ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ପୃଥୁ ନାମକ ଏକ ମହାପୁରୁଷ ଥିଲେ, ଯିଏ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ବଡ଼ଦାନ ଓ ବିଶେଷ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ଧାରକ, ଦାନଶୀଳ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ପ୍ରତାପୀ ରାଜା ଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ଲୋକ ଓ ତପସ୍ବୀ ଋଷିମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ନିର୍ମଳ ଚିତ୍ତ ଥିଲେ, ପ୍ରଶଂସା କରି କହିଲେ, “ଏହି ରାଜା ମହାପ୍ରଜ୍ଞା ଓ ସତ୍ୟଧର୍ମୀ।” ସେ ଦେବତା ଓ ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କୁ ଜୀବିକା ଦେଇଥିଲେ, ବିଶେଷ କରି ଆମମାନେ ପାଇଁ ସେ ପ୍ରଜାପାଳକ ଓ ପୋଷକ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ଭୂମିରେ ଏକ ବୀଜ ପୂର୍ବକାଳରେ ବପାଯାଇଥିଲା; ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନ ରକ୍ଷା ପାଇଁ, ଭୂମି ସେଇ ବୀଜକୁ ଉପଭୋଗ କରି ନିଜକୁ ସ୍ଥିର କରିଥିଲା। ତାପରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସମସ୍ତ ଲୋକ ପ୍ରଥୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଓ କହିଲେ, “ଆମ ପାଇଁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଜୀବିକା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରନ୍ତୁ, କାରଣ ଋଷିମାନଙ୍କ କଥା ପୂରଣ ହେଉନାହିଁ।” ଭୂମି ତାଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରି ସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଏହା ଦେଖି ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟ ଆସିଥିଲା। ତେବେ, ମହାରାଜା ପ୍ରଥୁ ମହାତ୍ମା ଋଷିମାନଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଧନୁଷ ବାଣ ଧରି, କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଭୂମିକୁ ନିମିତ୍ତ କରି ଦୃତ ଗତିରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। ଭୟରେ, ଭୂମି ହାତୀ ଆକାର ଧାରଣ କରି ଜଙ୍ଗଲ ଓ କଠିନ ସ୍ଥାନରେ ଲୁଚିଗଲେ। ବୁଦ୍ଧିମାନ ପ୍ରଥୁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହିଲେ, ସେ ହାତୀ ଆକୃତି ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି। ତେବେ ରାଜା ପ୍ରଥୁ ଭୂମିକୁ ହାତୀ ଆକୃତିରେ ଧାଡ଼ିଲେ; ତାଙ୍କ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀର ଘାତରେ, ଭୂମି ମୃଗୀ ଆକୃତି ଧାରଣ କରି ଭୟରେ ପଳାଇଲେ। ରାଜା ସିଂହ ଆକୃତି ଧାରଣ କରି ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ। ମହାକ୍ରୋଧିତ ରାଜା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଭୂମିକୁ ଆଘାତ କଲେ। ତୀର ଘାତରେ ଭୂମି ଅସ୍ଥିର ଓ ବିବ୍ରାତ ହୋଇଯାଇ, ଏବେ ମହିଷୀ ଆକୃତି ଧାରଣ କରି ପଳାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ଧନୁର୍ଧାରୀ ପ୍ରଥୁ ତାଙ୍କୁ ଦୃତ ଗତିରେ ଅନୁସରଣ କରିଲେ; ଏବେ ଭୂମି ଗାଈ ଆକୃତି ଧାରଣ କରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ। ସେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ମହାତ୍ମା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନିକଟ ଶରଣ ନେଲେ, କିନ୍ତୁ ରୁଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ଦେଲେ ନାହିଁ। ଶେଷରେ, ସେ ପୁଣି ଭାଣ୍ଡି ହୋଇ ପ୍ରଥୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଫେରିଲେ, ତୀର ଘାତରେ ଆହତ ଅବସ୍ଥାରେ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ। ଭୂମି ଦଣ୍ଡବତ୍ ହୋଇ ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ, “ମୋତେ ରକ୍ଷା କର, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର!” ଏଭଳି ଅନୁରୋଧ କଲେ। ସେ କହିଲେ, “ମୁଁ ଭୂମି, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଧାର। ଯଦି ମୁଁ ନଶ୍ଟ ହେଉଛି, ସପ୍ତ ଲୋକ ନଶ୍ଟ ହେଉଛି, ରାଜନ୍। ମୁଁ ତିନି ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ, ସଦା ପୂଜ୍ୟା; ଏକ ନାରୀକୁ ହତ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହିଛନ୍ତି, ନାରୀ ବା ଗାଈ ହତ୍ୟା ମହାପାପ। ମୋ ବିନା ଲୋକଙ୍କୁ କିପରି ପୋଷଣ କରିବେ? ମୁଁ ଅସ୍ଥିର ହେଲେ, ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜଗତ ଅସ୍ଥିର ହେବ। ମୁଁ ସ୍ଥିର ହେଲେ, ସମସ୍ତ ସ୍ଥିର; ମୋ ବିନା ସମସ୍ତ ନଶ୍ଟ। ମୁଁ ନଶ୍ଟ ହେଲେ, ଲୋକ ନଶ୍ଟ; ତେଣୁ, ମୋ ବିନା ପ୍ରଜାମାନେ କିପରି ଟିକିବେ? ଏହି ବିଶ୍ୱ ମୋ ପାଇଁ ଅଟୁଟ; ମୁଁ ନଶ୍ଟ ହେଲେ, ସମସ୍ତ ନଶ୍ଟ—ଏ ନିଶ୍ଚିତ। ଆପଣ ଯଦି ପ୍ରଜାଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଚାହାନ୍ତି, ମୋତେ ହତ୍ୟା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ହୁଏ; କେଉଁ ଉପାୟରେ ପ୍ରଜା ପୋଷିତ ହେବେ, ଭଲଭାବେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ। ମୋତେ ହତ୍ୟା କରି, କିପରି ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ପୋଷଣ ଓ ସୁରକ୍ଷା ଦେବେ? ଆପଣଙ୍କ କ୍ରୋଧ ଦମନ କରନ୍ତୁ; ମୁଁ ଖାଦ୍ୟର ରୂପ ଧାରଣ କରି ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ପୋଷିବି। ମୁଁ ନାରୀ, ମୋତେ ହତ୍ୟା କରିଲେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ହେବ; ପଶୁ ଯୋନିରେ ଥିବା ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ହତ୍ୟାଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁ। ଏଭଳି ଭାବି ଧର୍ମ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।” ଏହିପରି ଭାବେ ଭୂମି ରାଜାଙ୍କୁ ବିନୟପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହି ଶାନ୍ତ ହେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ତାପରେ, ପ୍ରଥୁ, ଭୂମିଙ୍କ ଏହି ଅନୁରୋଧ ଶୁଣି, ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ଯେତେବେଳେ ଏକ ମହାପାପୀ, ଦୁଷ୍ଟକାର୍ମୀ ହତ୍ୟା ହୁଏ, ତେବେ ଜଗତ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକ ଶାନ୍ତିରେ ବଞ୍ଚନ୍ତି। ତେଣୁ, ଅତି ଦୁଷ୍ଟ ଓ କୁସଂକଳ୍ପୀ ନିଶ୍ଚିତ ହତ୍ୟାଯୋଗ୍ୟ; ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜୀବର ନାଶ ହେଉଛ, ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ହତ୍ୟା କରିବି। ତୁମ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ବୀଜ ନଶ୍ଟ ହୋଇଛି; ସେଗୁଡିକୁ ଉପଭୋଗ କରି ସ୍ଥିର ହୋଇ, ପ୍ରଜାମାନେ ନଶ୍ଟ ହେବା ପରେ, ତୁମେ କେଉଁଠି ଯିବ? ଦୁଷ୍ଟ ଓ ଅଧର୍ମୀଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କଲେ, ସଜ୍ଜନ ଲୋକ ସୁଖରେ ବଞ୍ଚନ୍ତି; ଏହି କଥା ନିଶ୍ଚିତ। ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମ ବିକାଶ ପାଏ; କିନ୍ତୁ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ମହାପାପ ଘଟିଛି, ପ୍ରଜାର ନାଶ ହେଉଛି। ଯଦି ଜଗତର କଷ୍ଟଦାୟକ ଜନକୁ ହତ୍ୟା କରାଯାଏ, ସେଇ ହେଉଛି କି ଅନ୍ୟ, କିମ୍ବା ନିଜ, ତେବେ ଏହା ପାପ ନୁହେଁ। ଦୁଷ୍ଟ ନଶ୍ଟ ହେଲେ ଅନେକ ଲୋକ ସୁଖ ପାଇବେ; ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଭୂମି ହତ୍ୟା ହେଲେ କୌଣସି ପାପ ନାହିଁ। ପ୍ରଜାଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ତୁମକୁ ହତ୍ୟା କରିବି—ଏହି ନେଇ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ—ଯଦି ତୁମେ ମୋ ଧର୍ମମୟ ଆଦେଶ ଅନୁସାରଣ କରିବ ନାହିଁ।” ଏଭଳି ଭାବେ, ରାଜା ପ୍ରଥୁ ଓ ଭୂମି ମଧ୍ୟରେ ଗଭୀର ସଂବାଦ ହେଲା, ଯେଉଁଠି ଧର୍ମ, ପ୍ରଜାର କ୍ଷେମ ଓ ନାରୀ ଓ ଗାଈଙ୍କ ପବିତ୍ରତାର ମହତ୍ତ୍ୱ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଲା।