ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ହଂସ ଓ କଦଳୀପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ଝୁଣ୍ଡ ମଧୁର ଭାବେ ଉଡ଼ୁଥିଲା, ସେଠାରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଙ୍ଗର ଲୋଟସ, ଧଳା ଓ ଲାଲ ରଙ୍ଗର ପଦ୍ମ ଫୁଲେଇ ରହିଥିଲା। ସେଠି ଅନେକ ନଦୀ ଓ ଝରଣା ଏକାଠି ହୋଇ ଚଳିଥିଲା, ପବିତ୍ର ଜଳରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିଲା। ଶାଳ ଓ ତାଳ ଗଛ, ସ୍ଫଟିକ ମାନିକ ଓ ହାତୀମାନେ ସେଠିର ଶୋଭା ବଢ଼ାଉଥିଲେ। ସେହି ପର୍ବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଶିଖର ଓ ଚୌଡ଼ା ଦିବ୍ୟ ପାଟିଆ ଦ୍ୱାରା ଆଛାଦିତ ଥିବା ମେରୁ ପର୍ବତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନି ପରି ଉଜ୍ୱଳ ହୋଇ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏହି ପର୍ବତ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ମହଲ, ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତ ମହଲ, ହଂସ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଖମ୍ଭ ଦ୍ୱାରା ସୁଶୋଭିତ ଥିଲା। ଏଠିରେ ଚୂଡ଼ା ଓ ଚାମର ଦ୍ୱାରା ସଜିଥିବା ମହଲ ରହିଥିଲା, ଏବଂ ସେଠି ଅନେକ ଦେବତାମାନେ ନିଜ ନିଜ ଗୁଣରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ବସିଥିଲେ। ଏପରି ଶ୍ରୀମୟ ଓ ଦିବ୍ୟ ମେରୁ ପର୍ବତ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅନ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ଚରିତ୍ରମାନେ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଲୁଚି ଯାଏ। ଏଠାରୁ ଅତି ପବିତ୍ର ଓ ଦିବ୍ୟ ଜଳର ଧାରା, ମହାପବିତ୍ର ଗଙ୍ଗା ନଦୀ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଅନେକ ତୀର୍ଥ, ହଂସ ଓ ପଦ୍ମ ରହିଥାଏ। ଏହି ମହାନଦୀକୁ ଅନେକ ଋଷି ଓ ମୁନିମାନେ ସେବନ କରନ୍ତି, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତର ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଏହି ନଦୀରେ ବି ରହିଛି। ଏହି ପବିତ୍ର ଗଙ୍ଗା ତୀରେ, ଅତି ଧର୍ମିକ ଓ ମହାମୁନି ଅତ୍ରିଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅଙ୍ଗ ଏକ ଶୁଭ୍ର ଓ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଠି ଅଙ୍ଗ, ଏକାଗ୍ର ମନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରି, ଅଭିଲାଷା ଓ କ୍ରୋଧ ହୀନ ହୋଇ, ହୃଷୀକେଶ ଉପରେ ମନ ଲଗାଇ ବସିଗଲେ। ସେଉଁଠି ସେ ଧ୍ୟାନରେ ମଗ୍ନ ହୋଇ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ—ଦୁଃଖ ଦୂର କରୁଥିବା ପ୍ରଭୁ ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ—ସ୍ମରଣ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ବସିଲେ, ଶୁଇଲେ, ଚାଲିଲେ କିମ୍ବା ଧ୍ୟାନ କଲେ ବି ସେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ। ଏପରି ନିୟମିତ ମନ, ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ଯୋଗରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ସେ ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜୀବ ମଧ୍ୟରେ କେଶବଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲେ। ଜଳ, ଶୁଷ୍କ ଓ ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଂଶରେ ସେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲେ। ଏଭଳି ଭାବରେ ଅଙ୍ଗ ଶତବର୍ଷ ଧରି ତପସ୍ୟା କଲେ। ଏପରି ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା ସମୟରେ, ବିଶ୍ୱର ନାଥ, ଚକ୍ରଧାରୀ ପ୍ରଭୁ ଅଙ୍ଗଙ୍କୁ ଅନେକ ଭୟଙ୍କର ବିଘ୍ନ ଦେଖାଇଲେ। କିନ୍ତୁ ମହାପୁରୁଷ ନରସିଂହଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଅଙ୍ଗ ସେମାନେକୁ ଅତି ସହଜରେ ଦୂର କରିଦେଲେ, ଯେପରି ଅଗ୍ନି ଜଳାଣାକୁ ଦହି ଦିଏ। ନିୟମ, ନିଗ୍ରହ, ଉପବାସ ଓ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ଉପାୟ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଙ୍ଗ ଦେହରେ କ୍ଷୀଣ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ନିଜ ତପୋଜ୍ଵଳାୟ ଦ୍ୱାରା ଚମକୁଥିଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନି ପରି ଉଜ୍ୱଳ ଅଙ୍ଗ ଏଭଳି ତପସ୍ୟାରେ ଲୀନ ହୋଇ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିଲେ। ତାପରେ ଦେବତା ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରକଟ ହୋଇ କହିଲେ, "ଏହି ଦାନଶୀଳ, ତୁମେ ଇଚ୍ଛା କର, ମୋ ଠାରୁ ବର ମାଗ।" ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ଦେଖି ଅଙ୍ଗ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ପ୍ରସନ୍ନ ମନେ ଅଙ୍ଗ ଶିର ନମାଇ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ଅଙ୍ଗ କହିଲେ, "ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ପବିତ୍ରତାର ଦାତା। ଆପଣ ସମସ୍ତ ଜୀବର ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ନାଥ। ନମସ୍କାର ଆପଣଙ୍କୁ, ଯିଏ ଗୁଣର ଦେହ। ନମସ୍କାର ଆପଣଙ୍କୁ, ଯିଏ ଧର୍ମର ରୂପ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଓ ଧର୍ମକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା, ଧର୍ମ ସ୍ୱୟଂ, ଧର୍ମର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଧର୍ମର ଧନୀ, ଧର୍ମର ଆତ୍ମା। ନମସ୍କାର ଅସ୍ତିତ୍ୱର ମୂଳ, ତାହାର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ନାଶ କରୁଥିବା, ଅସ୍ତିତ୍ୱର ଉତ୍ପତ୍ତିକାରଣ, ଗୁଢ଼, ଅସ୍ତିତ୍ୱ ନାଶ କରିଥିବା। "ପୁନି ପୁନି ନମସ୍କାର ଯଜ୍ଞ, ଯଜ୍ଞର ରୂପ, ଯଜ୍ଞର ନାଥ, ଯଜ୍ଞ କ୍ରିୟାର ସହଭାଗୀ, ଶଂଖଧାରୀ। ପୁନି ପୁନି ନମସ୍କାର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରୂପୀ, ରଥଚକ୍ରଧାରୀ, ସତ୍ୟ, ସତ୍ୟର ଦେହ, ସତ୍ୟମୟ। ଧର୍ମ, ଧର୍ମ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସମସ୍ତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଧର୍ମ ଅଙ୍ଗର ଧନୀ, ଶୂରବୀର, ଧର୍ମର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା। "ନମସ୍କାର ଗୁଣବାନ, ପୁତ୍ର ଓ ପୁତ୍ରହୀନ ମହାତ୍ମା, ମୋହ ଓ ମାୟା ନାଶକ, ମାୟା ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା। ପୁନି ପୁନି ନମସ୍କାର ମାୟାଧାରୀ, ଦେହୀ ଓ ଅଦେହୀ, ସମସ୍ତ ଆକୃତିର ଧାରୀ, ଶଙ୍କର, ନମସ୍କାର। "ନମସ୍କାର ବ୍ରହ୍ମା, ବ୍ରହ୍ମା ରୂପ, ପରମ ବ୍ରହ୍ମ ତତ୍ତ୍ୱ, ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରୟ, ଆଶ୍ରୟଧାରୀ। ପୁନି ପୁନି ନମସ୍କାର ଶ୍ରୀମୟ, ଶ୍ରୀନିବାସ, ଶ୍ରୀଧାରୀ, କ୍ଷୀରସାଗରବାସୀ, ଅମର, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କର ପଦପଦ୍ମକୁ ନମସ୍କାର କରେ, କେଶବ। "ନମସ୍କାର ମହାଔଷଧ, ଉଗ୍ର, ପରାଜ୍ଞାନୀ, ଶାନ୍ତ, ଶୁଭ୍ର, ପବିତ୍ରଙ୍କ ନାଥ। ପୁନି ପୁନି ନମସ୍କାର ଅନନ୍ତ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ନିର୍ଦୋଷ, ଆକାଶର ଅଲୋକ, ପକ୍ଷୀ ରୂପୀ। ନମସ୍କାର ହୋମ, ଭୋକ୍ତା, ହବିର ରୂପ, ଜ୍ଞାନୀ, ଜ୍ଞାନର ଦେହ, ସଦାଜ୍ଞାନୀ। "ନମସ୍କାର ହୋମ ଓ ପିତୃକର୍ମର ଅନୁଷ୍ଠାନୀ, ସ୍ୱଧାକର୍ତ୍ତା, ସ୍ୱାହାକର୍ତ୍ତା, ଶୁଭ୍ର, ଅବ୍ୟକ୍ତ, ମହାତ୍ମା। ନମସ୍କାର ବ୍ୟାସ, ଭାସ୍କର, ବସୁ ରୂପୀ, ବାସୁଦେବ, ବିଶ୍ୱ, ଅଗ୍ନି ରୂପୀ, ହରି, ପରମ, ବାମନ। "ନମସ୍କାର ପ୍ରଭୁ ନୃସିଂହ, ଜୀବମାନଙ୍କର ରକ୍ଷକ; ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ। ନମସ୍କାର ଗୋବିନ୍ଦ, ଗୋପାଳକ; ଏକ ଅକ୍ଷର ଓ ସମସ୍ତ ଅକ୍ଷର ରୂପୀ, ହଂସ ରୂପୀ। "ନମସ୍କାର ତିନି ତତ୍ତ୍ୱ, ପାଞ୍ଚ ତତ୍ତ୍ୱ, ପଞ୍ଚବିଂଶତି ତତ୍ତ୍ୱ, ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱର ଆଧାର। ନମସ୍କାର କୃଷ୍ଣ, କୃଷ୍ଣ ରୂପ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପତି, ପଦ୍ମପତ୍ର ସଦୃଶ, ପରମ ଆନନ୍ଦ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। "ନମସ୍କାର ବିଶ୍ୱମ୍ଭର, ସମସ୍ତ ଜଗତର ପୋଷକ; ପାପ ନାଶକ; ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମ ଦୁହିଁ, ସତ୍ୟ ଓ ନ୍ୟାୟ ରୂପୀ। "ପୁନି ପୁନି ନମସ୍କାର ଶାଶ୍ୱତ, ଅବିନାଶୀ; ସଭା, ଦିବ୍ୟ; ଶ୍ରୀ ପଦ୍ମନାଭ, ମହାପ୍ରଭୁ, ମୁଁ କେଶବ ଆପଣଙ୍କର ପଦପଦ୍ମକୁ ନମସ୍କାର କରେ।" ଏଭଳି ଅଙ୍ଗ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତି ଓ ପ୍ରେମରେ ସ୍ତୁତି କଲେ।