ନାରଦ ଜିଏ ମହାଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଲେ, “ଓ ଦେବ, ଆପଣ ଯେଉଁ ଭାଗୀରଥଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିଲେ, ଯିଏ ତପସ୍ୟାରେ ଦ୍ରଢ଼, ଏହି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥକୁ ଜଗତର ଉପକାରରେ ଆଣିଥିଲେ, ସେ କିଏ?” ଏହି ଗଙ୍ଗା ତୀର୍ଥ ଅତି ପୁଣ୍ୟମୟ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନାଶ କରେ; ଏହାକୁ ସମସ୍ତ ଜନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଲୋକ ‘ଗଙ୍ଗା, ଗଙ୍ଗା’ ବୋଲି ଶତ-ଶତ ଯୋଜନା ଦୂରରୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ ଵିଷ୍ଣୁର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ। ନାରଦ ଏହି ତୀର୍ଥ କିପରି ଆଣାଗଲା ଏବଂ କିପାଇଁ ଆଣାଗଲା, ଏହା ଜାଣିବାକୁ ଚାହିଲେ। ତେଣୁ ମହାଦେବ କହିଲେ, “ଗଙ୍ଗା କିପରି ଅତି ଶୋଭାମୟ ହରିଦ୍ୱାରକୁ ଆଣାଗଲା, ମୁଁ ତୁମକୁ କ୍ରମକ୍ରମେ କହିବି। ପ୍ରଥମେ ଥିଲେ ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର, ତିନି ଲୋକର ସତ୍ୟର ରକ୍ଷକ। ତାଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ରୋହିତ, ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁରେ ଭକ୍ତ; ତାଙ୍କର ପୁଅ ଭୃକ, ଧର୍ମରେ ଦ୍ରଢ଼। ତାଙ୍କର ପୁଅ ସୁବାହୁ, ଏହି ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ; ସୁବାହୁଙ୍କର ପୁଅ ଗରା, ଯିଏ ଅତି ଧର୍ମିକ ନଥିଲେ। ଏକ ଦିନ ଦୁଃଖରେ, ସମୟର ପ୍ରଭାବରେ, ଗରା ରାଜା ତାଙ୍କ ପରିବାରକୁ ନେଇ ଭାର୍ଗବ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ। ଭାର୍ଗବଙ୍କ ଦୟାରେ ସେଉଁଠି ସୁରକ୍ଷିତ ହେଲେ। ଏଠି ତାଙ୍କର ପୁଅ ସଗରା ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯିଏ ଭାର୍ଗବଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ପ୍ରତିପାଳିତ ହେଲେ। ସମୟ ଅନୁସାରେ ତାଙ୍କର ଉପନୟନ ଓ ଶସ୍ତ୍ର ଅଭ୍ୟାସ, ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ ହେଲା। ଭାର୍ଗବଙ୍କୁ ଅଗ୍ନି ଅସ୍ତ୍ର ଦେଲେ, ଏହା ପାଇ ସଗରା ତାଲ-ଜଂଘ, ହଇହୟ ଏବଂ ଦିଗ୍ବିଜୟ କରିଲେ। ଏହି ମହା ତପସ୍ୱୀ ଶକ, ପାରଦ ଦେଉଁଠି ମାରିଲେ। ନାରଦ ପୁନଃ ମହାଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ଏବେ ସଗରାଙ୍କ ମହିମା ବିସ୍ତାରରେ କହନ୍ତୁ।” ମହାଦେବ କହିଲେ, “ସଗରା ସୂର୍ୟ ବଂଶର ମହା ରାଜା, ଅତି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ତାଙ୍କ ପରିବାରରେ ବିପତ୍ତି ଆସିଲା, ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ହଇହୟ, ତାଲ-ଜଂଘ, ଶକ, ଯବନ, ପାରଦ, କାମ୍ବୋଜ, ପହ୍ଲବ ଦ୍ୱାରା ନଷ୍ଟ ହେଲା। ଏହି ପାଞ୍ଚ ଦଳ ହଇହୟଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କଲେ। ତେଣୁ ସଗରା ରାଜ୍ୟ ହରାଇ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲେ। ତାଙ୍କ ସତୀ ଦୁଃଖରେ ଅନୁସରଣ କଲେ, ତଥାପି ସେ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିଲେନି। ତାଙ୍କ ସତୀ ଗର୍ଭବତୀ ଏବଂ ନିୟମବାନ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ସହପତ୍ନୀ ପୂର୍ବରୁ ପୁଅ ପାଇଁ ଭାର୍ଗବଙ୍କୁ ଚୟନ କରିଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ସେ ଜଙ୍ଗଲରେ ପତିର ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରି ବିଲାପ କଲେ। ଔର୍ବ ମୁହଁ ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ନିବାରଣ କଲେ ଏବଂ ଘୋଷଣା କଲେ ତାଙ୍କର ପୁଅ ଧର୍ମିକ, ଶୀଳବାନ ଏବଂ ପ୍ରିୟ ହେବେ। ଏହି ଘୋଷଣା ପରେ ସତୀ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିଲେନି। ଦୁଇ ମାସ ପରେ ଶିଶୁ ଔର୍ବଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ବଢିଲା। ଔର୍ବ ସମସ୍ତ ସଂସ୍କାର କରିଲେ, ଉପନୟନ ଓ ଅନ୍ୟ ସବୁ କ୍ଷତ୍ରିୟ ରିତି ଅନୁସାରେ। ଏଠି ଔର୍ବ ବେଦ, ଶାସ୍ତ୍ର ପଠାଇଲେ, ଶସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନ ଦେଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଧରିପାରିବେନି ଏଭଳି ଅଗ୍ନି ଅସ୍ତ୍ର ଦେଲେ; ଏହା ଦ୍ୱାରା ତିନି ଶକ୍ତିରେ ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ। କ୍ରୋଧରେ ସେ ହଇହୟମାନେକୁ ମାରିଲେ ଏବଂ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଖ୍ୟାତି ଲାଗିଲା। ଏବେ ଶକ, ଯବନ, କାମ୍ବୋଜ, ପଲ୍ଲବ ମାନେ ଆକ୍ରମିତ ହୋଇ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ନିକଟକୁ ଶରଣ ନେଲେ। ବସିଷ୍ଠ ଜ୍ଵଳାମୟ, ସେମାନଙ୍କ ସହ ଚୁକ୍ତି କରି ସଗରାଙ୍କୁ ନିବାରଣ କଲେ, ସେମାନେ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଲେ। ସଗରା ଗୁରୁଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ସ୍ମରଣ କରି ଧର୍ମାନୁସାରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଦମନ କଲେ ଏବଂ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଲେ। ଶକମାନେର ଅର୍ଦ୍ଧ ମଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡାଇ ଛାଡ଼ିଲେ; ଯବନ ଓ କାମ୍ବୋଜମାନେର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁଣ୍ଡାଇ ଛାଡ଼ିଲେ। ପାରଦ, ପଲ୍ଲବ ଏବଂ ଦାଡ଼ିଆ ରକ୍ଷକମାନେକୁ ଦମନ କରି ଧର୍ମର ସଂଗ୍ରହ ସ୍ଥାପନ କଲେ। ସମସ୍ତ ଦିଗ୍ବିଜୟ କରି, ସେ ଏହି ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଅଶ୍ଵମେଧ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। ଯଜ୍ଞ କାଳରେ ତାଙ୍କର ଘୋଡ଼ା ଦକ୍ଷିଣ ଓ ପୂର୍ବ ସାଗର କାନ୍ତାରେ ନିକଟରେ ଧରି ଭୂମିରେ ଲୋପ ହେଲା। ତେଣୁ ସେ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସହିତ ସେଉଁଠି ଖୋଦିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ, ଏବଂ ବଡ଼ ସାଗର ମାନେ ଖୋଦିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଘୋଡ଼ାକୁ ମିଳିଲେନି। ଏଠି, ତାଙ୍କ ତ୍ୱରାରେ, ସେ ଆଦିପୁରୁଷ କପିଳଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ଦେବମାନେର ଲୋକ, ଆଦି ଦେବତା। ତାଙ୍କ ଜାଗୃତ ହେବା ସମୟରେ ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁରୁ ଅଗ୍ନି ଉଦ୍ଭବ ହେଲା, ଷଠି ହଜାର ପୁଅ ଦଗ୍ଧ ହେଲେ, କେବଳ ଚାରିଜଣ ଅଟିଲେ। ହୃଷୀକେତୁ, ସୁକେତୁ, ଧର୍ମରଥୋପର, ଶୂର, ପଞ୍ଚଜନ—ଏମାନେ ସଗରାଙ୍କ ବଂଶର ପ୍ରଜାତି ହେଲେ। ଶ୍ରୀହରି ନିଜେ ତାଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚ ଵର ଦେଲେ—ବଂଶ, ମୋକ୍ଷ, ଭଲ ଖ୍ୟାତି, ସାଗର, ଏବଂ ପୁଅ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ସେ ସାଗର ଦେଖିଲେ; ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଘୋଡ଼ାକୁ ସାଗରରୁ ଉଦ୍ଧାର କଲେ ଏବଂ ଏହି ମହାପୁରୁଷ ଏକ ଶତ ଅଶ୍ଵମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିଲେ। ମହାଦେବ କହିଲେ, “ଏବେ ମୁଁ ଗଙ୍ଗାର ମହିମା କହିବି, ଯାହା ଶୁଣିଲେ ମାତ୍ର ପାପ ତୁରନ୍ତ ନାଶ ହୁଏ। ଯେଉଁଠି ଲୋକ ‘ଗଙ୍ଗା, ଗଙ୍ଗା’ ବୋଲି ଶତ-ଶତ ଯୋଜନା ଦୂରରୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଉଛନ୍ତି ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁର ଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଗଙ୍ଗା ଲୋଟସ୍ ପାଦରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ତିନି ମହାପାପ ଏବଂ ଅନେକ ପାପ ନାଶ କରିଥିବା ମହା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନଦୀ।