ଏହି ଉପାଖ୍ୟାନରେ, ଏକ ଦିନ ବୃତ୍ରାସୁର ମଦରେ ମତ୍ତ ହୋଇ ନିଜ ଚେତନା ହରାଇଥିଲେ, ସେହି ସମୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମଣ କରି ହତ୍ୟା କଲେ। ବୃତ୍ରାସୁରଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବା ପରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଉପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାପର ଦୂଷଣ ଲାଗିଗଲା। ତାଙ୍କୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହିଲେ, "ତୁମେ ଏକ ପାପ କରିଛ।" ବୃତ୍ରାସୁର ତୁମକୁ ବିଶ୍ୱାସ କରିଥିଲେ, ଏହି ବିଶ୍ୱାସରେ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କଲା; ଏହିପରି ତୁମେ ପାପ କରିଛ। ଇନ୍ଦ୍ର ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ଯେଉଁଠି ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ହତ୍ୟାକାରୀ, ଯଜ୍ଞ ଓ ଧର୍ମର ଅଟଙ୍କ, ସେହି ଦୁଷ୍ଟକୁ କେଉଁ ଉପାୟରେ ହୋଇ ହତ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ।" ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ, "ତିନି ଲୋକର ନେତା ସେହି ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବକୁ ମୁଁ ହତ୍ୟା କରିଛି; ଏହିପରି ତୁମେ ମୋପରେ କ୍ରୋଧିତ ହେଉଛ, ଏହା ନ୍ୟାୟର ଚିହ୍ନ।" "ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଏହିପରି ବିଚାର କର; ପରେ ଯଦି ଅନ୍ୟାୟ ଦେଖିବା, ତେବେ ମୋପରେ କ୍ରୋଧ କର।" ଏଭଳି ମହାତ୍ମା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଉପଦେଶ ଓ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ଦ୍ୱାରା ଉପଦେଶ ପାଇ, ସେମାନେ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କଲେ। ଧର୍ମର ଅଟଙ୍କ ଦୂର ହୋଇ ଯିବା ପରେ, ସେମାନେ ନିଜ ନିଜ ନିବାସକୁ ଫେରିଗଲେ। ଏହି ଘଟଣା ଶୁଣି, ଦିତି ନିଜ ପୁଅ ବୃତ୍ରାସୁରଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତ ହେଲେ; ଶୋକରେ ତାଙ୍କ ମନ ଜଳି ଉଠିଲା। ସେ ପୁନି ମହାତ୍ମା କଶ୍ୟପ ଋଷିଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ, "ପ୍ରଭୁ, ମୋତେ ଏକ ପୁଅ ଦିଅନ୍ତୁ, ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମାର ତେଜରେ ଦୀପ୍ତ, ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ଅସହ୍ୟ ଭୟଙ୍କର ହେବ; ତେଣୁ ମୁଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେବି।" କଶ୍ୟପ କହିଲେ, "ମୋ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ବଳ ଓ ବୃତ୍ରା, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାପରେ ନିର୍ଭର କରି ହତ୍ୟା ହୋଇଛି। ତାଙ୍କର ବିନାଶ ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏକ ପୁଅ ଦେବି, କିନ୍ତୁ ଏକ ଶତବର୍ଷ ଧରି ଶୁଦ୍ଧ ରହିବାକୁ ପଡିବ।" ଏଭଳି କହି, ଯୋଗୀଶ୍ୱର ତାଙ୍କ ହାତ ଦିତିଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ରଖିଲେ; ତାପରେ ଅଦିତିଙ୍କ ସହିତ ସେ ମେରୁ ପର୍ବତର ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ। ଦିତି ଆଶ୍ରମରେ ରହି ଏକ ପୁଅ ପାଇଁ ସତତ ଶୁଦ୍ଧ ରହି ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏହି ଉଦ୍ୟମ ଜାଣି, ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଗୁପ୍ତ ଦୂର୍ବଳ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ। ଦିତି ପଚିଶ ବର୍ଷ ବୟସରେ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଦେବତାମାନେ ସମାନ ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ର ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପେ ତାଙ୍କୁ ନିକଟେ ଯାଇଲେ। ସେ ତପସ୍ୟାରେ ନିରତ ଦିତିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ଦିତି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ତୁମେ କିଏ, ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ?" ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ, "ମୁଁ ତୁମ ପୁଅ, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବେଦରେ ଜ୍ଞାନୀ, ଧର୍ମ ଜାଣିଛି।" ସେ ଦିତିଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ; ଦିତି ତାଙ୍କୁ ନିତି ନିତି ନିଜ ପୁଅ ଭାବେ ଦେଖିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟ ଚଳ ଚିହ୍ନିପାରିଲେ ନାହିଁ। ସେ ରାଣୀଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ମସାଜ କରି, ପାଦ ଧୋଇ, ପତ୍ର, ମୂଳ, ଫଳ, ଚାଲ, ମୃଗଚର୍ମ ଦେଇ ସେବା କରୁଥିଲେ। ଏଭଳି ନିତି ଦିତିଙ୍କୁ ବିବିଧ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ, ଦିତି ତାଙ୍କ ସେବାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଯେତେବେଳେ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେବ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ହତ୍ୟା ହେବ, ମୋ ପୁଅ ରାଜା ହେବା ସହିତ ତୁମେ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କର।" ସେ କହିଲେ, "ଏହିପରି ହେବ, ତୁମ ଦୟାରେ ଏହା ସଫଳ ହେବ।" ଦିତିଙ୍କ ଉଦ୍ୟମରେ ବାଧା ଦେବାକୁ ପାକଶାସନ (ଇନ୍ଦ୍ର) ଅନ୍ତର୍ଗତ ଏକ ଚଳ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ଏକ ଶତବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଅଚ୍ୟୁତ ଏକ ଅବସର ଦେଖିଲେ; ଦିତି ନିଜ ପାଦ ଶୁଦ୍ଧ କରିନାହିଁ, ଶୟନ କରିଲେ। ସେ ଶୟନ କରିବା ସମୟରେ ମୁଣ୍ଡ ଶୟନର ପାଦପାଖରେ ରଖି, ଚୁଲ ଖୁଲି ଅସ୍ଥିର ହୋଇ ଶୋଇ ଥିଲେ; ନିଦ୍ରାରେ ତଳି ଯିବା ସମୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ତାପରେ ବଜ୍ରପାଣି (ଇନ୍ଦ୍ର) ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ଗର୍ଭକୁ ସାତ ଭାଗରେ କାଟିଦେଲେ; ଗର୍ଭ ଅନ୍ତରେ ବେଳେ ତାହା କାନ୍ଦି ଉଠିଲା। ଇନ୍ଦ୍ର ତାହାକୁ ହାତରେ ଧରି, ଏକ ଏକ କରି ମହା ଗର୍ଭକୁ କଥା କହିଲେ, "କାନ୍ଦନି।" ପୁନି ଇନ୍ଦ୍ର ତାହାକୁ ସାତ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କଲେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାଗକୁ ସାତ ଭାଗରେ କାଟି, ସେମାନେ କାନ୍ଦିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମାରୁତମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ—ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତାମାନେ। ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ଯେଉଁ ନାମରେ ଡାକିଥିଲେ, ସେମାନେ ସେହି ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ; ଏମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବଡ ଆକାର ଓ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତ। ସେମାନେ ଏକାଉଁଞ୍ଜି ଉନଚାଳିଶ (୪୯) ଜଣ, ପ୍ରାୟ ପଚାଶ ହେବାକୁ ଏକ ଅଧିକ; ସେମାନେ ମାରୁତ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସଦା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସେବାରେ ନିରତ। ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାନ୍ତି; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦଳରେ, ହରି, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ନାୟକ, ସେମାନେକୁ ଦାନ କରିଥିଲେ। ପ୍ରଥୁ ଆଦି ପୁରାତନ ରାଜ୍ୟଗୁଡିକୁ ଏକ ଏକ କରି ସ୍ଥାପିତ କରାଗଲା; ସେ ଦେବ, କୃଷ୍ଣ ପୁରୁଷ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ଜଗତ୍ର ଶିକ୍ଷକ। ସେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ନାୟକ, ଏକ, ତପସ୍ୟାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବଡ ତେଜସ୍ୱୀ; ସେ ପର୍ଜନ୍ୟ, ପାବକ, ପବିତ୍ର, ସମସ୍ତର ଆତ୍ମା, ନିଜେ ସମସ୍ତ। ଏହି ଚଳ-ଅଚଳ ବିଶ୍ୱ ସେହି ପବିତ୍ର ଦେବତାଙ୍କ; ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି ସୃଷ୍ଟିକୁ ଭଲଭାବରେ ଜାଣି। ଏଠାରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମର ଭୟ ନାହିଁ; ତେଣୁ ପରଲୋକର ଭୟ କାହିଁକି? ଏହି ସୃଷ୍ଟି, ସର୍ବୋତ୍ତମ ପବିତ୍ର, ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ, ଶୁଭ ଦିଏ। ଯେଉଁଠି ଭକ୍ତିରେ ଏହି ଉପାଖ୍ୟାନ ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ସେମାନେ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ଧର୍ମିକ ଓ ସତ୍ୟ ମୟ। ଏହି ସୃଷ୍ଟିର ଉପାଖ୍ୟାନ ଯେଉଁଠି ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବଲୋକ ପାଇଁ, ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଶ୍ରୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି।