ବିଦେଶୀଙ୍କ ସହ ମିଶିବା, ସନ୍ନ୍ୟାସୀମାନେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ସନ୍ତାନ ପ୍ରାପ୍ତିର ଆଶା ପାଇଁ, ଏଠି ଶିବଙ୍କ ଅଂଶ ଶମ୍ଭୁ, ଭିନ୍ନ ରୂପେ ଭିନାୟକ ହେଲେ। ଯେଉଁଠାରେ ଲୌହିତ୍ୟ ନଦୀରେ ଅଭିଷେକ କରି, ଗଣପତିଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରାଯାଏ, ସେଉଁଠି ସପ୍ତଜନ୍ମର ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଭିନାୟକଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ, ପୁନଃପୁନ ଜନ୍ମରେ ବିଧବାତ୍ୱ, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ, ଦୁଃଖ କିମ୍ବା ଇର୍ଷ୍ୟା କେବେ ମିଳେ ନାହିଁ। ଗଣପତିଙ୍କ ପୂଜା କଲେ ସଫଳତା, ଭୋଗ, କୀର୍ତ୍ତି ଓ ବଳ ପୁନଃପୁନ ମିଳେ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ତାଙ୍କର ଉପାସନା ଛାଡି ଯେଉଁଠି ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ଅପେକ୍ଷା କରାଯାଏ, ସେଉଁଠି ସବୁ ନଶ୍ଟ ହୁଏ; କିନ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ହରା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ସେଠାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ମଘବନ୍ (ଇନ୍ଦ୍ର) ଓ ଗଣପତିଙ୍କ ପୂଜା ନ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ, ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ ଆଦି ଦୈତ୍ୟମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲେ। ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ମଘବନ୍ ପରାଜିତ ହେଲେ; ଏଭଳି ଦେବତାମାନେ ଦୀର୍ଘ ଶତବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିହୀନ ହେଇ ରହିଥିଲେ। ଦେବାସୁର ମହାସଂଗ୍ରାମରେ ଦେବତାମାନେ ପରାଜିତ ହେଲେ; ତାପରେ ସେମାନେ ଦେବମହେଶ୍ୱର ଶିବଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ନିବେଦନ କଲେ—"ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅଧିକୃତ, ରାଜ୍ୟ ହାରାଇଛୁ, ଯଜ୍ଞ ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି।" ଏହି କଥା ଶୁଣି ସ୍ୱୟଂ ଶମ୍ଭୁ କହିଲେ: "ଉମା, ମୋତେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ହେରମ୍ବକୁ ଏକ ବର ଦେଇଥିଲେ—'ତୁମ ପୂଜା କରିବାରେ ଦେବତାମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ସଫଳତା ପାଇବେ।'" "ଯେଉଁଠି ବଡ଼ ଉତ୍ସବରେ କେହି ମୂଢ଼ତାବଶତଃ ତାଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରେ, ସେଉଁଠି କେବେ ଜୟ ନ ମିଳେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ବି ପରାଜୟ ହୁଏ। ତୁମେ ମହାୟଜ୍ଞରେ ଗଣପତିଙ୍କ ପୂଜା କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଭଲଭାବରେ ନୁହେଁ, ଏହିଭଳି ମୂଢ଼ତାରୁ ପରାଜୟ ହୋଇଛ।" ଏହିପରି ଶିବ କହିଲେ: "ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ମହାପୁଣ୍ୟ ଗଣପତିଙ୍କ ତୀର୍ଥକୁ ଯାଅ, ଧର୍ମଜ୍ଞମାନେ, ସଠିକ୍ ଭାବେ ପୂଜା କର; ଶୀଘ୍ର ଜୟ ଲାଭ କରିବ।" ଶିବଙ୍କ ମଙ୍ଗଳମୟ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଆନନ୍ଦିତ ହେଇ ଗଣପତିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ: "ଗଣପତି, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଦେବତାମାନଙ୍କ ରକ୍ଷକ, ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଭୋଗ ଦାତା, ହେରମ୍ବ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରେମର ସହିତ ବନ୍ଦନା କରୁଛୁ।" "ସମସ୍ତ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟଦାତା, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସଫଳତା ଦାତା, ମହାମାୟାବୀ, ମହାଆକୃତି, ହେରମ୍ବ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କରୁଛୁ।" "ଏକଦନ୍ତ, ମହାପ୍ରଜ୍ଞା, ଦୀର୍ଘସୁଣ୍ଡୀ, ଋଷି, ଦେବତା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦେବତା ବିନାୟକ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।" "ଆପଣଙ୍କ ଯେଉଁ ପୂଜା, ଆମେ ଯଜ୍ଞରେ ପୂର୍ବରୁ କରିନଥିଲୁ, ତାହା ପ୍ରମାଦକୁ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ।" ଦେବତାଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଗଣପତି କହିଲେ: "ହେ ଦେବଗଣ, ତୁମେ ମୋଠାରୁ ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ ବର ଚୟନ କର।" ତାପରେ ବୃହସ୍ପତି ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା କହିଲେ: "ଆମେ ଜୟ ଲାଭ କରିବାକୁ ଚାହୁଁ।" ଗଣେଶ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: "ଏହିପରି ହେଉ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବଗଣ, ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଜୟ ପାଇବ।" ସମସ୍ତ ଦେବତା ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଯାଇ, ଗଣେଶଙ୍କୁ ସୁଗନ୍ଧିତ ଦ୍ରବ୍ୟ, ଅଳଙ୍କାର, ଦିବ୍ୟ ଧୂପ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବସ୍ତ୍ର, ନନ୍ଦନ କାନନର ଫୁଲ, ପାରିଜାତ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବପ୍ରିୟ ପୁଷ୍ପ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କଲେ। ଏଭଳି ସମ୍ମାନ ପାଇ ଗଣପତି କହିଲେ: "ହେ ଜ୍ଞାନୀମାନେ, ଅଦ୍ଭୁତ ପ୍ରତାପୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଅ, ସେ ତୁମ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବେ।" ତାପରେ ଦେବତାମାନେ ନିଜ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ଅବିନାଶୀ ହରିଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ। ହଳଦିଆ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା କେଶବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଦେବମଣ୍ଡଳୀ କହିଲେ: "ଆମେ ହରଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଗଣପତିଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଏବେ ଆପଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଛୁ, ମହାତ୍ମା କେଶବ।" ଦେବତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଅବିନାଶୀ ହରି ସତ୍ୟ କଥା କହିଲେ: "ମୁଁ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଧାନକୁ ବଧ କରିବି।" ନାରାୟଣଙ୍କ ମୁଖରୁ ଝରିଥିବା ଅମୃତମୟ ବାଣୀ ଶୁଣି, ଦେବତାମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ନିଜର ପ୍ରିୟ ଉପହାରଦ୍ୱାରା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ପୁନର୍ବାର ବିଷ୍ଣୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ଦେବତାଙ୍କୁ କହିଲେ: "ନିଜ ନିଜ ସେନା ଏକତ୍ର କରି, ଭୟ ଛାଡ଼ି ତିଆରି ହୁଅ। ମୁଁ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ନଶ୍ଟ କରିଦେବି; ତୁମେ ଅସ୍ତ୍ରଧାରଣ କରି, ଅଡ଼ିଗ ଓ ନିର୍ଭୟ ରୁହ।" ମାଧବଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଦେବତାମାନେ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରସଜ୍ଜିତ ରଥ ଚଢ଼ି ଚାଲିଗଲେ। ଦେବତାଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ଭରା କଥା ଦୈତ୍ୟ ଚରମାନେ ଶୁଣି, ଏହି ଖବର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୈତ୍ୟରାଜ ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷଙ୍କୁ ଦେଲେ। ଏହି ଶୁଣି, ଦୈତ୍ୟପତି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ନିଜ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଡାକି କ୍ରୋଧରେ କହିଲେ: "ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି, ଦୁଷ୍ଟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ମାଧବଙ୍କୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ଏବଂ ସମସ୍ତ କଥା ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ଜଣାଇଛନ୍ତି।" ଏଠି, ଦେବତାମାନେ ଗଣେଶଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ତ୍ରିପୁରାରୀଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ: "ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କିପରି ଆମେ ଜୟ ଲାଭ କରିବୁ?" ତାହାପରେ ତ୍ରିପୁରାରୀ କହିଲେ: "ସେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ତୁମେ ଅସୁର ଓ ଦାନବମାନେ ଉପରେ ଜୟ ପାଇବ।" ଦେବତାମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଗଣପତିଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ, ତାହାରେ ଗଣପତି ଏକ ଭୟାନକ ବର ଦେଲେ: "ଆଜି ତୁମେ ସମସ୍ତ ଅସୁରଙ୍କୁ ଜୟ କରିବ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି ଦେବତାମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ଏହିପରି ଦେବତାମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସୂଚନା ଦେଲେ, ଏବଂ ଏହି ଖବର ଦୈତ୍ୟ ଚାଳକମାନେ ଶୁଣି, ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ହୋଇ ତିଆରି ହେଲେ। ଅମରଦେବତାମାନେ ଭୟଭିତ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ତିଆରି ହେଲେ; ଦୈତ୍ୟମାନେ ଏଠି ନିଜ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବାକୁ ଚାହିଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନେ ପରାଜିତ ହେବେ। ତାପରେ ରାଜାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଏକ ଦୈତ୍ୟ ମୃଦୁ କଥାରେ କହିଲେ: "ମୁଁ ହରିଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରିବି, ରାଜା; ମୋ ପାଇଁ ଏକ ସାଥୀ ନିଯୁକ୍ତ କର।