ବ୍ୟାସଦେବ କହିଲେ— ଏହିପରି ଉକ୍ତି ଶୁଣି, ଦାନବମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ କ୍ରୋଧରେ ଚକଚକାଉଥିବା ଦୃଷ୍ଟିସହିତ ଅନ୍ୟ ଅସୁରମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ନିଜେ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଯିବି, ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଜିତିବାକୁ ଆତୁର ଅଛି; ସେମାନେ ନ ଆସନ୍ତି, ନ ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ଏହି ପଥରେ ଏମାନଙ୍କୁ ଆଣିବା ଯାଉ।” ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଅନ୍ୟ ଦାନବନାୟକମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ବର୍ଚ୍ଛି ଓ ପାଶ ଚଳାଇବାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧପାଇଁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ସେମାନଙ୍କର ସେନା, ପୂର୍ବପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଏବଂ ଶକ୍ତିରେ ଶତଗୁଣ ବଢ଼ି, ଯୁଦ୍ଧ ଆଶାୟରେ ନିରନ୍ତର ଆଗକୁ ବଢ଼ି ଆକାଶକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା। ଏହି ସମୟରେ ରୁଦ୍ର, ସାଧ୍ୟ, ବିଶ୍ୱେଦେବ, ବସୁ, ସ୍କନ୍ଦ, ଗଣପତି ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଜିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଯାଇଲେ। ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦିତ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆତୁର ଥିଲେ। ଏହିପରି ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ପୂର୍ବେ କେବେ ଦେଖାଯାଇନଥିଲା, ନ କେବେ ଶୁଣାଯାଇଥିଲା; ସମସ୍ତ ଲୋକମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ। ଅନେକ ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏହା ଶୀତକାଳରେ ଅଟଳ ବନର ଭଳି ଭୟଙ୍କର ହେଲା। ଯୁଦ୍ଧ ଏମିତି ପ୍ରସାରିତ ହେଲା ଯେ, ପୃଥିବୀ, ଦିଗନ୍ତ, ଆକାଶ—ସମସ୍ତେ ଏହାରେ ମିଶିଗଲେ; ସେମାନେ ଆକାଶରେ ଓ ଭୂମିରେ ଏକାପରେ ଏକ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ବର୍ଚ୍ଛି, ଗଦା, ବାଣ, ଦାରୁଣ ତୀର ଓ ଖଡ଼ଗ, ଚକ୍ର ଓ ପରଶୁ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ପ୍ରତିପକ୍ଷକୁ ଆଘାତ କରୁଥିଲେ। ଅନେକ ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଥିଲା; ଭୂମି ଓ ଆକାଶରେ ଦୁର୍ଦ୍ଦାନ୍ତ ଦେହଗୁଡ଼ିକ ନଶ୍ୱର ହେଉଥିଲେ। ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର, ବାଣ, ରକ୍ତର ଧାରା, ଶିଖିଳି, କଉଁ, ଶ୍ୱାନ, ଏମିତି ଲାଗୁଥିଲା ଯେ, ମେଘ ରକ୍ତ ଧାରା ବର୍ଷା କରୁଛି। ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ନିଜ ଦେହରୁ ରକ୍ତ ଝରାଇ, କେହି ପଡ଼ିଯାଉଥିଲେ, କେହି ଭ୍ରମିତ ହେଉଥିଲେ, କେହି ଲଢ଼ଉଥିଲେ, କେହି ହସୁଥିଲେ। କେବେ ବେବେ ବେଦନା ରୋଦନ ଓ ସିଂହ ଦହାଡ଼ ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରିଥିଲେ; କେହି ହାତ କାଟିଦିଆଯାଇଥିଲା, କେହି ପାଦ ଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଥିଲା। କେହି ପାଶ୍ୱ ଓ ପେଟ ଫାଟି ଶତଶଃ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଯାଉଥିଲେ; କୋଟିକୋଟି ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ଦାନବ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ। ପୃଥିବୀର ମାଟିରେ ଅନେକ ରକ୍ତ ଧାରା ବହୁଥିଲା; ଏହିପରି ଭୂମିରେ ଏକ ବିପୁଳ ରକ୍ତସାଗର ଦେଖାଦେଲା। ତାପରେ ସେଠାରେ ନଦୀଗୁଡ଼ିକ ହଠାତ ପ୍ରତିକୂଳ ଦିଗକୁ ବହିଲା; ଏହି ନଦୀମାନେ ଘାସ, କାଠ, ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଲକଠିର ତଳ ଦ୍ୱାରା ପୂରିଗଲା। ସେଠାରେ ଗଦା, ମୁଷଳ, ବର୍ଚ୍ଛି ଓ ମକର ନିମନ୍ତେ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲା; ଉତ୍ତୋଳିତ ପତାକା, ଧ୍ୱଜ, ମାଛ, କୁମ୍ଭୀର ଓ ଚର୍ମର ଢାଳ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏହି ରକ୍ତ ନଦୀଗୁଡ଼ିକ ଅନେକ ବାଣ ଓ ବଡ଼ଉଠ ଉଣ୍ଟ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଦ ହେଉଥିଲା; ସେମାନେ ସ everywhere everywhere ତ କେଶ, ଚମରୀ ଓ ଜଳଶାକ ଦ୍ୱାରା ପୂରିଗଲା। ଅନେକ ଅନ୍ୟ ଜିନିଷ ପଡ଼ି, ଏହି ରକ୍ତସାଗର ତିଆରି ହେଲା; ଏହି ସମୟରେ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ, ପର୍ବତ, ବନ ଓ ଉଦ୍ୟାନ ସମେତ, ଭୟଙ୍କର ରକ୍ତପ୍ରବାହରେ ଛାଇଯାଇଥିଲା, ଯାହା ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଭୟଭୀତ କରୁଥିଲା। ସ୍କନ୍ଦଙ୍କର ବର୍ଚ୍ଛିର ପାତରେ ଅନେକ ଦାନବ ଯମଲୋକକୁ ଚଲିଗଲେ। ପରମ ପରଶୁ, ଅଗ୍ନି, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ବରୁଣଙ୍କ ପାଶରେ ବନ୍ଧି, ଦାନବମାନେ ଯମଲୋକକୁ ପତିତ ହେଲେ। ଦେବସନ୍ତାନ, ପୌତ୍ର, ନେତା ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ବାଣ, ବର୍ଚ୍ଛି ଓ ଶୂଳ ବର୍ଷାଇ ଦାନବମାନେ ଉପରେ ଆଘାତ କଲେ। ଗ୍ରହ, ବାୟୁ, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ କୁବେରଙ୍କ ମହାଗଦା ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଦାନବମାନେ ପତିତ ହେଲେ। ମେଘମାଳା, ବଜ୍ର, ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଓଳା ଓ ସର୍ପମାନଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ବିଷ ଦ୍ୱାରା ଦାନବମାନେ ଭୂମିରେ ଲୁଟିପଡ଼ିଲେ। ଅନେକ ଦେବତା, ଅସଂଖ୍ୟ ଦଳ ଦ୍ୱାରା ଦାନବମାନେ ପତିତ ହେଲେ; ସମସ୍ତ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରି ଭୂମିରେ ଚାପିଗଲେ। କେହି ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ; କେହି ଯମଲୋକକୁ, କେହି ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ-ପାପ ଅନୁଯାୟୀ ପାତାଳକୁ ଗଲେ। ଏହି ସମୟରେ ମହାର୍ଷିମାନେ ବେଦପାଠ କରୁଥିଲେ—“ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଗାଈ, ଜନନୀମାନେ ଓ ତପସ୍ୱୀଙ୍କ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉ” ବୋଲି। ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ଜାରି ରଖିଥିଲେ; ଅବଶିଷ୍ଟ ଦାନବମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଆଘାତରେ ଏକ ପର୍ବତରେ ଶରଣ ନେଲେ। ସେମାନେ ଭୟଭୀତ ଓ ଯୁଦ୍ଧ ଭୟରେ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ପଳାଇଲେ; ଦାନବ ଦଳ ଭାଙ୍ଗିଗଲା ବେଳେ, ବଳ ନାମକ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ବାଣବର୍ଷା କରି ଅତିକ୍ରୁର ଭାବରେ ଅତ୍ୟାଚାର କରିଲା। ଦେବମାନେ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଗର୍ବିତ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ବଳଙ୍କର ତୀର ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ଦେବତା ପତିତ ହେଲେ। କେହି ଯୁଦ୍ଧଭୂମିରେ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିଲେ; ବଳଙ୍କର ଏହି ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି, ମହାର୍ଷିମାନେ ଏହା ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଖବର ଦେଲେ; ଅବଶିଷ୍ଟ ଦେବମାନେ ଚିତ୍କାର କଲେ। ତେବେ ଶତ୍ରୁନାଶକ ଇନ୍ଦ୍ର, ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଓ ଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବଦଳ ଉପରେ ବାଣବର୍ଷା କରି ଆଘାତ କଲେ। ତଥାପି, କ୍ରୋଧିତ ବଳ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ଏହି ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୋଧ୍ୟାଙ୍କ ଦେହ ରକ୍ତରେ ଭିଜିଯାଇଥିଲା, ଏମିତି ଦେଖାଯାଉଥିଲା ଯେ, ବସନ୍ତ ଋତୁରେ ଫୁଟୁଥିବା କିମ୍ଶୁକ ଗଛ। ଯୁଦ୍ଧ ମଝିରେ ଅସୁରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବଳ ହଜାର ହଜାର ଚକ୍ର, ବର୍ଚ୍ଛି ଓ ଗଦା ତ୍ୱରିତ ଏବଂ ଅସ୍ଥିର ଭାବରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ। ଦେବତାମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ଇନ୍ଦ୍ର ସେହି ଅସ୍ତ୍ରମାନେକୁ ତାଙ୍କର ଉତ୍ତମ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଖେଳର ଭଳି କାଟିଦେଲେ। ତେବେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ତେଜସ୍ବୀ ଦୈତ୍ୟ ବଳ ଏକ ବର୍ଚ୍ଛି ଦ୍ୱାରା ପୁରନ୍ଦର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ହାତୀ ଉପରେ ବସିଥିବାବେଳେ ଛେଦ କରି ଛାତିରେ ଆଘାତ କଲେ। ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ ପାଇ ଇନ୍ଦ୍ର ହାତୀ ଉପରେ ଅସ୍ଥିର ହେଲେ; ପରେ ସ୍ଚେତନ ହୋଇ, ବିଜୟୀ ଇନ୍ଦ୍ର ବଳଙ୍କୁ ତୀବ୍ର ତୀର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ।