ପୃଥୁ ରାଜାଙ୍କ ଶାସନକାଳରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ଘଟିଲା। ତାଙ୍କ ଆଦେଶକୁ ମାଟି ଅମାନ୍ୟ କଲେ, ତେଣୁ ସେ ମାଟିକୁ କହିଲେ, “ଏ ମହୀ, ଏହି ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ଓ ଧର୍ମ ପାଇଁ, ତୁମେ ମୋ ଆଦେଶ ମାନିନଥିଲେ। ଏହି କାରଣରୁ ମୁଁ ତୁମେଉପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଆଘାତ କରିବି।” ପୃଥୁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଘୋଷଣା କଲେ, “ମୋ ଶକ୍ତିରେ, ତିନି ଲୋକର ନ୍ୟାୟବାନ ଜନମାନେ ଓ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ଧର୍ମରେ ରକ୍ଷା କରିବି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ମହୀ, ମୋ ଧର୍ମମୟ ଆଦେଶ ଅନୁସରଣ କରି, ଏହି ଲୋକମାନେକୁ ପୁନଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କର। ଏ ଶୁଭେ, ଆଜି ମୋ ଆଦେଶ ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ, ମୁଁ ସଦା ତୁମେଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ରହିବି ଓ ତୁମକୁ ସଦାରଣ୍ଯ ରକ୍ଷା କରିବି।” ପୃଥୁ ଆଉ କହିଲେ, “ମହୀ, ତୁମେ ଏକାକି ନୁହଁ, ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ଗୋମାତା ରୂପେ ବାଣର ଚିହ୍ନ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛ।" ଏହା ଶୁଣି ମହୀ ପୃଥୁଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏ ମହାରାଜ, ତୁମ ଆଦେଶ ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ, ଲୋକମାନଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଏହା ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବି, ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ଶ୍ରମ ଓ ଧର୍ମର ଉପାୟରେ। ଧର୍ମମୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ସତ୍କର୍ମ ସଦା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୁଏ, ଏ ରାଜା, ତୁମେ ତୁମ ବାଚନକୁ କିପରି ସତ୍ୟ କରିପାରିବ ତା ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କର। ଏହି ଲୋକମାନେକୁ କିପରି ଉନ୍ନତ କରିପାରିବ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ କିପରି ସମୃଦ୍ଧି ଦେଇପାରିବ, ଦେଖ; ତୀକ୍ଷ୍ଣ ପଥରର ତୀର ମୋ ଦେହରେ ଘୁସିଛି। ଏ ରାଜା, ଏଗୁଡ଼ିକୁ ତୁମେ ନିଜେ ଅପସାରଣ କର, ଏହା ମୋତେ ଅତି ପୀଡ଼ା ଦେଉଛି; ମୋତେ ସମତଳ କର, ଯେପରି ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ଜଳଧାରଣ କରୁଥିଲି।” ତାପରେ ସୂତ ମହାର୍ଷି କହିଲେ, “ପୃଥୁ ବିରାଟ ଧନୁଷ ନେଇ, ବିଭିନ୍ନ ପଥର ତୀରଗୁଡ଼ିକୁ ମାଟିରୁ ବାହାର କଲେ ଓ ସମସ୍ତ ଭୂମିକୁ ସମତଳ କରିଦେଲେ। ସେ ଦିନଠାରୁ, ମହାମୁନି, ଏହି ପଥରଗୁଡ଼ିକ ବଢ଼ିଗଲା; ପୃଥୁ ନିଜେ ନିଜ ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ ମହୀରୁ ବାହାର କଲେ। ଏଭଳିଭାବେ, ପ୍ରସନ୍ନ ମନରେ ପୃଥୁ ତାହାକୁ ବାହାର କରି, ବାଣର ଘାଉ ଦ୍ୱାରା ତଳ ଓ ଖାଦ୍ୟାନ୍ତର କ୍ଷେତ୍ର ସମତଳ କଲେ। ଏଭଳି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ପୃଥୁ ସମସ୍ତ ଭୂମିକୁ ସମତଳ କରି, ମହୀକୁ ଏକ ବଛୁଆ ଦେଲେ। ପୃଥୁ ପୁନପୁନି ପ୍ରାଚୀନ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନୁ ଓ ସମସ୍ତ ପୂର୍ବ ମନୁମାନଙ୍କ ଉପରେ ଚିନ୍ତା କଲେ। ସେବେଳେ ମହୀ ବେଶି ଅସମତଳ ଥିଲା, ଏବଂ କୌଣସି ପଥ ନଥିଲା; ସମତଳ ଓ ଅସମତଳ ଦୁହିଁ ଥିଲା। ପୂର୍ବେ ଚାକ୍ଷୁଷ ମନୁଙ୍କ ଆଗମନ ସମୟରେ ଓ ପୂର୍ବ ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ ମହୀ ଅସମତଳ ଥିଲା। ଗ୍ରାମ, ପଟ୍ଟଣା, ନଗର, ଜମି, କ୍ଷେତ୍ର—କିଛିର ସୀମା ଦେଖାଯାଉନଥିଲା। ଚାଷ, ବ୍ୟବସାୟ, ଗୋପାଳନ କିଛି ହେଉନଥିଲା; କୌଣସି ମିଥ୍ୟା କଥା, ଲୋଭ କିମ୍ବା ଇର୍ଷ୍ୟା ଥିଲା ନାହିଁ। କୌଣସି ଅହଂକାର କିମ୍ବା ପାପ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉନଥିଲା, ଏହି ସମୟରେ, ବୈବସ୍ବତ ମନୁଙ୍କ ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ। ପୃଥୁଙ୍କ ପୂର୍ବରେ ମାନବମାନେ ମାତ୍ର ଜନ୍ମ ନେଲେ; ସେମାନେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ବାସସ୍ଥାନ ଚୟନ କଲେ। କିଛି ମହୀରେ, କିଛି ପାହାଡ଼ରେ, କିଛି ନଦୀପଟେ, ଉଦ୍ୟାନରେ, ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ, ସମୁଦ୍ରତଟରେ ବସିବାକୁ ଚୟନ କଲେ। ସମସ୍ତେ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ନିଜ ଘର ବନେଇଲେ, ତାଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ଫଳ, କନ୍ଦମୂଳ ଓ ମଧୁ ଥିଲା। ବଡ଼ କଷ୍ଟରେ ସେମାନେ ଖାଦ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ କରୁଥିଲେ। ପୃଥୁ ବୈନ୍ୟ ଲୋକମାନଙ୍କ ଏହି ଦୁଃଖ ଦେଖିଲେ। ସେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାଜା ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନୁଙ୍କୁ ବଛୁଆ ବନେଇଲେ, ନିଜ ହସ୍ତକୁ ଦୁଧ ବୋହିବା ପାତ୍ର ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କଲେ। ପୃଥୁ, ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମହୀକୁ ଦୁହିଲେ; ସମସ୍ତ ଧାନ୍ୟ ଓ ଗୁଣମୟ ଖାଦ୍ୟ ଦୁଧ ରୂପେ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ସେ ନେକଦେଖି ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ; ସେମାନେ ଦେବତା, ପିତୃ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ। ପୃଥୁ ବୈନ୍ୟଙ୍କ କୃପାରେ ଲୋକମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ବଞ୍ଚିଲେ; ଦେବତା ଓ ପିତୃଙ୍କୁ ଭୋଗ ଦେଇ, ପରେ ସେମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅତିଥିମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଇ, ଅନ୍ତେ ନିଜେ ଭୋଜନ କଲେ। ଅନ୍ୟମାନେ ଯଜ୍ଞ ଓ ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କଲେ; ଏହି ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ପୁଣି, ମାଧବଙ୍କ ଆଦେଶରେ ବର୍ଷାମେଘ ବର୍ଷା କଲା; ଏହିପରି ଧର୍ମମୟ ଔଷଧି ଉପଜିଲା, ଯାହା ମହାପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ। ସମସ୍ତ ଧାନ୍ୟ ପୃଥୁ ବୈନ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା; ଏହି ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଆଜି ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ଲୋକ ବଞ୍ଚିଛନ୍ତି। ଏହି ମହୀକୁ ଋଷିମାନେ, ସୁଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ତଥା ସତ୍ୟବାନ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁହିଥିଲେ। ସୋମ ଏଠି ବଛୁଆ ହେଲେ, ଦେବତାଙ୍କ ଗୁରୁ ଦୁଧ ଦୁହିଲେ; ଏହିପରି ଅମୃତ ସମ ଦୁଧ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା, ଯାହାରେ ଅମରମାନେ ବଞ୍ଚିଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ବଞ୍ଚେ; ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୁହିଥିବା ମହୀ ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମ ଦେଇଥାଏ। ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁଁ କହିବି, ପୂର୍ବକାଳରେ ପିତୃମାନେ କିପରି ଏହି ମହୀକୁ ଦୁହିଥିଲେ। ଏକ ରୂପା ଦେଉଳି ତିଆରି କରାଗଲା, ଯାହା ହବି, ଦୁଧ ଓ ଅମୃତରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ; ଯମ ଏଠି ବଛୁଆ ହେଲେ, ମୃତ୍ୟୁ ନିଜେ ଦୁଧ ଦୁହିଲେ। ତାପରେ, ନଗନ୍ଦର ଓ ସର୍ପମାନେ ତକ୍ଷକଙ୍କୁ ବଛୁଆ ବନେଇ, ଲାଉର ପାତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦୁଧ ଦୁହିଲେ, ତାଙ୍କର ଦୁଧ ବିଷ ହେଲା। ସର୍ପମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଦୁଧ ଦୁହିଲେ; ଏହିପରି ସର୍ପ ଓ ନଗନ୍ଦରମାନେ ତାଙ୍କ ବିଷ ଦ୍ୱାରା ଏପରି ଭୟଙ୍କର ରୂପରେ ଏଯାଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅବସ୍ଥିତ। ଏଭଳି, ପୃଥୁ ରାଜାଙ୍କ ଧର୍ମ, ପ୍ରେମ ଓ ପ୍ରଭାବରେ ଏ ଭୂମି ଉପଜାଉ ହେଲା, ଲୋକମାନେ ଏହାର ଦୟାରେ ନିଜ ଜୀବନକୁ ସୁଖୀ ଓ ଧର୍ମମୟ କଲେ।