ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କର ଭୟରେ ଉତ୍କଣ୍ଠିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣ ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଗଲା ଏବଂ ସେ ମୃତ୍ୟୁର ଅଧିନରେ ପଡ଼ିଲେ। ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରୁ, ସେ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କ ଘରେ ଦୈତ୍ୟପୁତ୍ର ଭାବରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ଦେବତା ଓ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା, ଏବଂ ଚକ୍ରଧାରୀ ଭଗବାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ବଧ ହେଲେ। ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ସମୟରେ, ସେ ବସୁଦେବଙ୍କର ବିଶ୍ୱରୂପ ଅବସ୍ଥାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦେଖିପାରିଲେ। ପୂର୍ବ ଯୋଗାଭ୍ୟାସର ଫଳରେ, ଏହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ମନରେ ଜ୍ଞାନ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା; ସେ ଶିବଶର୍ମାଙ୍କର ପୂର୍ବ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ମନେ ପକାଇଲେ। ସେ ଚିନ୍ତା କଲେ—"ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ସୋମଶର୍ମା ନାମରେ ଦାନବ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲି; ଏହି ଶରୀରରୁ କେବେ ମୁଁ ପରମ ପବିତ୍ର ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରିବି?" ମୁଁ ମହାତ୍ମା ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ ହେଲେ, ମୋର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଣ୍ୟ ଓ ମୁକ୍ତିଦାୟି ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧାମକୁ ଯିବି। ଏପରି ଚିନ୍ତା ପୂର୍ବରୁ ହୋଇଥିଲା; ଏବେ ଶୁଣ, ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏହି ଦୁଇଁ ବିଚାର ଏପରି ଭାବରେ କଥାଗତ ହୋଇଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ସନ୍ଦେହକୁ ଦୂର କରେ। ସୂତ କହିଲେ: ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚକ୍ରଧାରୀ ଭଗବାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା କମଳା, ଜଣେ ଦୁଃଖିତ ମାତା, ପୁତ୍ର ବିୟୋଗରେ ଦିନ ରାତି କାନ୍ଦିଲେ। ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କର ମା, ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ବଡ଼ ଦୁଃଖରେ ଦିନ ରାତି ପ୍ରହ୍ଲାଦ ପାଇଁ ବିଳାପ କରିଲେ। ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଭାଗ୍ୟଶାଳି ନାରୀ, କମଳା, ଦିନ ରାତି କାନ୍ଦୁଥିବାବେଳେ, ନାରଦ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ। ନାରଦ କହିଲେ: "ଓ ଭାଗ୍ୟଶାଳି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଣ୍ୟବତୀ, ତୁମ ପୁତ୍ର ପାଇଁ ଦୁଃଖ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଯଦିଓ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ବାସୁଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହେଲେ, ତୁମ ପୁତ୍ର ପୁନଃ ତୁମ ପାଖରେ ଫେରିବେ।" "ତୁମ ପୁତ୍ର ପୁନଃ ତାଙ୍କର ଚିହ୍ନ ଓ ମହାଜ୍ଞାନ ସହିତ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନାମରେ ଆସିବେ। ଦୈତ୍ୟ ଗୁଣରୁ ମୁକ୍ତ ଓ ଦିବ୍ୟତାରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ସେ ଇନ୍ଦ୍ର ଭାବରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେବେ।" "ଓ ଭାଗ୍ୟଶାଳି, ତୁମେ ସଦା ଏପରି ପୁତ୍ର ପାଇବେ। କିନ୍ତୁ, ଏହି ଭଲ ସମ୍ବାଦ କେହିଙ୍କୁ କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।" "ଅବିବେକୀମାନଙ୍କୁ ଏହି ଗୁପ୍ତ ରଖ; ସଦା ଏହି ନିୟମ ଅନୁସରଣ କର।" ଏଭଳି କହି, ନାରଦ ମୁନି ତାଁଠାରୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। କମଳାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ପୁନଃ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜନ୍ମ ହେବ, ତାଙ୍କର ନାମ ଆଉଥିବା ପ୍ରହ୍ଲାଦ, ସେ ମହାତ୍ମା। ଶିଶୁ ଅବସ୍ଥାରେ, ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମାତ୍ର ଧ୍ୟାନ କଲେ। ନରସିଂହଙ୍କ ଦୟାରେ, ସେ ସ୍ବର୍ଗରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ହେଲେ। ଦିବ୍ୟତା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ସେ ଜ୍ଞାନୀ ଭାବେ ମୁକ୍ତି ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବୈଷ୍ଣବ ଧାମକୁ ଯିବେ। ସୃଷ୍ଟିରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଅନେକ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଅବସ୍ଥାଗତି ଅଛି, ଓ ଭାଗ୍ୟଶାଳିମାନେ। ତେଣୁ, ବିବେକୀ ଓ ଉତ୍ତମ ଲୋକମାନେ ମୋହରେ ଅନୁଭୂତି ରଖିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ମୁଁ ତୁମେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିବା ସମସ୍ତ କଥା ଏପରି ଭାବରେ କହିଛି, ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଆଉ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ କର; ମୁଁ ତୁମର ସନ୍ଦେହ ଦୂର କରିବି। ଦେବତାଙ୍କର ବିଜୟ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କର ବିପୁଳ ନାଶ, ତିନି ଜଗତର ସ୍ଥାପନାକାରୀ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ଋଷିମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ଶବ୍ଦର ଆଧିପତ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ର ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କଲା? କିଏ ଏହି ପଦ ଦେଲେ? ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହା ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହ।" ସୂତ କହିଲେ: "ମୁଁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହିବି କିପରି ଏହି ଭାଗ୍ୟଶାଳି ଇନ୍ଦ୍ର ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ ଓ କେଉଁ ପରମ ପୁଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା।" "ଏହି ଦୈତ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତେ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ ହେଲେ, ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଗୋବିନ୍ଦ, ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନାଶ ହେଲେ।" "ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ନାଗ ଓ ବିଦ୍ୟାଧରମାନେ ମିଶି, ହାତ ଜୋଡି ମାଧବଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।" "ଓ ଦେବ, ଦେବତାଙ୍କ ଦେବତା, ହୃଷୀକେଶ, ଆମେ ତୁମେ ପ୍ରଣାମ କରୁଛୁ; ଆମର ଏହି ଅନୁରୋଧ ଗ୍ରହଣ କର—ଦୟାକରି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କର।" "ଓ କେଶବ, ତୁମେ ଆମ ପାଇଁ ଶିକ୍ଷକ ଓ ରକ୍ଷକ, ଧର୍ମପରାୟଣ ଆତ୍ମା; ତୁମେ ଏକ ନ୍ୟାୟବାନ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜାକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ କର, ଯିଏ ତିନି ଜଗତର ଶାସକ ହେବ।" "ଓ ଦେବ, ତିନି ଜଗତର ଜୀବମାନେ କେଉଁ ଦ୍ୱାରା ଶୁଭ ଅନୁଭୂତି କରନ୍ତି?" ବସୁଦେବ କହିଲେ: "ମୋ ଲୋକରେ, ବୈଷ୍ଣବ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ—" "ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦୀପ୍ତିମାନ, ଦୀର୍ଘକାଳ ରୁଁଝିଛନ୍ତି; ତାଙ୍କର ସମୟ ଏବେ ସମାପ୍ତ, ଓ ମହାତ୍ମାମାନେ।" "ଯେତେବେଳେ ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋର ଭକ୍ତ, ଏଠି ରୁଁଝିବେ, ବୈଷ୍ଣବ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସେ ତୁମର ରକ୍ଷାକାରୀ ହେବେ।" "ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଧର୍ମରେ ଆନନ୍ଦ, ରକ୍ଷକ ଓ ସମର୍ଥକ, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ।" "ସେ ତୁମର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ହେବେ; ଅଦିତିଙ୍କ ନବଲ ଆତ୍ମାପୁତ୍ର, ସୁବ୍ରତ ନାମରେ ପରିଚିତ।" "ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ; ସେ ଇନ୍ଦ୍ର ହେବେ।" ସୂତ କହିଲେ: "ଏଭଳି ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବର ଦେଇ—" "ସମସ୍ତ ଉତ୍ତମ ଦେବତାମାନେ, ବିଷ୍ଣୁ ସହିତ ବିଜୟୀ, ତାଙ୍କର ପିତା କଶ୍ୟପ ଓ ମାତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ।" "ସେମାନେ ଦୁଇଁ ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ବସିଥିବାବେଳେ ପ୍ରଣାମ କଲେ, ହାତ ଜୋଡି ଏବଂ ଉଲ୍ଲାସରେ କଥା କହିଲେ।" "ତୁମ ଦୟାରେ, ଆମେ ଦିବ୍ୟତା ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛୁ;" ଉଲ୍ଲାସରେ, ସେ ଦେବତାମାନେ କଥା କହିଲେ। କଶ୍ୟପ କହିଲେ: "ତୁମେ ସଦା ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ଅନୁସ୍ଥାନ କର; ତୁମ ଆଚରଣ, ଆମ ଦୟା ଓ ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା—" "ତୁମେ ଦିବ୍ୟତା ଓ ଏବଂ ଶାଶ୍ୱତ ଅବସ୍ଥା ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛ; ମୁଁ ଆମ୍ବା ଭାବରେ ବଡ଼ ଆଶିର୍ବାଦ ଦେଉଛି।" "ତୁମେ ଅମର, ଅକ୍ଷୟ ଓ ଅବିନାଶୀ ହେବ; ସମସ୍ତ ଇଛାପୂରଣ ଓ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିରେ ଶୋଭିତ ହେବ।" "ଓ ଦେବତା, ନାଗ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ମହାସୁରମାନେ, ମୋ ଦୟାରେ—" ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ: "ବର ଚୟନ କର, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାତା।