ସେଇ ସମୟରେ, ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କବି ଔଷଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପାୟରେ ଗଜାଙ୍କୁ ମୃତ୍ସ୍ନତାରୁ ଉଦ୍ଧାର କଲେ । ସେ ତାଙ୍କର ଜୀବନଶକ୍ତିକୁ ଶତଗୁଣ ବଢ଼ାଇ ଦେଲେ ଓ ବିଜୟ ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ । ପବିତ୍ର ଜଳ ଦେଇ ତାଙ୍କର ମୁଁହ ଓ ଶରୀରର ଆଘାତକୁ ଚିକିତ୍ସା କଲେ । ଏହି ଅଶ୍ୱଦନ୍ତୀ ହାତୀ ତାଙ୍କର ଦନ୍ତରେ ପାହାଡ଼କୁ ଭଙ୍ଗ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ଏହିପରି ଉନ୍ମତ୍ତ ଶକ୍ତିରେ ସେ ଶତ-ଶତ ସେନା ଓ ସେନାପତିଙ୍କୁ ଭୂମିକୁ ପତିତ କଲେ । ଏହି ଅପରାଜିତ ହାତୀ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅନେକ ସେନା ଓ ତାଙ୍କର ନେତାମାନେ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ । ଏହାର ପିଠିରେ ଥିବା ଦାନବ ମୃତ୍ୟୁଅଗ୍ନି ସମ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ତୀର ବର୍ଷା କରୁଥିଲେ । ସେ ଦେବତାମାନେ ଓ ତାଙ୍କର ନେତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପୃଥିବୀରେ ପତିତ ହେଲେ । ଏହାପରେ ଦେବତାମାନେ ଯମଦଣ୍ଡ ସମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତୀରରେ ଗଜକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ । ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତାମାନେ ରକ୍ତରେ ଭିଜି ତୀର ଆଘାତରେ ଭୂମିକୁ ପତିତ ହେଲେ । ଯେଉଁଠାରେ ଦାନବ ଓ ହାତୀ ଯାଉଥିଲେ, ସେଠାରେ ସେମାନେ ତୀରବର୍ଷାରେ ଭୟସ୍ପଦ ଦୃଶ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲେ । କେହି ହାତୀ ଦ୍ୱାରା, କେହି ହାତୀଚାଳକ ଦ୍ୱାରା ଭୂମିକୁ ପତିତ ହେଉଥିଲେ । କିଛି ଦେବତା ତୀବ୍ର ଘୂର୍ଣ୍ଣନରେ ପୀଡିତ ହେଉଥିଲେ । ଦେବସେନାପତିମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ରରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ । ଯଦିଓ ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଭୟ ଥିଲେ, ତଥାପି ଅନେକ ତୀର ମାଡ଼ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଏହି ହାତୀକୁ ଜୟ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ । ହାତୀ ତାଙ୍କର ଦନ୍ତ ଓ ତୀରରେ ଦେବତାମାନେକୁ ଭୂମିକୁ ପତିତ କଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଶରୀର ଭଙ୍ଗ ହୋଇଥିଲେ ସେମାନେ ଭୂମିକୁ ପହଁଚିପାରିଲେ ନାହିଁ । ବିଯନ୍ତନା ଓ ଭୟରେ ପୀଡିତ ହୋଇ ଦେବତାମାନେ ଗଣପତିଙ୍କ ଶରଣାଗତ ହେଲେ । ଦେବତାମାନେର ନିର୍ଦୟ ବଧ ଦେଖି ଶ୍ରୀଗଣପତି ଶୌର୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ । ସେ ବଜ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ସମାନ ତୀରରେ ହାତୀକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ । ତୀର ଆଘାତରେ ବନ୍ଧି ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ହାତୀ ପୁଣି ଉଠିଲେ । ଏହାପରେ ଦୁଇଜଣେ ଏକାଉଁ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, ଦୁହେଁ ଗର୍ଜନ କରି ବିଜୟ ଅଭିଲାଷା କଲେ । ସମସ୍ତ ଶରୀର ରକ୍ତରେ ଛୋପିଗଲା, ଦେବ ଓ ଦାନବମଧ୍ୟରେ ଏହି ଦୁଇଜଣେ ପ୍ରମୁଖ ଯୋଦ୍ଧା । ଏହି ଅନ୍ମତ୍ତ ହାତୀ ତାଙ୍କର ଦନ୍ତରେ ମୂଷକକୁ ଆଘାତ କଲେ । ମୂଷକ ଆକ୍ରମଣ କରି ହାତୀ ସହ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ କଲେ । ଉପରେ ଓ ତଳେ ଚାରିଜଣଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଲା । ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରୁଥିବା ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦରେ ଗଞ୍ଜିଉଠିଲା — ଦନ୍ତ ରେ ଦନ୍ତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀରରେ ତୀର । ଦେବ ଓ ଦାନବ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା । ମୂଷକ ଦେବତାଙ୍କ ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ହାତୀକୁ ଭଙ୍ଗ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ତାଙ୍କର କମର ତଳେ ଏକ କୁହାଡ଼ି ଦେଇ ଆଘାତ କଲେ, ତାପରେ ଦାନବର ମୁଁହ ଦ୍ୱାରା ହୃଦୟ ଓ କନ୍ଧରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ହାତୀ ଭୂମିରେ ରକ୍ତ ଝରାଇ ନିର୍ଜୀବ ହେଲେ । ଋଷି ଓ ଦେବତାମାନେ ଉଲ୍ଲାସରେ 'ଶାବାଶ୍! ଶାବାଶ୍!' ବୋଲି କହିଲେ । ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଦେବତାମାନେ ଅବିଫଳ ତୀରରେ ଦାନବମାନେକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ କୌଣସି ଦଳ ଜୟ ଅର୍ଜନ କରିପାରିଲା ନାହିଁ । ଏପରି ଭାବେ ପଦ୍ମପୁରାଣର ମହିମାମୟ ପ୍ରଥମ ସୃଷ୍ଟିଖଣ୍ଡର 'ତ୍ରିପୁରବିନାଶ' ନାମକ ଚଉହତିରିସ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା । ଏହିପରେ ବ୍ୟାସଦେବ କହିଲେ — ମହେଶ୍ବରଙ୍କର ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଦେବତାମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଦାନବ ସେନା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ । ଏହାପରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କୁମ୍ଭ ନାମକ ଦାନବ ଆସିଲେ; ନୈରୃତମାନଙ୍କ ନାଥ ଯକ୍ଷରାଜଙ୍କୁ ଗଦାରେ ଭୟଙ୍କର ଆଘାତ କଲେ । ଗୁହ୍ୟକ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଗଦା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଆଘାତ କଲେ; ଏହି ଦୁଇଁ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଗଦା ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ବୃହତ୍ ଚକ୍ରବ୍ୟୁହ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାରିକେଡ୍, ଅଗ୍ରଭାଗରେ ରକ୍ଷା ଓ ଘନ ଦଳ, ତେଲ ଲଗାଯାଇଥିବା ଯାନ ତିଆରି ହେଲା । ବିପୁଳ ଯୁଦ୍ଧ ପରେ, ଧନର୍ଦ୍ଧ ରାଜା ଏହି ବିସ୍ଫୋରଣ ଯାନକୁ କୁମ୍ଭଙ୍କ ଛାତିରେ ଆଘାତ କଲେ । କୁମ୍ଭଙ୍କ ଦାନ୍ତ ଭାଙ୍ଗି ଭୂମିକୁ ଲୁଟିପଡ଼ିଲେ । ଏହି ସମୟରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜମ୍ଭ ତାଙ୍କର ରଥରୁ ହରିହୟଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ । ତୀରବନ୍ଧ ଆଘାତରେ ସେ ଏଇରାବନକୁ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ । ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅସୁରମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରମୁଖଙ୍କୁ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ କଲେ । ସେ ଭୂମିରେ ରକ୍ତରେ ଭିଜି ନିଜ ଜୀବନ ହରାଇଲେ । ଏହିପରି ଅଞ୍ଚଳ ଏକାଧାରେ ଭୟଙ୍କର ଓ ଶାନ୍ତ ହେଲା, କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତରେ ଭୟଙ୍କର ହେଲା । ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ଚାରିଜଣ ମୁଖ୍ୟ ନେତାଙ୍କୁ ଶୁଳରେ ବିଦ୍ରାଣ କଲେ; ତୀବ୍ର ଗତିରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସେନାପତିକୁ ଭୂମିକୁ ପତିତ କଲେ । ଜୟନ୍ତ ତୀରବନ୍ଧ ଆଘାତରେ ସୌରଭଙ୍କୁ ଦମନ କଲେ; ଶୁଳ ହାତରେ ସେ ସଂହ୍ରଦ, ଯମଦଣ୍ଡ ଓ ନରନ୍ତକଙ୍କୁ ଅଧିକ୍ରମଣ କଲେ । ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରି ଭସ୍ମ ହେଲେ; କାଳ ତାଳବାରିରେ ବଭ୍ରବଙ୍କୁ ପତିତ କଲେ । ଶୁଳ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁ ଘୋଡ଼ାକୁ ଓ ନିର୍ଘୃଣିକକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଦ୍ରାଣ କଲେ; ଅଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ ଏହି ସାତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୋଦ୍ଧା ନାଶ ହେଲେ । ଭଦ୍ରବାହୁ, ସୁଗନ୍ଧ, ଗନ୍ଧ, ଭୌରିକ, ବଲ୍ଲିକ, ଭୀମ - ଏହିମାନେ ସେନାର ନେତା ଥିଲେ । ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କର ଦେହ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ ଭୂମିକୁ ପତିତ ହେଲେ; ବାରୁଣୀ ପାଶରେ ବନ୍ଧି ସେମାନେ ନାଶ ହେଲେ । ଶୂରବିର ଦାନବମାନେ, ଭୟଙ୍କର ଓ ଭୟଜନକ, ଭୂମିକୁ ପତିତ ହେଲେ; ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କିରଣରେ ପାଞ୍ଚ ଦାନବ ନାଶ ହେଲେ । ତୁରୁତୁ, ତୁମ୍ବୁରୁ, ଦୁର୍ମେଧାସ, ସାଧକ, କ୍ରୂର, କ୍ରଉଞ୍ଚ, ରଣେଶ, ମୋଦ, ସମ୍ମୋଦ, ଶଣ୍ମୁଖ - ଏହି ଦାୟତ୍ୟମାନେ ମତରିଶ୍ୱାନଙ୍କ ତୀରରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପତିତ ହେଲେ । ନୈରୃତ ତାଙ୍କର ଗଦାରେ ଭୀମଙ୍କୁ ଭୂମିକୁ ପତିତ କଲେ । ରୁଦ୍ରମାନେ ତାଙ୍କର ଶୁଳ ଆଘାତରେ ଶତ-ଶତ ଦାୟତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ପତିତ ହେଲେ । ବସୁମାନେ ତୀରବନ୍ଧ ଆଘାତ, ଶୂରବିରଙ୍କ କିରଣ, ମେଘର ଶୀତଳ ତୁଷାର, ଭୟଙ୍କର ବଜ୍ର ଆଘାତରେ ଦାନବମାନେ ପତିତ ହେଲେ ।