ଦେହର ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଶତ୍ରୁ ବହୁତ କଷ୍ଟରେ ଅନୁଶାସିତ ହୁଏ, ସେ କେବେ ତୃପ୍ତି ପାଉ ନାହିଁ, ସବୁବେଳେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଦମନ କରିବାକୁ ଅସମ୍ଭବ। ଏହିପରି ଗୁପ୍ତ କଥା ବାସବଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ପଦ୍ମମନ୍ଦିରରେ ଚାଲିଥିଲା। ଆଖଣ୍ଡଳ ନଥିଲେ, ହେ ଭୟଭୀତ, ଦେବତାମାନେ ଥିବା ସ୍ୱର୍ଗ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ ନାହିଁ। ତେଣୁ ଦେବତାମାନେ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଲୋକପାଳ ଓ କିନ୍ନରମାନେ—ସମସ୍ତେ ଏକଠି ହୋଇ ଶଚୀ ସହିତ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ: “ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ଜାଣୁନାହୁଁ, ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତା କେଉଁଠି ଗଲେ?” “ସେ କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି, କେଉଁଠି ଗଲେ, କିମ୍ବା ଆମେ କେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ଉଚିତ? ସେ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ନଥିଲେ, ସ୍ୱର୍ଗ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ ନାହିଁ। ଯେପରି ଏକ ସଦ୍ଗୁଣୀ ପରିବାର ତାଲିକାର ଯୋଗ୍ୟ ପୁଅ ଛଡ଼ା ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଥାଏ, ସେପରି ଆମେ ଶୀଘ୍ର ଏମିତି ଉପାୟ ଭାବିବା ଉଚିତ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗ ପୁନର୍ବାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେବ। ଏହିଠାରେ ବିଳମ୍ବ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଏହା ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଓ ଶ୍ରୀସମ୍ପନ୍ନତା ସହିତ ପୁନଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଉ।” ଦେବତାମାନେ ଏମିତି କହିବା ସୁନି, ଗୁରୁ ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ, “ମୁଁ ଜାଣିଛି, ସେ ନିଜ ଦୋଷର ଲଜ୍ଜାରେ କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି; ମଘବାନ ଏବେ ନିଜ ଅବିବେକ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ଭୋଗୁଛନ୍ତି। ଧର୍ମକୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ, ମାନବ ଭୟଙ୍କର ଫଳ ଭୋଗନ୍ତି; ସେ ରାଜ୍ୟ ଅଭିମାନରେ ମତ୍ତ ହୋଇ, ଅବିବେକରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଦେଲେ। ସେ ଦୋଷୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି, ଦୃଶ୍ୟ ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ ଦୁହିଁ ଧ୍ୱଂସ ଆଣିଛନ୍ତି; ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ ମୂଢ଼ମତିମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଭାଗ୍ୟରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇଯାନ୍ତି, ସେମାନେ କରନ୍ତି। ପାପ କରିଲେ, ଜନ୍ମ ଏଠି ଓ ପରଲୋକରେ ବ୍ୟର୍ଥ ହୁଏ; ଚଳ, ଆମେ ଏବେ ଯାଉଛୁ ଯେଉଁଠାରେ ଶକ୍ର ଅଛନ୍ତି।” ଏହିପରି କହି ସମସ୍ତେ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଚାଲିଗଲେ; ବିଶାଳ ହ୍ରଦରେ ସୋନାର ପଦ୍ମବନ ଦେଖିଲେ। ସେଠାରେ ସମସ୍ତେ ଦେବତାମାନେ ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଗୁରୁଙ୍କ ଜାଗରଣରେ ସେ ପଦ୍ମକୁସୁମରୁ ବାହାରିଲେ। ତାଙ୍କର ମୁହଁ ହତାଶ, ଆକୃତି ବଦଳାଯାଇଥିଲା, ଲଜ୍ଜାରେ ତଳକୁ ଦେଖୁଥିଲେ; ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ବଡ଼, ଗୁରୁଙ୍କ ଚରଣ ଧରିଲେ। “ମୋତେ ରକ୍ଷା କର, ଏହି ପାପର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କ’ଣ, ହେ ବୃହସ୍ପତି?” ଦେବତାମାନେ ରାଜାଙ୍କ ଏହି ଶବ୍ଦ ସୁନି ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ, “ହେ ଦେବେଶ, ମୁଁ ତୁମକୁ ପାପ ନାଶ କରିବା ଉପାୟ ଶୁଣାଉଛି: ପ୍ରୟାଗରେ କେବଳ ସ୍ନାନ କଲେ ମାତ୍ରେ, ସେ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ପାପ ନାଶ ହୁଏ। ଏହିପରି ସ୍ନାନ କରିଲେ, ହେ ଦେବରାଜ, ତୁମର ଅପୂଣ୍ୟ ମୁକ୍ତ ହେବ; ଆମେ ସମସ୍ତେ ତୁମ ସହିତ ଚଳିବା। ତେଣୁ, ପୁରୋହିତଙ୍କ ସହିତ, ବଳ ଦମନକାରୀ ଏଠାରେ ଆସିଲେ।” ସେ ଶ୍ୱେତ ଓ କୃଷ୍ଣ ଘାଟରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ; ତାପରେ ଦେବତାମାନେ ଗୁରୁ ତାଙ୍କୁ ଏକ ବର ଦେଲେ। “ପ୍ରୟାଗରେ କେବଳ ସ୍ନାନ କଲେ ତୁମର ପାପ ନାଶ ହୁଏ, ହେ ନିର୍ମଳ; ମୋ ଅନୁଗ୍ରହରେ, ହେ ଶକ୍ର, ତୁମର ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହେବ, ତୁମେ ହଜାର ଯୋନି ଓ ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ପାଇବେ।” ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଶାପରେ ଶଚୀପତି ପୁନର୍ବାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ। ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ସହିତ, ତାଙ୍କର ମନ ପଦ୍ମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହ୍ରଦ ପରି ଶାନ୍ତ ହେଲା; ପରେ, ସମସ୍ତ ପରିଚାରକ ଓ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି, ଶକ୍ର ଅମରାବତୀକୁ ଗଲେ; ଏହିପରି, ପ୍ରୟାଗରେ, ପାକଦମନ ମାତ୍ରେ ସ୍ନାନ କରି, ତାଙ୍କର ପାପ ଦୂର କରିଲେ। “ତୁମେ ମଧ୍ୟ, ହେ ଶୁଭେ, ପ୍ରୟାଗକୁ ଯାଅ, ଯାହା ଦେବତାମାନେ ପୂଜିଥାନ୍ତି; ଏଠାରେ ମାତ୍ରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ପାପ ତୁରନ୍ତ ନାଶ ହୁଏ ଓ ସ୍ୱର୍ଗ ନିଶ୍ଚିତ।” ଏହି ଶୁଭ କଥା ଶୁଣି, ସେ ତୁରନ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଚରଣରେ ନମନ କଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ପରିବାର, ଦାସୀ, ଦାସମାନେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଭୋଗବିଲାସ ପରିତ୍ୟାଗ କରି, ବିଷ ପରି ତାହାକୁ ଛାଡ଼ି ଦେଲେ। ତାଙ୍କର ଦେହ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଶିର୍ନ୍ନ ହେଉଥିବା ଦେଖି, ମୁଁ ଭୟଙ୍କର ନରକ ଅଗ୍ନିରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ଶିର୍ନ୍ନ ଦେହର ଦୁଃଖରେ ମନ ଭାରି ହୋଇ ଶ୍ୱେତ ଓ କୃଷ୍ଣ ଘାଟରେ ମାଘ ମାସରେ ସ୍ନାନ କଲି। ହେ ବୃଦ୍ଧ ରାକ୍ଷସ, ସେ ସ୍ନାନର ମହିମା ଶୁଣ: ତିନି ଦିନରେ ମୋର ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ହେଲା; ସତାଇଶ ଦିନରେ, ସେ ସ୍ନାନର ଶେଷ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ମୋତେ ମିଳିଥିଲା, ତାହାରେ ମୁଁ ଦେବତ୍ୱ ପାଇଲି; ମୁଁ କୈଳାସରେ ଗିରିଜାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ସଖାରୁପେ ଉଲ୍ଲାସିତ ହେଲି। ପ୍ରୟାଗର ଶକ୍ତିରେ, ମୁଁ ପୂର୍ବଜନ୍ମ ସ୍ମୃତି ସହିତ ଜନ୍ମ ନେଲି; ପ୍ରୟାଗର ମହିମା ସ୍ମରଣ କରି, ପ୍ରତି ମାଘରେ ସେଠାକୁ ଯାଏ। ଏହିପରି, ହେ ରାକ୍ଷସ, ତୁମେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ପଚାରିଥିବା ସମସ୍ତ କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ ଖୁସି ପାଇଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ କହିଦେଲି। ଏବେ, ମୋ ଖୁସି ପାଇଁ, ତୁମେ ତୁମ ଗଳ୍ପ କହ, ହେ ରାକ୍ଷସ; କେଉଁ କାରଣରେ ତୁମେ ଏପରି ବିକୃତ ଓ ଭୟଙ୍କର ରୂପରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ? ଦଢ଼ି, ଦୀର୍ଘ ଦାଢ଼ି, ମାଂସ ଭୋଜନ କରୁଥିବା ପାହାଡ଼ ଗୁହାରେ ରହୁଥିବା ଏହି ରାକ୍ଷସ କହିଲେ: “ଯାହା ଚାହିଁଲେ ଦେଇଥାଏ, ନେଇଥାଏ, ଗୁପ୍ତ କଥା କହିଥାଏ, ପଚାରିଥାଏ—ଏହି ଗୁଣ ତୁମରେ ଅଛି, ହେ ସୁମଧୁର ନୟନବତୀ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତୁମେ ପୁଣ୍ୟବାନ ଓ ସମ୍ମାନିତ। ଏହି କ୍ରୂର କାର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରତିକାର ତୁମେ ଶୀଘ୍ର କରିପାରିବ; ତେଣୁ, ମୁଁ ତୁମକୁ ମୋର ଦୁଷ୍କର୍ମ କଥା କହିବି। ପୁଣ୍ୟବାନଙ୍କୁ ନିଜ ଦୁଃଖ କହିଲେ, ସେ ବ୍ୟକ୍ତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଖୁସି ପାଏ; ଶୁଣ, ହେ ସୁନ୍ଦର କଟିବତୀ, ମୁଁ କାଶୀର ଋଗ୍ବେଦ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟର ଅଧିପତି, ବେଦଗ୍ୟାନରେ ଦକ୍ଷ। ଦୀର୍ଘ ଦିନ ପୂର୍ବେ, ମୁଁ ଏକ ବଡ଼ ଓ ଶୁଭ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲି; ହେ ଭୟଭୀତ, ପାପୀ ରାଜା, ଶୂଦ୍ର ଓ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ। ବାରାଣସୀରେ, ମୁଁ ଖରାପ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲି, ଏକ ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ; ବହୁ ସମୟ ମନା କରାଯିବା ସତ୍ୱେ, ମୁଁ ପୁନଃପୁନଃ ଏହି ଦାନ ନେଇଥିଲି, ଅନେକ ନିନ୍ଦିତ ହୋଇ। ମୁଁ ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଦାନ ଚଣ୍ଡାଳଠାରୁ ମଧ୍ୟ ନାକୋଇ ନିଏ; ଏଉଁଠି, ମୁଁ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାପ କରିଥିଲି, ମୋର ଏହି ଜନ୍ମରେ କୌଣସି ଦୁଷ୍କର୍ମ ଅଛି ନାହିଁ ଯାହା ମୁଁ କରିନଥିଲି।