ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛି ଯେ, ଗୁରୁ ଦଶମ ନକ୍ଷତ୍ର କିମ୍ବା ଗୁରୁ ଗୋଚରରେ ଥିଲେ, ଜନେ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ହଳଦି ଗନ୍ଧ ଥିବା ଫୁଲ, ହଳଦି ଶାଉ, ଓ ସୁନା ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍, ଏବଂ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଚଣା ଦାଲ, ହଳଦି ଶାଉ, ସୁନା ଓ ପୁଷ୍ପରାଗ ମଣିକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଏହି ଦାନ ଦେଇ ଯେତେବେଳେ ବ୍ରହ୍ମୃଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି କୁହାଯାଏ: “ହେ ବୃହସ୍ପତି, ଦେବତାଙ୍କ ଗୁରୁ, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ପାରଙ୍ଗତ, ଏହି ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଆପଣ ମୋପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତୁ,” ତେବେ ଗୁରୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୂଜା କଲେ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ। ଏହା ପରେ, ରାଜାଙ୍କୁ ଭାର୍ଗବଙ୍କ ପୂଜା ବିଷୟରେ କୁହାଯାଉଛି। ଭାର୍ଗବଙ୍କ ମଣ୍ଡଳକୁ ପଞ୍ଚକୋଣିଆ ଆକୃତିରେ ଧଳା ଚୁନା ଦ୍ୱାରା ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍। ଧଳା ଗନ୍ଧ ଫୁଲ ଓ ଧଳା ଶାଉ ପିନ୍ଧି ଭକ୍ତି ସହିତ ଭାର୍ଗବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର। ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ରୂପା ଦାନ କରିବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି, ଏବଂ ବଡ଼ ଅପମଙ୍ଗଳ ଘଟିଲେ ଧଳା ଘୋଡ଼ା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଚାଉଳ, ଧଳା ଶାଉ, ରୂପା, ଚନ୍ଦନ ଓ କପୂର ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଦ୍ୱାରା ଭାର୍ଗବ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ଦାନ ଦେଇ ବର୍ଣ୍ଣିତ ମନ୍ତ୍ର ପଢିବା ସହିତ ଯେଉଁଠି ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ଭାର୍ଗବ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ଏହା ପରେ ଶନିଶ୍ଚରଙ୍କ ପୂଜା ଉପାୟ ଦିଆଯାଇଛି। ଶନିଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ମାନବ ଆକୃତିର କଳା ଚୁନା ଦ୍ୱାରା ଚିତ୍ର ତିଆରି କରି, ସେଉଠି ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର। କଳା ଗନ୍ଧ ଫୁଲ, କଳା ପୋଶାକ, ଲୋହା ଦାନ, ଓ ତିଳର ପିଠା ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ଶନି ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ଅପମଙ୍ଗଳ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ କଳା ଗାଈ, କଳା ପୋଶାକ, ସୁନା ଓ ନୀଳମଣି ଦାନ କରିବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଏବଂ ମନ୍ତ୍ର ଚାରଣ କରି କୁହାଯାଏ: “ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର, ଛାୟାନନ୍ଦନ, ଶନି, ଏହି ଦାନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତୁ।” ଏହିପରି ଭକ୍ତି ସହିତ ଦାନ ଦେଲେ ଶନି ଅପରାଧ ଗତିରେ ବି ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ରାହୁଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ଶନିଙ୍କ ଚିତ୍ର ଭଳି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆକୃତିରେ ତିଆରି କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ରଙ୍କ ପରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ରାହୁଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବା ପାଇଁ ଗୋମେଦ ମଣି, ସୋରିଷ, କଳା ତିଳ, କଳା ଉଡଦ, ମହିଷ ଓ ଛାଗ ଦାନ କରିବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଏବଂ ମନ୍ତ୍ର ଚାରଣ କରି କୁହାଯାଏ: “ସିଂହିକାନନ୍ଦନ, ଦାନବାଧି, ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଞ୍ଜକ, ଏହି ଦାନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତୁ।” କେତୁଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ସୁନ୍ଦର ପତାକା ଆକୃତି ତିଆରି କରି, ଶନିଙ୍କ ପରି ରଙ୍ଗ ଓ ପୂଜା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁସରିବା ଉଚିତ୍। କେତୁଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବା ପାଇଁ ସାତ ପ୍ରକାର ଧାନ୍ୟ ଓ ସୁନା ଦିଆଯାଏ। ଏହିପରି କରିଲେ ସେମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ଧନ, ସନ୍ତାନ, ସୁଖ ଓ ଶୁଭ ଦିଅନ୍ତି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗ୍ରହ ପୂଜା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ର ଥାଏ—ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ “ଆକୃଷ୍ଣେତି”, ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ “ଅଗ୍ନିର୍ମୂର୍ଧା”, ଚନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ର ପାଇଁ “ଉଦ୍ବୁଧ୍ୟସ୍ୱ”, ଗୁରୁ ପାଇଁ “ବୃହସ୍ପତେ”, ଶୁକ୍ର ପାଇଁ “ଅନ୍ନାତ୍ପରି”, ଶନି ପାଇଁ “ଶନ୍ନୋ ଦେବୀର୍”, ରାହୁ ପାଇଁ “କୟା ନ”, ଏବଂ କେତୁ ପାଇଁ “କେତୁମ୍”। ଏହି ମନ୍ତ୍ରସମୂହ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭାବେ ଗ୍ରହ ଗ୍ରହଣ, ପୂଜା ଓ ପାଠ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ଏପରି କରିଲେ ସମସ୍ତ ଗ୍ରହ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ଏବଂ ଲୋକମାନେ ସଦା ଶ୍ରୀ, ଧନ, ସନ୍ତାନ, ଶୁଭ ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହି ଶୁଭ ଉପାୟ ଏବଂ ଆଦର୍ଶ ଶିକ୍ଷା ଯେଉଁଠି ଅନ୍ତର୍ଭୂକ୍ତ, ତାହା ଶ୍ରବଣ କିମ୍ବା ପାଠ କରିଲେ ପିତୃମାନେ ବି ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି, ଏହି କଥା ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅମରତ୍ୱ ଦେଇଥାଏ, ଏବଂ ପାପୀମାନେ ମଧ୍ୟ ମହତ୍ ଫଳ ପାଆନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ମଧୁସୂଦନ ଓ ମୁରାରିଙ୍କ ପୂଜା ଦେଖିବା, ଶ୍ରବଣ କିମ୍ବା ପାଠ କରିବା, ସେମାନେ ଖ୍ୟାତି ଲାଭ କରନ୍ତି। ଯିଏ ଜ୍ଞାନ ଦିଅନ୍ତି, ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର, ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ, ଏବଂ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଏକ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ମହାପୁଣ୍ୟ କଥା ଶ୍ରବଣ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୁଏ ଓ ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଭ ହୁଏ। ତପୋଯୁଗରେ ତପସ୍ୟା, ତ୍ରେତାରେ ଜ୍ଞାନ, ଦ୍ୱାପରରେ ଯଜ୍ଞ, ଏବଂ କଳିଯୁଗରେ ଦାନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ସମସ୍ତ ଦାନ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ହେଉଛି ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ଭୟମୁକ୍ତ କରିବା ଦାନ। ଭଗବାନ୍ ସ୍ୱୟଂ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଶୂଦ୍ର ପାଇଁ ଦାନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମ। ଦାନ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ କାମନା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ, ତପୋବଳ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ପୁଣ୍ୟ, ପବିତ୍ରତା, ଦୀର୍ଘାୟୁ ମିଳେ ଓ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ହୁଏ। ଏହି ପୁରାଣରେ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଓ ପିତୃକ୍ରିୟା ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି। ଏହି କଥା ଶ୍ରବଣ କିମ୍ବା ପାଠ କରିଲେ ଲୋକ ଧନୀ ଓ ସଫଳ ହୁଅନ୍ତି, ପାପମୁକ୍ତ ହୋଇ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ସାକ୍ଷାତ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହି ଶୁଭ ଓ ପାପନାଶିନୀ ଶିକ୍ଷା ରାଜାଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଛି। ବ୍ରହ୍ମା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ରୁଦ୍ର ଏହି କଥାକୁ ବହୁତ ମାନ୍ୟ କରନ୍ତି। ଏହା ଶୃଷ୍ଟିଖଣ୍ଡର ବର୍ଣ୍ଣନା, ଏହି ପୌଷ୍କର ନବବିଧ ସୃଷ୍ଟିର ପ୍ରାରମ୍ଭ। ଜ୍ଞାନୀ ଏହି କଥା ଦ୍ୱିଜମାନେ ପାଠ କରିବେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଶୁଣିବେ କିମ୍ବା ପଢିବେ, ତେବେ ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରେ କୋଟି କୋଟି କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ କରିବେ। ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ଶୃଷ୍ଟିଖଣ୍ଡର ବୟାନବେଁ ଅଧ୍ୟାୟ, “ନବଗ୍ରହ ପୂଜା ବିବର୍ଣ୍ଣନା” ଏଠି ସମାପ୍ତ ହେଲା। ଏହାପରେ ଚତୁର୍ଥ ଖଣ୍ଡର ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି: “ଓଁ, ଶ୍ରୀଗଣେଶାୟ ନମଃ।” ଋଷିମାନେ ପଚାରିଲେ: “ହେ ସୂତ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱର ଅର୍ଥରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଏଠି ଆମ ପ୍ରଶ୍ନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି, ଯାହା ବୁଝିବାକୁ କଷ୍ଟକର ଓ ବୁଦ୍ଧିକୁ ଭ୍ରମିତ କରେ। କିଛି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୁରାଣରେ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ କଥା ପଢନ୍ତି, ଯେଉଁଠି କେଶବ ମାତ୍ର ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ବୟସରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ।