ଏହି ମହାସଂଗ୍ରାମରେ ଶକ୍ର କ୍ରୋଧରେ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ ତାଙ୍କର ଧନୁଷ ଉଠାଇଲେ । ସେଠାରୁ ଶତଶଃ ବାଣ ଚାରିଦିଗରେ ଝଡ଼ି ପଡ଼ିଲା । ପ୍ରଚଣ୍ଡ ତେଜସ୍ୱୀ ବାଣମାନେ ଶକ୍ରଙ୍କ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ଲଗିଲା । ପୁନି ସେ ଏକ ହଜାର ଆଠଟି ଅଧିକ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ । ଏମିତି ଦୁଇପକ୍ଷୀୟ ବୀରମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ବାଣ ମାଡ଼ି, ଏକାଉଁଠି ଅନ୍ୟକୁ ଆହତ କରୁଥିଲେ । ଯୁଦ୍ଧଭୂମିରେ ତାଙ୍କ ବାଣମାନେ ଆକାଶକୁ ଏମିତି ଢାକିଦେଲା ଯେ, ଏଠାରେ ଖାଲି ସ୍ଥାନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁନାହିଁ । ତଳକୁ ହଜାର ହଜାର ଯୋଧ୍ୟା ତଳେ ପଡ଼ିଲେ, ତଳୱାର ଆଘାତରେ ତାଙ୍କର ଶରୀର ଭୂମିରେ ଚିତା ହେଲା । ଏହିଭଳି ଦୀର୍ଘ ଅବଧି ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଗଲା । ତାପରେ ଦୁଷ୍ଟ ନାମୁଚି ଏକ ତାମସିକ ମାୟାସ୍ତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ କଲେ, ଯାହା ତିନି ଲୋକକୁ ଅନ୍ଧକାରରେ ବିଆପିଦେଲା । ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଦେଖିପାରିଲେନି; ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଗ୍ରହ, ଦେବତାଙ୍କ ଅଗ୍ନି କିଛି ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଲାନି । ସେଇ ଅପାର ଅନ୍ଧକାରରେ କିଛି ଆଲୋକ ଚିହ୍ନଟ ହେଉନାହିଁ । ସେଠାରେ ଦାନବ ଅଗ୍ନିର ଶିଖା ପରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ମାଡ଼ି, ଦେବମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ । ତାଙ୍କର ଶରୀର ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ, ସମସ୍ତେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମ ନିକଟକୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ । ଅନ୍ୟ ଯୋଧ୍ୟାମାନେ ଭୟରେ ଦଶ ଦିଗକୁ ପଳାଇଗଲେ । ଏହି ଚତୁର୍ଦିଗ ମାୟା ଦେଖି, ଦେବମାନେ ପୂଜିତ ହରିଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ । ତେବେ ହରି ଏକ ମୃଦୁ ଅସ୍ତ୍ର ଆକାଶରେ ଛାଡ଼ିଲେ, ଯାହା ଶତ ସୂର୍ଯ୍ୟର ତେଜରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲା । ସେଠାରେ ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଲମ୍ବିଥିବା ଦେଖି, ତିନି ଘଣ୍ଟି ଶୋଭିତ ଏକ ବୃହତ୍ ଶୂଳ ନେଇ ଦାନବକୁ ଘାତ କଲେ । ଦାନବ ଚେଷ୍ଟାରେ ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ତାଙ୍କ ଛାତିରେ ଲାଗିଲା ଓ ସେ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ । ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ହୁଷ ଆସିଲା, ତେବେ ସେ ଦାନବ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଆଗ୍ନି ହେଲେ । ସେ ତୁରନ୍ତ ଏଇରାବତ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହସ୍ତୀକୁ ଧରି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ହସ୍ତୀକୁ ଭୟଭୀତ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ଏଇରାବତ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଧରି, ସେ ଭୂମିରେ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ । ତେବେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ଇନ୍ଦ୍ର ଅଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ ଅବାକ ହୋଇଗଲେ । ଦାନବପତି ଏଇରାବତର ଦାନ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ଦୌଡ଼ି, ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଧରି ହତ୍ୟା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ । ଏହି ସମୟରେ ଏକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା ଏହି ଅସୁର ସେନାପତିଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟି ଭୂମିରେ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ । ସମସ୍ତ ଦେବତା ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ମଧୁର ସଙ୍ଗୀତ ଗାଇଲେ, ଋଷିମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ । ଏହିପରି ଶ୍ରୀମଦ୍ ପଦ୍ମପୁରାଣର ସୃଷ୍ଟିଖଣ୍ଡରେ ‘ନାମୁଚି ବଧ’ ନାମକ ଏହି ଏକାତିରିଶି ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା । ଏହାପରେ ବ୍ୟାସ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଲେ—ଏକ ଦିବ୍ୟ ରଥ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ଧନୁଷ ହାତରେ ଧରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମଧୁ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମାଧବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଗଲେ । ବଡ଼ କ୍ରୋଧରେ ମଧୁ, ଅମୃତ ନାଶକ, ହରିଙ୍କୁ କଠୋର ଓ ଅଟୁଟ କଥା କହିଲେ—“ନାରାୟଣ, ତୁମେ କି ଯୁଦ୍ଧର ନୀତି ଜାଣନାହଁ? ଅନ୍ୟାୟ ଓ ଅଧର୍ମରେ ଆଚରଣ କରି, ନିଜେ କିପରି ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରୁନାହଁ?” “ଏହି ଅଶୁଚିତା ଓ ଅନୁଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ମହିମା ହରାଇଛନ୍ତି; ମୁଁ ଏକ ନୂତନ ସୃଷ୍ଟି କରିବି ।” “ମୁଁ ଏଠାରେ ତୁମକୁ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେକୁ ମାରିଦେବି”—ଏହିପରି କହି, ସେ ଧନୁଷ ନେଇ ଭଗବାନଙ୍କୁ ବାଣମାନେ ମାଡ଼ିଲେ । ତେବେ ମାଧବ ବିଦ୍ୟୁତ୍ପ୍ରଭା ବାଣଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ, ଏବଂ ମଧୁଙ୍କ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ଅନେକ ବାଣ ଲଗାଇଲେ । ଦାନବ ମାୟାରେ ଲୁଚିଗଲେ; ଏବଂ ରୁଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତା, ତିରିଶି ଦେବ, ଶକ୍ତିଧରମାନେ, ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତ୍ରୀଦେବୀମାନେ, ସେନାପତିମାନେ, ଦେବତାଗଣ, ଲୋକପତିମାନେ, ହରି ଓ ବିଷ୍ଣୁ—ସମସ୍ତେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୋଗଦେଲେ । ଗ୍ରହ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବମାନେ ମଧୁଙ୍କ ମାୟାରେ ବିମୋହିତ ହୋଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ ହେଲେ । ଯୁଦ୍ଧ ଭୂମିରେ ତୀବ୍ର ବାଣ, ଶୂଳ, ତୋମର ମୃଦୁଳ ବର୍ଷାରେ ଦେବମାନେ ଭୂମିକୁ ଲୁଡ଼ିପଡ଼ିଲେ । ଏହି ମଧ୍ୟରେ ବିଷ୍ଣୁ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ଧରି, ମାୟାରେ ଦାନବ ଓ ଦେବମାନେ ଉପରେ ଆଘାତ କଲେ । ଭଗବାନ ହଜାର ହଜାର ମୁଣ୍ଡ କାଟି, ଦେବ ଓ ଦାନବ ଉଭୟଙ୍କୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଦେଲେ । ଏପରି ଭାବେ ଭଗବାନ ଅନ୍ୟ ଦାନବମାନେକୁ ଯୁଦ୍ଧରୁ ଭୟଭୀତ କରିଦେଲେ । ଏହା ଦେଖି ସମସ୍ତ ଋଷି ଓ ଦେବମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ । ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ପରସ୍ପରକୁ କହିଲେ—“ହରି, ଅକ୍ଷୟ ଭଗବାନ, ସଦା ଦେବମାନଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ରକ୍ଷକ ।” “ଏହି ଭଗବାନ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ରଷ୍ଟା, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ ଦାନବ ନାଶକ । ସେ କିପରି ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ନାଶ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଶେଷରେ ଏଠାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି?” ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଦୂରରେ ମଧୁ ତାଙ୍କର ମାୟା ପ୍ରୟୋଗ କଲେ; ହରାଙ୍କ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଅକ୍ଷୟ ହରିଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଦେବମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ; ଏ ଦିନ ତୁମ ପାଇଁ କଣ ଲାଭ, କଣ ଧର୍ମ, କଣ କୀର୍ତ୍ତି ଓ ପୁଣ୍ୟ?” “ତୁମର ମହାମଦରା ମୂଳେ, ବନ୍ଧୁ ଓ ଶତ୍ରୁ ଭେଦ ଜାଣୁନାହଁ; ଏହିଠାରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇଦେବି ।” ଏଭଳି କହି, ସେ କେଶବଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୀବ୍ର ବାଣମାନେ ମାଡ଼ିଲେ । ମାଧବ ସେ ବାଣମାନେ କାଟିଦେଲେ ଓ କହିଲେ—“ମୁଁ ତୁମକୁ ଚିହ୍ନିପାରୁଛି, ଯୁଦ୍ଧରେ ହରାଙ୍କ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ଦାନବ, ବୀର, ମଧୁ, ମାୟାରେ ନିପୁଣ ।” “ମୁଁ ତୁମକୁ ଯୁଦ୍ଧଭୂମିରେ ହରାଇ, ଏକ ମିଥ୍ୟା ଲୋକ ଦେଇଦେବି”—ଏହିପରି କହି, ସେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ତାଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ । ଏହି ସମୟରେ ଜଟାଧାରୀ, ବୃଷଭଧ୍ୱଜ ମହେଶ୍ୱର ବୃଷଭରେ ବସିଥିଲେ; ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ କଲେ । ପରସ୍ପରକୁ ବାଣ ମାଡ଼ୁଥିବା ସମୟରେ, ଅକ୍ଷୟ ହରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଧାରର ବାଣରେ ତାଙ୍କ ଧନୁଷ କାଟିଦେଲେ । ତାପରେ ବୃଷଭ ଆକୃତିର ଘୋଡ଼ାକୁ ଭୂମିରେ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ । ସେ ଦାନବ, ଶୂଳ ଧାରଣ କରି, ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ପଳାଇଗଲେ ।