ଏହିପରି ଭାବେ, ଏହି ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଭୟଙ୍କର ଦେହଧାରୀ ଏବଂ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଅସୁରମାନେ ଏହି ମାୟାଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ବଞ୍ଚନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କର ଭୋଜନ, ଆଚରଣ, ଶକ୍ତି ଏବଂ ବୀର୍ୟ ସବୁ ଏହିଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଏବେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ କହିବି—କିପରି ଅସୁର ଓ ଦାନବମାନେ ଯଥାଯଥ ଆୟୋଜନ କରି ଧରିତ୍ରୀକୁ ଦୋହନ କଲେ। ସେମାନଙ୍କର ପାତ୍ର ଥିଲା ଏକ ଲୋହାର ଭାଡ଼ା, ଯାହା ଖାଦ୍ୟପାତ୍ର ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ସମସ୍ତ ଇଛା ପୂରଣ କରୁଥିଲା। ଏହି ଦୁଧ ମାୟାମୟ ଥିଲା, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିବାର ଶକ୍ତି ଥିଲା। ସେଠାରେ ବଳଶାଳୀ ବିରୋଚନ କୁ ଛାନା ବନାଇଥିଲେ, ଏବଂ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧୁର ନାମକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁରୋହିତ ଦୋହନକାରୀ ହେଲେ। ଏହି ମାୟା ଦ୍ୱାରା, ଦୈତ୍ୟମାନେ ଶକ୍ତି, ବୁଦ୍ଧି, ଦେହ, ତେଜ ଓ ପ୍ରତାପରେ ମହାନ ହେଇ ଅବିରତ ବଞ୍ଚି ଆସୁଛନ୍ତି। ଏହି ଶକ୍ତି ଓ ପୁରୁଷତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ଦାନବମାନେ ବଞ୍ଚନ୍ତି; ଏଯାଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସମସ୍ତ ମାୟା ଏହି ମୌହିକ ଶକ୍ତିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଅଳ୍ପ ବୁଦ୍ଧିଯୁକ୍ତ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଜୀବନ୍ତ; ଏହିପରି ଧରିତ୍ରୀକୁ ଯକ୍ଷମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୋହନ କରିଥିଲେ। ପୁରାତନ ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଠାରୁ ଆମେ ଏହିପରି ଶୁଣିଛୁ: ଯକ୍ଷମାନେ ଏକ ବିଶାଳ ଲୋହା ପାତ୍ରରେ ଗୁପ୍ତିର ଦୁଧ ଦୋହନ କରିଥିଲେ। ବିଶେଷ ଜ୍ଞାନୀ ବିଶ୍ରବାଣ କୁ ଛାନା ବନାଇଥିଲେ; ସେ ମଣିଧରଙ୍କ ପିତା, ଅତି ବୁଦ୍ଧିଶାଳୀ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଥିଲେ। ଦୋହନକାରୀ ଥିଲେ ଏକ ରୂପା ନାଭିଯୁକ୍ତ, ମହାବୁଦ୍ଧିଶାଳୀ, ସମସ୍ତ ଧର୍ମର ଜ୍ଞାନୀ, ଯକ୍ଷରାଜଙ୍କ ପୁତ୍ର। ସେ ଅଷ୍ଟବାହୁ, ଦ୍ୱିମୁଖୀ, ତପୋଧନ ଏବଂ ଦୀପ୍ତିମାନ ଥିଲେ; ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯକ୍ଷମାନେ ନିତ୍ୟ ବଞ୍ଚନ୍ତି। ପୁନର୍ବାର, ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସମାନେ ଓ ପିଶାଚମାନେ ମଧ୍ୟ ଧରିତ୍ରୀକୁ ଦୋହନ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ହେମାଦ୍ଧାନ ଭୋଜନ କରନ୍ତି ସେମାନେ ମଧ୍ୟ। ସେମାନଙ୍କର ପାତ୍ର ଥିଲା ମାନବ ଖପର, ମାଂସରେ ଢ଼କାଯାଇଥିଲା; ଉତ୍ସାହ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଭୟଙ୍କର, ସେମାନେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବଂଶଧରମାନେ କୁ ଭକ୍ଷିତ କରିବାକୁ ଚାହିଁଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୋହନକାରୀ ଥିଲେ ରୂପା ନାଭିଯୁକ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସୁମାଳୀ ଛାନା ହେଲେ ଏବଂ ଦୁଧ ଥିଲା ରକ୍ତ। ଏହି ଦୁଧ ଦ୍ୱାରା ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ, ଯାତୁଧାନ, ପିଶାଚ, ଯକ୍ଷ ଏବଂ ଭୂତମାନେ ବଞ୍ଚନ୍ତି। ପୁନଃ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ଧରିତ୍ରୀକୁ ଦୋହନ କଲେ; ଚିତ୍ରରଥ ନାମକ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଗନ୍ଧର୍ବକୁ ଛାନା ବନେଇଥିଲେ। ସେମାନେ ପଦ୍ମପାତ୍ରରେ ଗନ୍ଧର୍ବ ସଙ୍ଗୀତର ରସ ଦୋହନ କଲେ; ସେଠାରେ ସୁରୁଚିର ନାମକ ଜ୍ଞାନୀ ଗନ୍ଧର୍ବ ଦୋହନକାରୀ ଥିଲେ। ଏହି ଦୁଧ ଦ୍ୱାରା ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅପ୍ସରାମାନେ ବଞ୍ଚନ୍ତି। ପୁନଃ, ଧରିତ୍ରୀକୁ ମହାପୁଣ୍ୟଶାଳୀ ପର୍ବତମାନେ ଦୋହନ କଲେ। ବିଭିନ୍ନ ରତ୍ନ ଓ ଅମୃତସମ ଔଷଧ ମିଳିଲା, ସେଠାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହିମବତ୍ କୁ ଛାନା ବନେଇଥିଲେ। ମେରୁ ପର୍ବତ ଦୋହନକାରୀ ହେଲେ, ପାହାଡ଼ରେ ତିଆରି ଥିବା ପାତ୍ର ବ୍ୟବହାର କଲେ; ଏହି ଦୁଧରେ ସମସ୍ତ ପର୍ବତମାନେ ପୋଷିତ ହୁଏ। ପୁନଃ, ଚିନ୍ତାମଣି ଦେଉଥିବା କଳ୍ପବୃକ୍ଷ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପବିତ୍ର ବୃକ୍ଷମାନେ ଧରିତ୍ରୀକୁ ଦୋହନ କଲେ; ସେମାନେ ପାଳାଶ ରେ ପାତ୍ର ନେଇଥିଲେ, ଯାହା କଟା, ଜଳା ଏବଂ ପୁନଃ ଚେତନା ପାଇଥିଲା। ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ଶାଳ ବୃକ୍ଷ ଦୋହନକାରୀ ହେଲେ, ପ୍ଲକ୍ଷ ବୃକ୍ଷ ଛାନା ହେଲେ; ସେଠାରେ ଗୁହ୍ୟକ, ବନଚର, ସିଦ୍ଧ ଓ ବିଦ୍ୟାଧରମାନେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କଲେ। ଏହିପରି ଧରିତ୍ରୀ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରିଥିବା, ଯେଉଁଯେଉଁ ଜୀବ ଯେଉଁ ଭାବରେ ଚାହିଁଥିଲେ, ସେମାନେ ନିଜ-ନିଜ ପାତ୍ର ଓ ଛାନା ନେଇ ଦୋହନ କରିଥିଲେ। ସେଉଁଠି ଧରିତ୍ରୀ ସେମାନଙ୍କ ଇଛାନୁସାରେ ଏପରି ଦୁଧ ଦେଇଥିଲେ, ଏହି ଧରିତ୍ରୀ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରିଥିବା, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏହି ଗୁଣମୟୀ ଗାଈ ସମସ୍ତ ଇଛା ପୂରଣ କରାଏ; ସେଉଁଠି ସେ ପ୍ରଥମ, ଆଧାର, ସୃଷ୍ଟି ଓ ସନ୍ତାନ। ସେ ପବିତ୍ର, ପୁଣ୍ୟଦାୟିନୀ, ମଙ୍ଗଳମୟୀ, ସମସ୍ତ ଫସଲର କାରଣ; ସେ ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜଗତର ଆଧାର ଓ ଗର୍ଭ। ସେ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଜ୍ଞାନମୟୀ, ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ବ୍ୟାପ୍ତ; ସେ ସମସ୍ତ ଇଛାର ଦୋହନକାରୀ, ସମସ୍ତ ବୀଜ ଉତ୍ପାଦନର କାରଣ। ସେ ସମସ୍ତ ଶୁଭର ମାଆ, ସମସ୍ତ ଲୋକର ଧାରକୀ; ସେ ପଞ୍ଚଭୂତର ମୂର୍ତ୍ତି ଏବଂ ସ୍ୱରୂପ। ଏହି ଧରିତ୍ରୀ, ଯାହାକୁ ମେଦିନୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ସମୁଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ; ସେ ମଧୁ ଓ କୈଟଭଙ୍କ ଚର୍ବିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି କାରଣରୁ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତାଙ୍କୁ 'ମେଦିନୀ' ବୋଲି କୁହନ୍ତି; ଏହିପରି, ପୃଥୁ ଗୋତ୍ରର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କ ନାମରେ ତାଙ୍କୁ 'ପୃଥ୍ୱୀ' ଓ 'ଦେବୀ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହି ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଧରିତ୍ରୀ ସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ଧରିତ୍ରୀ ଧାନକ୍ଷେତ୍ର ଭଳି ଉପଯୁକ୍ତ, ଗ୍ରାମ, ଗୃହ, ନଗର ଓ ତୀର୍ଥ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ; ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଆଧାର। ଏଭଳି ଶକ୍ତି ଏହି ଜଗନ୍ମାତା ଧରିତ୍ରୀରେ ବିଦ୍ୟମାନ, ପୁରାଣରେ ଏହିପରି କଥା ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି। ପୃଥୁ, ବେନଙ୍କ ପୁତ୍ର, ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଓ ସମସ୍ତ ଧର୍ମର ପ୍ରକାଶକ, ବିଷ୍ଣୁ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ନିତ୍ୟ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସମାନ। ଏହି ତିନି ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେବ ଓ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀମାନେ ପୂଜନ୍ତି; ଏହିପରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଋଷିମାନେ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଯିଏ ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରମ ଓ ବର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଧାରକ, ସେ ଉତ୍ତମ ରାଜାଙ୍କୁ ଏଠାରେ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଉଚିତ। ପ୍ରଥମ ରାଜା, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ପୃଥୁ, ତୀର୍ଥ ଅଭିଲାଷୀ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଏହି ମହାରାଜା, ଶାସକମାନଙ୍କ ଜୀବିକାଦାତା, ପୂଜାଯୋଗ୍ୟ; ଏହିପରି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ବିଶେଷ ପାତ୍ରମାନେ କିଏ, କିଏ ଛାନା ଓ ଦୋହନକାରୀ ଏବଂ ଦୁଧର ବିଭିନ୍ନତା ବିବରଣ କରିଛି, ଯେପରି ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀ ରାଜା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ।