ଯେଉଁମାନେ ଦେବତାଙ୍କର ଉପାସନାରେ ନିଷ୍ଠା ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ କେବେ ପ୍ରେତ ହୁଏନାହାନ୍ତି । ପୁରାଣ ଓ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରର ଶୁଭ ବାଣୀ ଶୁଣିବା, ଏବଂ ଏହାକୁ ନିଜେ ପାଠ କରିବା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ପାଠ କରାଇବା ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ, ପିଶାଚ ହେବାର ଭୟ ନାହିଁ । ବିଭିନ୍ନ ବ୍ରତ ଓ ପବିତ୍ର କମଳ ମାଳା ପିନ୍ଧିବା ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ, ଏବଂ ଏହି କମଳ ମାଳା ରେ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ କେବେ ପ୍ରେତ ହେବା ନାହିଁ । ଦାତ୍ରୀ ଫଳର ରସରେ ଦୈନିକ ସ୍ନାନ କରିବା ଓ ଏହା ଭୋଜନରେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିବା ଦ୍ୱାରା, ଏବଂ ଏହି ଫଳ ଦ୍ୱାରା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଦ୍ୱାରା, ପିଶାଚ ହେବାର ଶାପ ମିଟିଯାଏ । ପ୍ରେତମାନେ କହିଲେ, “ପୁରାଣ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଜାଣନ୍ତି ଯେ, ସଦ୍ପୁରୁଷଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଦ୍ୱାରା ମହାପୁଣ୍ୟ ମିଳେ । ତେଣୁ ଆପଣଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ମଙ୍ଗଳମୟ । ଆମ ପ୍ରତି କୃପା କରି, ଆମର ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତୁ । ଆପଣଙ୍କ ଚେଷ୍ଟାରେ, ଆମେ ପ୍ରେତ ଅବସ୍ଥାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇପାରିବା ।” ସେମାନେ ଏହି ବ୍ରତ ଓ ଉପଦେଶର ଅଚ୍ୟୁତ ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଲେ । ତାପରେ, ସେଇ ସମସ୍ତ କରୁଣାମୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରେତମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ଦାତ୍ରୀ ଫଳ ଭୋଜନ କର ।” ପ୍ରେତମାନେ କହିଲେ, “ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଆମେ ଦାତ୍ରୀ ଗଛ ନିକଟରେ ରହିପାରୁ ନାହିଁ । ତେଣୁ ଏହି ଗଛର ଫଳ କିପରି ଭୋଜନ କରିବା?” ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ଏଠାରେ ଆମର ଶପଥ ଅନୁସାରେ ଦାତ୍ରୀ ଫଳ ଭୋଜନ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଭ ଓ ପବିତ୍ର । ଏହା ଉତ୍ତମ ଲୋକ ଦେଇଥାଏ, ତେଣୁ ତୁମେ ଯାଅ ।” ପ୍ରେତମାନେ ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇ, ଦାତ୍ରୀ ଗଛରେ ଚଡ଼ିଗଲେ, ଫଳ ତୁଳି ଆନନ୍ଦରେ ଭୋଜନ କଲେ । ଏହାପରେ, ମନ୍ଦିରରୁ ଏକ ଶୋଭାମୟ ରଥ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଆସିଲା । ସେମାନେ ସେହି ରଥରେ ଚଡ଼ି, ଚଣ୍ଡାଳ ପ୍ରେତମାନଙ୍କ ସହିତ ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ—ଏହି ସ୍ଵର୍ଗ ଯାହା ବ୍ରତ ଓ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ । ତାପରେ ସ୍କନ୍ଦ କହିଲେ, “କେବଳ ଦାତ୍ରୀ ଫଳ ଭୋଜନ କରି ଏମିତି ମହାପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରି ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଗଲେ । ତେବେ, ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଫଳ ଭୋଜନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ କାହିଁକି ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଯାନ୍ତି ନାହାନ୍ତି, ହେ ନାରଦ?” ତେବେ ଈଶ୍ଵର କହିଲେ, “ପୂର୍ବରୁ ଅଜ୍ଞାନରେ ଏମାନେ କି ଭଲ, କି ଖରାପ ତା ଜାଣିନଥିଲେ । କୁକୁର ଛୁଇଁଥିବା ଅବଶିଷ୍ଟ, କଫ, ପେଶାବ, ମଳ ଆଦିକୁ ସେମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବିଥିଲେ, ପ୍ରେତମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଭାବିଥିଲେ । ମଳ, ପାନି, ବାନ୍ତି, ଶୁଅଁ ଓ କୁକୁଡ଼ା ଭୋଜିଥିବା ଅବଶିଷ୍ଟ ଆହାର—ଏହିପରି ଅପବିତ୍ର ଜିନିଷ ସେମାନେ ଭଲ ଭାବି ଖାଉଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି କିମ୍ବା ସନ୍ତାନ ପ୍ରସବ କାଳରେ, କେହି ପଠନ ବନ୍ଦ କରନ୍ତି ନାହିଁ; ଏମାନଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ପାନୀୟ ସବୁ ପ୍ରେତମାନେ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି । ଯେଉଁଠି ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ, ଅପବିତ୍ର ଓ ଦୁଷ୍ଟ ସ୍ତ୍ରୀ ଅଛନ୍ତି, ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦୂର କରାଯାଇଛି, ସେଠି ପ୍ରେତ ଥାଏ । ଯେଉଁ ପରିବାରରେ ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷ ନାହାନ୍ତି, ଶକ୍ତି ଓ ଉତ୍ସାହ ନାହିଁ, ବେଧିର, କ୍ଷୀଣ, ଦୁଃଖୀ—ଏମାନଙ୍କ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେତ ଓ ପିଶାଚ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି । ସେମାନେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି ନାହିଁ; ଦୁଃଖରେ ଦେହ ଦୁଃଖିତ ଓ ବିକୃତ ଆକୃତିରେ ଅନ୍ଦ୍ରିୟ ସୁଖରୁ ବଞ୍ଚିତ । ନଗ୍ନ, ରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ, ମୃତ, କଠୋର, ଅପବିତ୍ର—ଏମାନେ ସବୁବେଳେ ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତ ଥାନ୍ତି, ଏହି ସବୁ ପ୍ରେତ ଜାତି । କର୍ମର ଫଳରେ ଏହିପରି ଜନ୍ମ ମିଳେ । ଯେଉଁମାନେ ପିତା, ମାତା, ଗୁରୁ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟମତୀ, ଅପବିତ୍ର ବଂଶର, ପାପୀ—ଏମାନେ ପୃଥିବୀରେ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେତ ହୁଅନ୍ତି । ଯେଉଁମାନେ ନିଜେ ଗଳା ଦେଇ, ଜଳରେ ଡୁବି, ଅସ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ବିଷ ଦ୍ୱାରା ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଚଣ୍ଡାଳ ଓ ଏହା ସଦୃଶ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି; ସବୁଠୁ ନିମ୍ନ, ପତିତ, ଏବଂ ପାପ ରୋଗରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବାମାନେ । ଯେଉଁମାନେ ଚଣ୍ଡାଳ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ହତ ହୋଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରେତ ହୁଅନ୍ତି; ଏହି ମହାପାପରେ ବିବାହ ଅଧିକାର ନାହିଁ । ଅବିଚାର ଶୂରତା ଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବାମାନେ, ରାଜାଙ୍କୁ ବିଦ୍ରୋହ କିମ୍ବା ପୂର୍ବଜଙ୍କୁ ଧୋକା ଦେବା ଭାବ ରଖିଥିବାମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରେତ ହୁଅନ୍ତି । ଯେଉଁମାନେ ଧ୍ୟାନ, ପାଠ, ବ୍ରତ, ପୂଜା ଓ ଏହା ସଦୃଶ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଅବହେଳା କରନ୍ତି; ମନ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ି କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ସ୍ନାନ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଗୁରୁପତ୍ନୀ ସହିତ ଅନୁରାଗ ରଖନ୍ତି, ଚଣ୍ଡାଳ କିମ୍ବା ଦୁଃଖି ମହିଳାଙ୍କ ସହିତ ମିଶନ୍ତି, କଠୋର ଉପବାସରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ବିଦେଶ ଭୂମିରେ ରହି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ବିଦେଶୀ ଭାଷା ଉପଯୋଗ କରି ଜୀବିକା ଚାଲନ୍ତି, ବିଦେଶୀ ମଧ୍ୟରେ ରହିବା, ମହିଳା କିମ୍ବା ଧନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବା—ଏମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ପ୍ରେତ ହୁଅନ୍ତି । ଯେଉଁମାନେ ମହିଳାଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇନାହାନ୍ତି, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଥକିଥିବା ଓ ଭୁଖା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅତିଥିକୁ ଅପେକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅତିଥିକୁ ଅଦୃଷ୍ଟ କରନ୍ତି—ସେମାନେ ପିଶାଚ ହୁଅନ୍ତି । ଯେଉଁମାନେ ଗାଁ ବା ଗୋମାଂସ ବିଦେଶୀଙ୍କୁ ବିକ୍ରି କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରେତ ଲୋକରେ ରହି ଆଉ କେବେ ଜନ୍ମ ନେଇନାହାନ୍ତି । ଯେଉଁ ପଶୁ ଅପବିତ୍ର ଅବସ୍ଥାରେ ଜନ୍ମ କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରେ, ସେମାନେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପ୍ରେତ ରୂପେ ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଜନ୍ମ ମୃତ୍ୟୁ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି; ଯେଉଁମାନେ ଜନ୍ମରୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି କ୍ରିୟା ନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରେତ ହୁଅନ୍ତି । ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ରିୟା, ସ୍ନାନ, ସନ୍ଧ୍ୟା, ଦେବତା ପୂଜା, ପାଠ, ଯଜ୍ଞ, ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେତତ୍ୱ କମିଯାଏ । ଯେଉଁମାନେ ଏହି କ୍ରିୟା ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରେତ ହୁଅନ୍ତି ଓ ଆଉ ଫେରନ୍ତି ନାହିଁ । ଯେଉଁମାନେ ଅବଶିଷ୍ଟ ଭୋଜ୍ୟ ଓ ଦେହ ମଳ ପବିତ୍ର ଜଳରେ ପକାନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରେତ ହୁଅନ୍ତି । ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ, ମାନ, ପୂଜା ଦ୍ୱାରା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ପୂର୍ବଜ ଓ ଗୁରୁମାନେ ମହାପାପରେ ପ୍ରେତ ହୋଇ ଦୁଃଖିତ ହୁଅନ୍ତି ।