ଏକ ସମୟର କଥା, ଧ୍ୟାନୀ ଏବଂ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଲୋକମାନେ ସଦା ନିୟମିତ ଭାବେ ଶାଶ୍ୱତ ବ୍ରତ ଓ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ। ଦେବତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛାକ୍ରମେ କେବେ କେବେ ଗୃହସ୍ଥ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜ୍ଞାନୀ ହେଉଥିଲେ। ଏମିତି ଏକ ବେଳେ, ମନ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ଏବଂ ଜ୍ଞାନୀ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ମୂତ୍ର ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଉଥିଲେ। ଶୌଚକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଯିବାବେଳେ, ସେ ତାଙ୍କର ଦାସୀକୁ ଏଠାରେ ରହିବାକୁ କହିଥିଲେ। ଦାସୀ ଅବଧାନ ନ ଦେଇଥିଲେ, ଏବଂ ଏକ କୁକୁର ଘୃତ ଖାଇଦେଇଥିଲା। ଦାସୀ ଭୟରେ ତାଙ୍କର ମୂତ୍ର ଏକ ପାତ୍ରରେ ପୂରିଦେଲେ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅବିବେକରେ ଏହାକୁ ଅଗ୍ନିକୁ ଢାଳିଦେଲେ। ଏହି ଅପୂର୍ବ ଘଟଣା ପରେ, ଅଗ୍ନିରୁ ଏକ ଶୁଦ୍ଧ ସୁନାର ଗଠିକା ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା, ଯାହା ଜମ୍ବୁନଦା ସୁନା ପରି ଚମକୁଥିଲା। ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅନନ୍ଦରେ ଏହାକୁ ନେଇଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହା ଏକ ପାପ କାର୍ଯ୍ୟ ଥିଲା। ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ଦେଖି ସେ ଦାସୀକୁ ପଚାରିଲେ, "ଏହା କିପରି ଘଟିଲା?" ଦାସୀ ଖୁସିରେ ସମସ୍ତ କଥା କହିଦେଲେ। ଏହା ପରେ, ନିୟମିତ ଭାବେ ସଠିକ୍ ସମୟରେ ଏହି ଘଟଣା ପୁଣିପୁଣି ଘଟିବାକୁ ଲାଗିଲା। ଏହି ଭାବେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଘରେ ଅସାଧାରଣ ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ବଢିଗଲା ଏବଂ ଲୋକମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ। ସହରରେ ଏହି ଘଟଣା ଶିଘ୍ର ଚାରିପାଖରେ ପ୍ରଚାରିତ ହେଲା। ଏହି କାଥା ଶୁଣି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲୋଭୀ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଅତ୍ୟଧିକ ଲୋଭ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ସବୁଶେଷରେ ଦୁଃଖର ଦଳଦଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହି ଦଳଦଳରୁ ଭୟ ଏବଂ ମୋହ ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି ନଷ୍ଟ ହେଲା, ଏବଂ ଏହି ପାପ ଦ୍ୱାରା ସହର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭସ୍ମୀଭୂତ ହେଲା। ସେଇ ସମୟରେ, ସହରର ସମସ୍ତ ନାରୀ, ପୁରୁଷ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପାପର ପ୍ରଭାବରେ ଦୁଷ୍ଟ ହେଇଯାଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ଏକ ବୃଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏହି ଅପକର୍ମରେ ମନ ଦେଇନଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଧର୍ମପତ୍ନୀ ଅନେକ ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତ ହୋଇ ସହରର ଅବସ୍ଥା ବିଷୟରେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ। ସେ କହିଲେ, "ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କୁ ଏମିତି ଦୁଃଖିତ ଦେଖି ମୋତେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖ ଲାଗୁଛି। ଆପଣ ଏହି ଗ୍ରାମର ପ୍ରଚଳିତ କାର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କିଛି କରିବା ଉଚିତ।" ବ୍ରାହ୍ମଣ ହସି କହିଲେ, "ଯେଉଁଠାରେ ଧର୍ମକୁ ଛାଡ଼ି ପାପ କରାଯାଏ, ସେଠାରେ ବଡ଼ ଅନର୍ଥ ହୁଏ। ଏପରି ଲୋକଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ। ସେମାନେ ନରକକୁ ଯାନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରୁ ଫେରିବା ନାହିଁ। ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ର, ତାଙ୍କର ମହାପାପ ସହିତ ତଳସ୍ଥଳକୁ ଯିବେ। ମୁଁ ଏଠାରେ ମୋର ପୁଣ୍ୟକୁ ରକ୍ଷା କରି ଅଛି।" ସେପରେ ତାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା କହିଲେ, "ଏହି କଥା ଲୋକମାନେ ହସିବେ, ଆପଣ ଏହାକୁ ଆମ ସାମ୍ନାରେ କହିବା ଉଚିତ, ଅନ୍ୟ କାହା ପାଖରେ ନୁହେଁ।" ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ, "ଯଦି ମୁଁ ଏଠାରୁ ଏଠିକି ବାହାରିଯିବି, ତେବେ ମୋର ସମ୍ପଦ ଓ ଲୋକମାନେ ସହିତ ସହର ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।" ଏପରି କହି ସେ ଖୁସି ହୋଇ ତାଙ୍କର ଧନ ନେଇ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହ ବେଗରେ ସହର ସୀମାକୁ ଚାଲିଗଲେ। ସେଠାରେ ଦେଖିଲେ ସହର ପୂର୍ବବତ୍ ଅଟୁଟ ଅଛି। ତାଙ୍କର ସଦ୍ଭାବନା ବିଶିଷ୍ଟ ଭାର୍ଯ୍ୟା କହିଲେ, "ଏହି ସହର ନଶ୍ଟ ହୋଇନାହିଁ।" ତାଳେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ପଚାରିଲେ, "ଆମ ଘର ବାହାରେ କିଛି ଆମ ସମ୍ପତ୍ତି ରହିଛି କି?" ଭାର୍ଯ୍ୟା ଚିନ୍ତା କରି କହିଲେ, "ମୋ ଭୁଲରୁ ମୁଁ ଚପ୍ପଲ ଆଣିନଥିଲି, ସେଠାରେ ରହିଗଲା।" ଏହିପରି କହି ସେ ଚପ୍ପଲ ନେଇ ତାଙ୍କ ପତି ପାଖକୁ ଆସିଲେ, ଏବଂ ସେମାନେ ଦେଖିଲେ ସହର ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଇଛି, ଦୁଃଖ ଶୂନ୍ୟ। ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଅନ୍ୟ ଜାତି ଓ ସହରର ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକମାନେ ଭୟଙ୍କର ନରକରେ ପଡ଼ି, ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଛନ୍ତି ଏବଂ ସେଠାରୁ ଫେରିପାରିବେ ନାହିଁ। ସେମାନେ ଏକ ଦୁର୍ଲଭ, ଅନ୍ନ ଶୂନ୍ୟ ସହରକୁ ପଡ଼ିଯାଆନ୍ତି, ଯାହା ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ଅଶୁଦ୍ଧ ଏବଂ ତ୍ୟାଗ୍ୟ ହେବାକୁ କହାଯାଇଛି। ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଖାଇବାରେ ଆନନ୍ଦ ମାନୁଥିଲେ, ସେମାନେ ଆଜି ପାପ କରୁଛନ୍ତି। ଚୋରି ଓ ରାତିରେ ଘୁରିବାରେ ଲାଗିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଠକା ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ କରନ୍ତି। ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅବିବେକୀ, ଧର୍ମରେ ଅଜ୍ଞାନୀ, ଓ ଅନୁଶାସନ ଶୂନ୍ୟ ଲୋକ ପ୍ରାୟ ଜନ୍ତୁ ସମାନ। କେହି କେହି ଉଣ୍ଟ ଓ ନେଉଳ ଭଳି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଶୁ ସମାନ ଆଚରଣ କରନ୍ତି, କିଏ ଦୟାଶୂନ୍ୟ ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଭୀତ। ଯେଉଁମାନେ ସଦା ଅବଶିଷ୍ଟ ଖାଇବାରେ ଆନନ୍ଦ ମାନନ୍ତି, ସେମାନେ କୁକୁର ଭଳି; ଯେଉଁମାନେ ଚୋରି ଏବଂ ଠକିବାରେ ଲିପ୍ତ, ସେମାନେ ମନୁଷ୍ୟ ରୂପୀ ପଶୁ। ଯେଉଁମାନେ ସଦା ସ୍ତ୍ରୀ ସହ କଲହ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଚଞ୍ଚଳ ଓ ଭୋଜନ ପିଛୁ ଲାଗି ରହନ୍ତି। ବନରେ ବସିବା ପ୍ରେମୀ ମନ୍କି ଭଳି କିଛି ଲୋକ ଏପରି ଅଟକି ପଡ଼ିଥାନ୍ତି। ଏମିତି ଲୋକ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ କାମୀ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ଲଜ୍ଜାଶୂନ୍ୟ। ଯେଉଁମାନେ ପଚା ମାଂସରେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି, ସେମାନେ ମନୁଷ୍ୟ-ସିଂହ; ତାଙ୍କର ଦହାଡ଼ରେ ଅନ୍ୟ ଭୟଭୀତ ପଶୁ ଭୀତିରେ ଡୁବିଯାନ୍ତି। ଏପରି ଲୋକଙ୍କୁ ଦୂରରୁ ଚିହ୍ନିବା ଉଚିତ, ଯେପରି ହାତୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଶୁମାନେ ଚିହ୍ନଟ ହୁଅନ୍ତି। ଏଠାରେ ଆମେ ଦେବତା ମନୁଷ୍ୟ ରୂପେ ଆସିଥିବା ଲକ୍ଷଣ, ଦ୍ୱିଜ, ଅତିଥି, ଗୁରୁ, ସଜ୍ଜନ ଓ ତପସ୍ବୀଙ୍କ ଲକ୍ଷଣ ବିବରଣା କରିବାକୁ ଯାଉଛୁ। ସେମାନେ ସଦା ପୂଜା, ତପସ୍ୟା ଓ କ୍ରିୟାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ଧର୍ମରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଧୈର୍ୟଶୀଳ, କ୍ରୋଧ ନିଗ୍ରହ କରିପାରିବା, ସତ୍ୟବାଦୀ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରିଥିବା। ସେମାନେ ଜଗତ୍ ପ୍ରତି କରୁଣାମୟ ଓ ଦୟାଳୁ, ସୁନ୍ଦର ଚରିତ୍ର, ମୃଦୁ ସ୍ୱର, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିପୁଣ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଶୀଳବାନ୍। ସେମାନେ ପଢ଼ିଲେ, ଶିକିଲେ, ସଙ୍ଗୀତ ଓ ନୃତ୍ୟର ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଥିବା, ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ଓ ଅନ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟାରେ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ରଖନ୍ତି। ସମସ୍ତ ହୋମ ଓ ଦୁଧ ଦ୍ରବ୍ୟରେ, ଯାହା ମାଂସ ଶୂନ୍ୟ, ଏବଂ ନୂତନ ଏବଂ ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଏହି ଦେବସ୍ୱରୂପ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ।