ ତପସ୍ୟା କଲେ। ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ତୀବ୍ରତା ଦ୍ୱାରା ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦାଧାରୀ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀହରି ବେନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ଭଗବାନ କହିଲେ—‘ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବର ଚାହିଁ।’ ବେନ କହିଲେ—‘ଯଦି ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ, ମୋତେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବର ଦିଅନ୍ତୁ। ଏହି ଦେହ ସହିତ, ମୋ ବାପା ଓ ମାଆଙ୍କ ସହ ଆପଣଙ୍କ ପଦପଦ୍ମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବାକୁ ଚାହେଁ। ଭଗବନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଉଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୈଷ୍ଣବ ପଦ ଦିଅନ୍ତୁ।’ ତେବେ ଶ୍ରୀବାସୁଦେବ କହିଲେ—‘ହେ ରାଜନ, ତୁମେ ପୂର୍ବେ ଯେଉଁ ମହାମୋହରେ ପଡ଼ିଥିଲ, ସେ କେଉଁଠି ଗଲା? ଲୋଭରେ ପଡ଼ି, ତୁମେ ଅନ୍ଧକାର ପଥକୁ ଗଲ। ବେନ କହିଲେ—‘ପୂର୍ବେ କରିଥିବା ପାପ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ମୋହିତ ହୋଇଥିଲି, ଏହି ଭୟଙ୍କର ପାପରୁ ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତୁ।’ ‘ମୁଁ କ’ଣ ପଢ଼ିବି କିମ୍ବା ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବି, ଦୟାକରି କହନ୍ତୁ।’ ଭଗବାନ କହିଲେ—‘ଶାବାଶ, ତୁମର ପାପ ନାଶ ହୋଇଛି। ତୁମେ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହେଇଛ, ଏହି ଦାୟିତ୍ୱ ଅନୁସାରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଧର୍ମ କଥା କହିବି। ଏହି ପ୍ରକାର ପୂର୍ବକାଳରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ମୁଁ ଏହି କଥା କହିଥିଲି। ସେଠାରେ ବ୍ରହ୍ମା ନାଭିକମଳ ଉପରେ ଧ୍ୟାନରତ ଥିଲେ, ମୁଁ ପ୍ରକଟ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ଦେଲି, ସେ ମୋ ପାଖରୁ ମହାପାପ ନାଶକ ଷ୍ଟୋତ୍ର ଚାହିଲେ। ତାଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ନିମିତ୍ତେ ମୁଁ ବାସୁଦେବ ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଷ୍ଟୋତ୍ର ଦେଲି, ଯାହା ଶୁଭ ମାର୍ଗ ଦେଇଥାଏ। ଏହି ଷ୍ଟୋତ୍ର ଯେଉଁଠି ଜପ କିମ୍ବା ପାଠ କରାଯାଏ, ସେଠି ସମସ୍ତ ସଉଖ୍ୟ ମିଳେ। ଏହା ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ କୃପା ଦେଇଥାଏ। ଭଗବାନ କହିଲେ—‘ମୋ ଅପ୍ରକାଶ ରୂପ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଜଗତ ଆବୃତ; ଏହିଠାରୁ ଯେଉଁ ଋଷିମାନେ ମୋତେ ଭଜନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋତେ ବିଷ୍ଣୁ ବୋଲି କହନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ପ୍ରାଣୀ ଅଛନ୍ତି, ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାସ କରେ, ସେଠି ଜ୍ଞାନୀମାନେ ମୋତେ ବାସୁଦେବ ବୋଲି ଚିହ୍ନନ୍ତି। ମୁଁ ସେଇ ଭାବରେ ଅଛି। ମୁଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ସଂହାର କରେ, ଏହିପରି ମୋତେ ସଂକର୍ଷଣ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ। ଇଚ୍ଛା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କରେ, ଏହିପରି ଜ୍ଞାନୀମାନେ ମୋତେ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ବୋଲି କହନ୍ତି, ପୁତ୍ରକାମୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଭାବେ ଜାଣନ୍ତି। ଏହି ଦୁଇ ଭଗବାନ ହର ଓ କେଶବ ଛଡ଼ା, ମୁଁ ନିରୁଦ୍ଧ ଭାବେ ଯୋଗଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଅଛି; ଅନ୍ୟ କେହି ନିରୁଦ୍ଧ ନୁହଁନ୍ତି। ମୁଁ ବିଶ୍ୱ ଭାବେ ଜ୍ଞାନ ଓ ବିବେକ ସହିତ ଅଛି; ଜାଗ୍ରତ ଅବସ୍ଥାରେ ଚେତନା ତରଙ୍ଗରେ ଅସ୍ଥିର ହେଉଛି। ମୁଁ ତୈଜସ, ସଂସାରିକ କ୍ରିୟାର ଆକାର ଧାରଣ କରେ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ରୂପ ଅଛି, ସ୍୵ପ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ ଜ୍ଞାନ ଓ କ୍ରିୟାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ମୁଁ ପ୍ରାଜ୍ଞ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଅନ୍ତର୍ୟାମୀ, ବିଶ୍ୱର ଆଧାର ଭୂମିକାରେ ଅଛି, ସୁଷୁପ୍ତି (ଗଭୀର ଶୟନ) ଅବସ୍ଥାରେ ବିଶ୍ୱ ଉପେକ୍ଷାରେ ଅବିଭକ୍ତ। ମୁଁ ଚତୁର୍ଥ, ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ, ଗୁଣର ଅବସ୍ଥା ଶୂନ୍ୟ, ଅସଙ୍ଗୀ ଓ ସାକ୍ଷୀ ଭାବେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଚିତ୍ର ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଭାବେ ଅଛି। ମୁଁ ଚେତନ୍ୟ ରୂପ, ଚେତନ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଓ ଚେତନ୍ୟ ମୟ; ଶାଶ୍ୱତ, ଅବିନାଶୀ, ବ୍ରହ୍ମ ରୂପ—ଏଭଳି ମୋତେ ବ୍ରହ୍ମ ବୋଲି ଜାଣ। ଭଗବାନ କହିଲେ—ଏପରି କହି ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କ ନିଜ ରୂପରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ଏହି ଜଗତର ସାର୍ବଭୌମ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧି କରି ଶାନ୍ତ ହେଲେ। ଏହିପରି, ବେନ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଥୁଙ୍କ ଜନ୍ମରୁ ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମା; ତେଣୁ ଏହି ଷ୍ଟୋତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଉପାସନା କର। ଶ୍ରୀହରି ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ—‘ବର ଚାହ, ହେ ମାନ୍ୟଦାତା।’ ବେନ କହିଲେ—‘ମୋତେ ଶୁଭ ଗତି ଦିଅ, ମୋ ପାପ ନାଶ କର।’ ‘ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣ ନେଇଛି; ମୋକୁ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ କାରଣ କହନ୍ତୁ।’ ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ—‘ପୂର୍ବେ ତୁମ ମହାଆତ୍ମାଙ୍କ ଅଂଶ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ଉପାସନା କରାଯାଇଥିଲା, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ବର ଦେଇଥିଲି; ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୈଷ୍ଣବ ଲୋକକୁ ଯିବ। ତୁମ ନିଜ କର୍ମ ଓ ପୁଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହେ ରାଜାନାନ୍ଦନ, ତୁମ ନିଜ ପାଇଁ ବର ଚାହ। ହେ ବେନ, ସେଇ ପୂର୍ବ ଘଟଣା ଶୁଣ—ପୂର୍ବେ ତୁମ ମାଆ ସୁନୀଥା କୁ ରାଜା ରୋଷରେ ଶାପ ଦେଇଥିଲେ। ସୁଶଙ୍ଖ ନାମକ ମହାତ୍ମା ତାଙ୍କ ଶିଶୁବୟସରେ ଶାପ ଦେଇଥିଲେ; ତାପରେ ମୁଁ ତାଙ୍କ ପିତା ଅଙ୍ଗକୁ ବର ଦେଇଥିଲି। ତୁମ ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ ଏକ ଭଲ ପୁଅ ଜନ୍ମିବ। ତୁମ ପିତାଙ୍କୁ କହିଥିଲି—‘ତୁମ ଦେହରୁ ଜନ୍ମି, ମୁଁ ଜଗତକୁ ରକ୍ଷା କରିବି, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ସ୍ଵର୍ଗରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଏପରି ମୁଁ ପୃଥିବୀରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେବି।’ ‘ଆତ୍ମା ନିଜେ ପୁତ୍ର ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଉଛି’—ଏହିପରି ସତ୍ୟ ଶୃତି କହେ। ତେଣୁ ମୋ ବର ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଶୁଭ ଗତି ପାଇବ। ତୁମ ନିଜ ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ଏକ ଦାନ କର; ପାପ ରୂପରେ ମୁଁ ସୁନୀଥାଙ୍କୁ ଆସିଥିଲି, ହେ ଶତ୍ରୁ ନିବାରକ। ସେମାନେ ନଗ୍ନ ଆକାରେ ତୁମକୁ ଅଧର୍ମ କରିବାକୁ କହିଥିଲେ; ନହେଲେ ସୁଶଙ୍ଖଙ୍କ ଶାପ ଅନ୍ୟଥା ହୋଇଯିବ। ତେଣୁ, ହେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ନିଜେ ନିୟମ ଓ ନିଷେଧର କର୍ତ୍ତା, କର୍ମଫଳ ଦାତା, ବୁଦ୍ଧି ଉପରେ ଅତିତ, ଗୁଣ ରେ ଅସଙ୍ଗ। ଦାନ ଏକମାତ୍ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଉତ୍ତମ; ଦାନରୁ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ତେଣୁ ଦାନ ଦିଅ, କାରଣ ଦାନରୁ ପୁଣ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।