ଏକ ସମୟରେ, ସେମାନେ ସହସା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ରୂପ ଧାରଣ କରିଲେ—ନୀଳ ନୀଳ ସାପ୍ଫାୟର ପଥରର ରଙ୍ଗ, ହାତରେ ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଧରିଥିଲେ। ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଭୂଷଣ ଓ ଶ୍ରୀ ଦ୍ୱାରା ଉଭୟ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦିପ୍ତିମାନ ରୂପରେ ରହି, ମାଳା ଓ ବାହୁବଳୟର ଚମକ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଥିଲା। ସେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦିପ୍ତିର ଭଳି ଏକ ପ୍ରଭା ରେଖାରେ ଘିରିଥିଲେ, ଏବଂ ଶିବଶର୍ମା ଦେଖିଥିବାବେଳେ ସେମାନେ ବୈଷ୍ଣବ ଦେହରେ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ। ଏପରେ, ଏକା ଦିପ ଯେପରି ଅନ୍ୟ ଦିପରେ ମିଶିଯାଏ, ଏହି ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କ ପିତା ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ବୈଷ୍ଣବ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ଏବେ, ମୁଁ ସୋମଶର୍ମାଙ୍କର ଶକ୍ତି ସତ୍ୟରେ ବର୍ଣ୍ନନା କରିବି। ସୂତ ଉକ୍ତ କଲେ: ସେମାନେ ଗୋଲୋକକୁ ଯାଇଥିବାବେଳେ, ଅନ୍ଧକାର ପରେ ବୈଷ୍ଣବ ଲୋକରେ, ଜ୍ଞାନୀ ଶିବଶର୍ମା ତାଙ୍କ ସବୁଠୁ ଛୋଟ ପୁଅ ସୋମଶର୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: "ସୋମଶର୍ମା, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ତୁମେ ତୁମ ପିତା ପ୍ରତି ଭକ୍ତ, ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏକ ମହା ଅମୃତ ପାତ୍ର ଦେଉଛି, ଏହାକୁ ରକ୍ଷା କର।" "ମୁଁ ଏହି ଜନନୀ ସହିତ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାକୁ ଯିବି। ଏହି ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ମୁଁ ଏହି ପାତ୍ରକୁ ଭଲଭାବେ ରକ୍ଷା କରିବି।" ପିତା ଶିବଶର୍ମା ସେଉଁଠି ପାତ୍ରଟି ସୋମଶର୍ମାଙ୍କ ହାତରେ ଦେଇ, ଦଶ ବର୍ଷ ଅବିରତ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଧର୍ମଜନ ସୋମଶର୍ମା ଦିନ ଓ ରାତି ଅକ୍ଷୟ ଶ୍ରମରେ ଏହି ପାତ୍ରକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ; ଏପରେ ଶିବଶର୍ମା ପୁନଃ ଫେରିଲେ। ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ଶିବଶର୍ମା ଏବଂ ତାଙ୍କ ଜନନୀ, ଦୁଇଜଣ ଦେହରେ କୁଷ୍ଠ ରୋଗର ଅଭିଭାସ ପ୍ରଦାନ କରିଲେ; ତାଙ୍କ ଜନନୀ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ। ମାୟା ଦ୍ୱାରା, ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ମାଂସପିଣ୍ଡର ଭଳି ହେଇ, ଉତ୍ତମ ସୋମଶର୍ମାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସିଲେ। ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ଦୁଃଖରେ ଆସିଥିବା ଦେଖି, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସୋମଶର୍ମା ମହା କରୁଣାରେ ବିଭୋର ହେଲେ। ଭକ୍ତି ସହିତ ତାଙ୍କ ପାଦରେ ଶିର ନମାଇ, କହିଲେ: "ମୁଁ ଏପରି ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲୋକ ଦେଖି ନାହିଁ।" "କେଉଁ ଗୁଣ ଓ ମହା ପୁଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଅବସ୍ଥା ଆସିଛି? ସମସ୍ତ ଦେବତା ଆପଣଙ୍କୁ ସେବା କରନ୍ତି।" "ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଇଁ, ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କ ତେଜରେ ଆକର୍ଷିତ ହୁଅନ୍ତି। କେଉଁ ପାପ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଯନ୍ତ୍ରଣାମୟ ରୋଗ ଆପଣଙ୍କ ଦେହରେ ଆସିଛି?" "ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହାର କାରଣ କହନ୍ତୁ। ଏହି ମା ଧର୍ମିକ, ମହାପୁଣ୍ୟବତୀ, ଏବଂ ପତିପ୍ରତି ଭକ୍ତ।" "ଯିଏ ତାଙ୍କ ପତିଙ୍କ ଦୟାରେ ତିନି ଲୋକ ସାଧିବାକୁ ଚାହେ, ସେ କିପରି ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରେ? ତପସ୍ୟାର ଫଳ କି ନାହିଁ?" "ଯିଏ ଆସକ୍ତି ଓ ଦ୍ୱେଷ ଛାଡି, ସମସ୍ତ ଭାବରେ ପ୍ରିୟ ପତିଙ୍କୁ ଦେବୀ ପରି ଭକ୍ତି ଓ ଶିଷ୍ୟ ପରି ସ୍ନେହ ଦେଇ ସେବା କରେ—" "ସେ କିପରି ଏହି ଦୁଃଖ, କୁଷ୍ଠର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗ କରେ?" ଶିବଶର୍ମା କହିଲେ: "ଦୁଃଖ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ; କର୍ମର ଫଳ ଏହି ଅନୁଭବ ହେଉଛି।" "ନିଶ୍ଚୟ, କର୍ମ କରୁଥିବା ଲୋକ ମଧ୍ୟ ପୁଣ୍ୟ ଓ ପାପ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଏ; ରୋଗ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଭାସିତ ଦୁଇଜଣର ଶୁଦ୍ଧି କରାଯିବା ଦରକାର।" "ଯଦି ତୁମେ ପୁଣ୍ୟ ଚାହୁଛ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ତେବେ ସେବା କର।" ଏହି ଶୁଭ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସୋମଶର୍ମା କହିଲେ— "ମୁଁ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ, ପୁଣ୍ୟବତୀ, ସେବା କରିବି। ମୁଁ ପାପୀ, ଦୁଷ୍ଟ, ଦୁଃଖୀ, ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ—" "ଗୁରୁଙ୍କୁ ଆଦର କରିନଥିବା ଏଠି କଣ କରିବା ଉଚିତ?" ଏହିପରି କହି, ସେମାନଙ୍କ ଦୁଃଖରେ ବିପ୍ରଲାପ କରି, ତାଙ୍କ ଦୁଃଖରେ ଦୁଃଖୀ ହେଲେ। ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଶ୍ଲେଷ୍ମା, ମୁତ୍ର, ମଳ ପରିସ୍କାର କରି, ପାଦ ଧୋଇ, ଅଙ୍ଗ ମସାଜ କରିଥିଲେ। ସେ ନିଜେ ଭକ୍ତି ସହିତ ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସେବା କରିଥିଲେ; ସୋମଶର୍ମା, ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଗୁରୁ ଭାବେ ଦେଖିଥିଲେ। ଧର୍ମିକ ସୋମଶର୍ମା ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ନିଜ କାନ୍ଧରେ ଉଠାଇ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ନେଇ, ନିଜ ହାତରେ ଶୁଭ କ୍ରିୟା ସହିତ ସ୍ନାନ କରାଇଥିଲେ। ଉତ୍ତମ ମନ୍ତ୍ର ଓ ବେଦ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ନାନ, ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟ, ଦେବତା ପୂଜା କରାଇଥିଲେ। ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଦୈନିକ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରାଇ, ନିଜେ ଅଗ୍ନିକୁ ଅଫର କରି, ଉତ୍ତମ ଖାଦ୍ୟ ପକାଇଥିଲେ। ସେ ଦୁଇଜଣ ପ୍ରାଚୀନ ଜନକ-ଜନନୀଙ୍କୁ ଏକାଗ୍ର ଶୟନ ଓ ଆସନ ଦେଇ, ପ୍ରତିଦିନ ସୁସ୍ଥ ରାଖିଥିଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ପୋଷାକ, ଫୁଲ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ, ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଘ୍ରାଣପୂର୍ଣ୍ଣ ପାନ ଦେଇଥିଲେ। ଉତ୍ତମ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ସୋମଶର୍ମା ସେମାନଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରି, ମୂଳ, ଦୁଧ ଓ ଉତ୍ତମ ଖାଦ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ, ସୋମଶର୍ମା, ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେ ଚାହିଥିବା ସବୁ ଲାଭ କରିଥିଲେ; ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଓ ଅନୁକ୍ରମ ଦ୍ୱାରା ସେ ସେମାନଙ୍କୁ ସଦା ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିଲେ। ଧର୍ମିକ ସୋମଶର୍ମା ନିଜ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ସଦା ଆଦର କରିଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ସୋମଶର୍ମାକୁ ଡାକାଯିବା, ତାଙ୍କ ପିତା ତାଙ୍କୁ କଠୋର ଭାବେ ଡାଟିଲେ। କଠୋର ଓ ଦୁଃଖଦାୟକ ଶବ୍ଦରେ, ମୁନିମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ତାଙ୍କୁ ମାରିଲେ; କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ଓ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ପୁନପୁନ ଏହି ଭଳି କରିଥିଲେ। "ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ କିଛି ଭଲ କରିନାହିଁ, ବଂଶର ଅପମାନ!"—ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର କଠୋର ଓ ଦୁଃଖଦାୟକ ଶବ୍ଦରେ। ଶିବଶର୍ମା, ସଦା ଦୁଃଖରେ ଅଛି, ତାଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦେଇ ମାରିଥିଲେ; ତଥାପି ଏପରି ବ୍ୟବହାର ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଧର୍ମିକ ସୋମଶର୍ମା କେବେ କ୍ରୋଧିତ ହେଇନଥିଲେ। ମନ, ବାକ୍ୟ, କାର୍ଯ୍ୟ—ସବୁରେ ସେ ସଦା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହି, ପିତାଙ୍କୁ ଆଦର କରିଥିଲେ। ଏହିପରି, ସୋମଶର୍ମା ପ୍ରତିଦିନ ଜନନୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆଦର କରିଥିଲେ; ଏହି ଜାଣି, ଶିବଶର୍ମା ନିଜ ଚରିତ୍ର ଉପରେ ଚିନ୍ତନ କରିଥିଲେ। ମୋ ପାଇଁ, ଅମୃତ ମଧ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁଶର୍ମା ଆଣିଥିଲେ; ପୁଣ୍ୟବତୀ, ଏହି ଧର୍ମିକ ସୋମଶର୍ମା ସଦା ନିଜ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରିଥିଲେ।