ମୁଁ ଚାରି ପୁରୁଷାର୍ଥ ଦେଇଥିବା ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିନଥିଲି, ଦୁଃଖ ନାଶକ ଦୁର୍ଗାଦେବୀଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିନଥିଲି, ସମସ୍ତ ପାପ ହରିବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିନଥିଲି, କାରଣ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଏହି ଲୋକର ସୁଖ ଲାଗି ଲୋଭୀ ହୋଇଥିଲି। ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିନଥିଲି, ଜୀବମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ନିମିତ୍ତେ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରିନଥିଲି, ଏବଂ ନିଜ ଅବଧାନହୀନତାରୁ କୌଣସି ଛୋଟ ସଦ୍ଗୁଣ ମଧ୍ୟ କରିନଥିଲି। ବରଂ, ମୁଁ କେବଳ ପାପ କରିଥିଲି, ଏହି କାରଣରୁ ମୋର ମନ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ବିଭିନ୍ନ ଭାବେ ଦୁଃଖ କରି, ମୁଁ ଗୋଟିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଶରଣ ନେଲି। ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠ, ବେଦଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ରାଜାଙ୍କ ପୂରୋହିତ ଥିଲେ। ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲି: "ମୋର ଏହି ଅପରାଧର ପାପରୁ ମୁକ୍ତି କେମିତି ମିଳିପାରିବ?" ମୁଁ ତାଙ୍କୁ କହିଲି, "ଓ ଦ୍ବିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ପାପରୁ ମୁଁ କେମିତି ଶୁଭ ପଥ ପାଇପାରିବି? ମୁଁ ନିଜ କାର୍ମରେ ପୀଡିତ, ଦୁଃଖିତ ଏବଂ ଦୁଃଖରେ ଅଛି। ଆପଣଙ୍କ ଉପଦେଶ ରୂପୀ ଅଙ୍କୁଶରେ ମୋତେ ଏହି ପାପର କାଦୁରୁ ଉଠାନ୍ତୁ, ଆପଣଙ୍କ ଆନନ୍ଦମୟ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଦୟାର ଜଳ ମୋପରେ ପଡ଼ିଯାଉ।" ସମସ୍ତ ସଜ୍ଜନ ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରତି ଭଲ ହୁଅନ୍ତି, ଏବଂ ସଜ୍ଜନମାନେ ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ଭଲ ହୁଅନ୍ତି। ମୋର କଥା ଶୁଣି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୋତେ କୃପା କଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ, "ମୁଁ ତୁମର ସମସ୍ତ ନିଷିଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ ଜାଣିଛି। ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ମୋର ଉପଦେଶ ଅନୁସରଣ କର, ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଯାଅ।" "ସେଠାକୁ ଯାଇ ସ୍ନାନ କର; ଏହା ଦ୍ୱାରା ତୁମର ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ହେବ। ତୁମର ଯେଉଁ ଚିନ୍ତା ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ମୁଁ ବିଚାର କରିଛି। ତୁମର ପାପ ନାଶ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ମୁଁ ଦେଖୁନାହିଁ। ଏହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ସ୍ନାନ କରିବା ମହାପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ, ଯାହାକୁ ଋଷିମାନେ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ, ଓ ଭୟଭିତେ, ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ମନରେ ଅପକର୍ମ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଦରକାର। ପ୍ରୟାଗରେ ସ୍ନାନ କରି ଶୁଦ୍ଧ ହେଇ, ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବ।" "ପ୍ରୟାଗରେ ସ୍ନାନ କରିବା ମାତ୍ରରେ ଲୋକେ ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି, ଏହି ବିଷୟରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ କୃତ ପାପ ତୁରନ୍ତ ନିଶ୍ଚିହ୍ନ ହୋଇଯାଏ। କିନ୍ତୁ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ କୃତ ପାପ ଛାଡ଼ି, ପ୍ରୟାଗରେ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ହୁଏ।" "ଶୁଣ, ଏହି ପ୍ରୟାଗ କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମା ପ୍ରାଚୀନକାଳରୁ ଅଛି। ଏକଦା ଇନ୍ଦ୍ର ମୁନି ଗୌତମଙ୍କ ଜୀକୁ ଦେଖିଲେ। ଦେଖି, ସେ ଅତି ଅଭିଲାଷାରେ ତାଙ୍କୁ ଗୁପ୍ତଭାବେ ସମୀପବର୍ତ୍ତୀ ହେଲେ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ପାପର ଫଳ ତୁରନ୍ତ ଦେଖାଦେଲା।" "ମୁନି ଗୌତମ ଇନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ତାଙ୍କ ଜୀଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଲଜ୍ଜାଜନକ ଏବଂ ଅପମାନଜନକ ରୂପ ଦେଇଦେଲେ। ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଶାପରେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦେହରେ ହଜାର ନାରୀଙ୍କ ଯୋନି ଚିହ୍ନ ଦେଖାଗଲା। ତାପରେ ଲଜ୍ଜାରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ଚାଲିଗଲେ।" "ସେ ବିଶାଳ ଏବଂ ଜଳପୂର୍ଣ୍ଣ ମେରୁଶୃଙ୍ଗରେ, ସ୍୵ୟଂ ଦ୍ୱାରା ଦୁଃଖିତ ଓ ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ କମଳକୁଡ଼ିରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ନିଜକୁ ଏବଂ କାମଦେବଙ୍କୁ ଦୋଷାରୋପ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ‘ଏହି କାମବାସନା ଦ୍ୱାରା ଏହି ଜଗତରେ କେତେ ଦୁଃଖ ଆସେ, ଏହା ମାନବକୁ ନରକକୁ ନେଇଯାଏ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିନ୍ଦିତ ହୁଏ। ଏହା ଜୀବନ, କୀର୍ତ୍ତି, ଯଶ, ଧର୍ମ ଓ ପରାକ୍ରମ ନାଶ କରେ। ମନ୍ମଥଙ୍କୁ ଶାପ, ସେ ଦୁଷ୍ଟଚରିତ୍ର, ସମସ୍ତ ଅପମଙ୍ଗଳର ମୂଳ। ଦେହର ମଧ୍ୟରେ ଶତ୍ରୁ ଅତି ଦୁର୍ବଳ, ସେ ସଦା ଅତୃପ୍ତ ଓ ଅପରାଜୟ।’" "ଏପରି ଭାବେ ଇନ୍ଦ୍ର କମଳ ମନ୍ଦିରରେ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ଦୁଃଖ କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ବିନା ଦେବଲୋକ ଅନ୍ଧାର ହୋଇଯାଇଥିଲା। ତେଣୁ ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଲୋକପାଳ, କିନ୍ନର ଏବଂ ଶଚୀ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ‘ଓ ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ଜାଣିନାହିଁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ବିନା ଦେବଲୋକ ଅଲଙ୍କୃତ ନୁହେଁ। ତେଣୁ ଶୀଘ୍ର ଉପାୟ ଭାବିବା ଦରକାର।’" ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ, "ମୁଁ ଜାଣେ, ସେ ନିଜ ଦୋଷରେ ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇ କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି। ଧର୍ମ ଛାଡ଼ିଲେ କେତେ ଭୟାନକ ଫଳ ମିଳେ। ସେ ଅବିବେକରେ ଏହି କାମ କଲେ। ଏହି ପ୍ରକାର ଅପରାଧ ଦେଖାଯାଏ, ଯାହା ଭାଗ୍ୟରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇଥାଏ। ଅପରାଧ ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମ ନିଷ୍ଫଳ ହୋଇଯାଏ। ଚଳ, ଆମେ ଶକ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବା।" ସମସ୍ତେ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଚାଲିଗଲେ। ସେମାନେ ବିଶାଳ ହ୍ରଦରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ କମଳବନ ଦେଖିଲେ। ସେଠାରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ଜାଗ୍ରତ ହେବେ। ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ଜାଗ୍ରତ କରିବାରେ, ଇନ୍ଦ୍ର କମଳକୁଡ଼ିରୁ ବାହାରିଲେ। ତାଙ୍କ ମୁହଁ ଦୁଃଖିତ, ଦେହ ବିକୃତ, ଚକ୍ଷୁ ଲଜ୍ଜାରେ ନମ୍ର। ସେ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ପାଦ ଧରିଲେ, "ମୋତେ ରକ୍ଷା କର, ଏହି ପାପର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କହ, ଓ ବୃହସ୍ପତି!" ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ, "ଶୁଣ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ପାପ ନାଶ ପାଇଁ ଉପାୟ କହୁଛି—ପ୍ରୟାଗରେ ସ୍ନାନ କର, ସେମାତ୍ରେ ପାପ ଶେଷ ହୋଇଯିବ।" "ତୁମେ ମୁକ୍ତ ହେବ, ଚଳ, ଆମେ ସେଠାକୁ ଯିବା।" ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ସହ ଇନ୍ଦ୍ର ପ୍ରୟାଗକୁ ଗଲେ। ସେ ଧଳା ଓ କଳା ଘାଟରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ହେଲା। ପରେ, ଦେବଗୁରୁ ଖୁସି ହୋଇ ଏକ ବର ଦେଲେ, "ପ୍ରୟାଗରେ ସ୍ନାନ କଲେ ତୁମର ପାପ ନଶ୍ଚିତ ନାଶ ହେବ। ମୋର କୃପାରେ, ଏବେ ତୁମେ ହଜାର ଯୋନି ଓ ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ।" ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଶାପ ଅନୁଯାୟୀ, ଶଚୀପତି ଇନ୍ଦ୍ର ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ଧାରଣ କଲେ, ତାଙ୍କ ମନ କମଳସାଗର ଭଳି ଶାନ୍ତ ହେଲା। ସମସ୍ତ ଦେବ, ଋଷି ଓ ଉପାସ୍ଥିତମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ।