ଏକ ସମୟର କଥା, ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କୁ ଛଅମୁଖୀ କାର୍ତ୍ତିକେୟ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହି ରୁଦ୍ରାକ୍ଷର ପ୍ରଭାବ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମୁଖର ଧାରଣ ଓ ମନ୍ତ୍ର ବିଷୟରେ ମୋତେ କହନ୍ତୁ।” ତାହାପରେ ମହେଶ୍ୱର କହିଲେ, “ହେ ଛଅମୁଖୀ, ଯେଉଁ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଲୋକ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଧାରଣ କରେ, ସେ ମା, ବାପା, ଭଉଣୀ, ଭାଇ କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରେ। ତିନୋଟି ମୁଖ ଥିବା ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଧାରଣ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ ଏବଂ ଅକ୍ଷୟ ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଭ ହୁଏ, ଯେପରିକି ମହେଶ୍ୱର ଲାଭ କରନ୍ତି। ଯଦି କେହି ଚୌଦ୍ଦ ମୁଖ ଥିବା ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ସଦା ମୁଣ୍ଡ କିମ୍ବା ବାହୁରେ ପିନ୍ଧନ୍ତି, ସେହି ଶିବଶକ୍ତିର ମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ୱରୂପ। ଏହାର ମହତ୍ତ୍ୱ ବିବରଣା କିମ୍ବା ବିସ୍ତାର କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ, କାରଣ ଏହା ପିନ୍ଧିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଦେବତାମାନେ ସଦା ପୂଜନ୍ତି ଏବଂ ସେ ଅପାର ପୁଣ୍ୟର ଅଧିକାରୀ ହୁଏ। ତା’ପରେ କାର୍ତ୍ତିକେୟ ପୁନି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ପ୍ରଭୁ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ମୁଖର ଯଥାଯଥ ଧାରଣ ପ୍ରଣାଳୀ ଓ ମନ୍ତ୍ର କ’ଣ? ଦୟାକରି ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।” ତେବେ ଈଶ୍ୱର କହିଲେ, “ହେ ଛଅମୁଖୀ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ମୁଖ ପାଇଁ ଯଥାଯଥ ପ୍ରଣାଳୀ ଶୁଣ। ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ ନ କଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଗୁଣ ବ୍ୟକ୍ତ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଧାରଣ କଲେ ତାହାର ମହତ୍ତ୍ୱ ଓ ଶକ୍ତି କଥା ଅବର୍ଣ୍ଣନୀୟ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ମୁଖ ପାଇଁ ଏହି ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଅନୁସୂଚିତ—ଏକମୁଖୀ ପାଇଁ ‘ଓଁ ରୁଦ୍ର’, ଦ୍ୱିମୁଖୀ ପାଇଁ ‘ଓଁ ଖଂ’, ତ୍ରିମୁଖୀ ପାଇଁ ‘ଓଁ ୱୁଂ’, ଚତୁର୍ମୁଖୀ ପାଇଁ ‘ଓଁ ହ୍ରୀଂ’, ପଞ୍ଚମୁଖୀ ପାଇଁ ‘ଓଁ ହ୍ରଂ’, ଷଣ୍ମୁଖୀ ପାଇଁ ‘ଓଁ ହ୍ରୁଂ’, ସପ୍ତମୁଖୀ ପାଇଁ ‘ଓଁ ହ୍ରଃ’, ଅଷ୍ଟମୁଖୀ ପାଇଁ ‘ଓଁ କଂ’, ନବମୁଖୀ ପାଇଁ ‘ଓଁ ଜୁଂ’, ଦଶମୁଖୀ ପାଇଁ ‘ଓଁ କ୍ଷଂ’, ଏକାଦଶମୁଖୀ ପାଇଁ ‘ଓଁ ଶ୍ରୀଂ’, ଦ୍ୱାଦଶମୁଖୀ ପାଇଁ ‘ଓଁ ହ୍ରୀଂ’, ତ୍ରୟୋଦଶମୁଖୀ ପାଇଁ ‘ଓଁ କ୍ଷଂ’, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶମୁଖୀ ପାଇଁ ‘ଓଁ ନ୍ରଂ’। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁ ଲୋକ ଏହି ମାଳା ମୁଣ୍ଡ କିମ୍ବା ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ ପିନ୍ଧିଥାଏ, ସେ ପ୍ରତି ପଦକ୍ଷେପରେ ଏକ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ। ସମସ୍ତ ମୁଖ ଥିବା ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ପିନ୍ଧିଲେ ଲୋକ ମୋ ସମାନ ହୁଏ; ଏହି କାରଣରୁ, ହେ ପୁତ୍ର, ସମସ୍ତ ଶ୍ରମ ଦେଇ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ପିନ୍ଧ। ଯେଉଁ ଲୋକ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ପିନ୍ଧି ଏହି ପୃଥିବୀରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରେ, ସେ ମୋ ଆନନ୍ଦମୟ ନଗରକୁ ଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ତାଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି। ଏହି ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଏକ ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା—ଏକ ବଣ୍ୟା ଅଞ୍ଚଳରେ ବ୍ୟାପାରୀ ପୁଅ ଚାଲିଯିବା ସମୟରେ ଗଛ ତଳେ ଭୂତମାନେ ତା’କୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଭୂତ ପ୍ରବେଶିତ ଜନେ ମହିଳା ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ତୁମେ କିଏ, ଏଭଳି ଦୁଃଖରେ, ଛିନ୍ନବିଛିନ୍ନ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ନୃତ୍ୟ କରୁଛ?” ସେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ଦେବଦୂତମାନେ କହିଛନ୍ତି, ଏହି ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଏକ ବଜ୍ର ପ୍ରହାର କରିବ। ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ମୋ ସ୍ୱାମୀ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବେ।” ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଆକାଶରୁ ବଜ୍ର ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ପଡ଼ିଲା, କିନ୍ତୁ ତାହା ମାଟିରେ ପଡ଼ିଥିବା ରୁଦ୍ରାକ୍ଷର ଅର୍ଧଖଣ୍ଡ ଉପରେ ଲାଗିଗଲା। ତା’ପରେ ମୋ ନଗରରୁ ଏକ ଦିବ୍ୟ ରଥ ତୁରନ୍ତ ଆସିଗଲା। ସେ ରଥାରୋହଣ କରି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଠାରେ ରହିଲେ, ମୋର ଅଂଶ ଲାଭ କରି, ଧନୀ ହେଲେ। ଏହିପରି, ଯେଉଁ ଲୋକ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଧାରଣ କରି ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରେ, ସେ ଶୁଭ ଗତି ଲାଭ କରେ। ଜ୍ଞାନ ସହ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ ଫଳ କ’ଣ, ତାହା ଆମେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିବୁ ନାହିଁ। ଶିବ, ଶକ୍ତି, ଗଣେଶ, କିମ୍ବା ସୂର୍ୟଙ୍କ ଭକ୍ତ ଯେଉଁଠି ହେଉନ୍ତି, ଏକ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ବା ମାଳା ପିନ୍ଧି ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କଲେ ସେ ମୋ ନଗରକୁ ଯାଏ। ଏହି କଥା କିଏ ପଢ଼ିବେ, କିଏ ପଢ଼ାଇବେ, କିଏ ଶୁଣିବେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ ହେବେ ଏବଂ କ୍ରମେ ସ୍ୱର୍ଗର ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରିବେ। ଏହି ଅନ୍ତର୍ଗତ କଥା ଶୁଣି, କାର୍ତ୍ତିକେୟ ପୁନି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ପ୍ରଭୁ, ଆଉ ଏକ ଗଛର ଫଳର ପବିତ୍ରତା ବିଷୟରେ କୁହନ୍ତୁ, ସମସ୍ତ ଜୀବର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ।” ତେବେ ଭଗବାନ କହିଲେ—“ଧାତ୍ରୀ ଫଳ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପବିତ୍ର ଏବଂ ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ। ଏହା ରୋପଣ କଲେ ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀ ଜନ୍ମବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ। ବାସୁଦେବ ଫଳ ପବିତ୍ର, ମଧୁର ଏବଂ ଶୁଭ। ଏହା ଖାଇଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂରିଯାଏ। ଏହା ଖାଇଲେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ମିଳେ, ପିଇଲେ ପୁଣ୍ୟ ଆର୍ଜନ ହୁଏ, ଏହାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଅପମୃତ୍ୟୁ ଦୂରିଯାଏ ଏବଂ ସମସ୍ତ ସମୃଦ୍ଧି ମିଳେ। ଯେଉଁ ଘରେ ଧାତ୍ରୀ ଗଛ ରହିଥାଏ, ସେଠାରେ କେହି ଭୂତ, ପିଶାଚ କିମ୍ବା ରାକ୍ଷସ ପ୍ରବେଶ କରିପାରେ ନାହିଁ। ଗଙ୍ଗା, ଗୟା, କାଶୀ, ପୁଷ୍କର ଆଦି ତୀର୍ଥ ତୁଳନାରେ ଧାତ୍ରୀ ମାନବ ପାଇଁ ହରିଦିନରେ ଅଧିକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଶୁକ୍ଳ କିମ୍ବା କୃଷ୍ଣ ଏକାଦଶୀରେ ଧାତ୍ରୀ ସହ ସ୍ନାନ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ୱର ହୁଏ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ମିଳେ। ଧାତ୍ରୀ ଫଳ ସଦା ଖାଇବା ଓ ସ୍ନାନ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ। ବିଷ୍ଣୁ ଦିନରେ କେବଳ ସ୍ନାନ କଲେ ମଧ୍ୟ ଲାଭ ମିଳେ। ନିୟମିତ ଉପବାସ ଭଙ୍ଗ ଦିନରେ ଧାତ୍ରୀକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି ଖାଇ ଏକାଦଶୀ ଉପବାସ କଲେ, ସେ ସପ୍ତ ଜନ୍ମର ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ। ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ସେ ଅକ୍ଷୟ ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଭ କରି ବିଷ୍ଣୁ ସାମ୍ୟ ପାଏ। ଏହି କାରଣରୁ, ଧାତ୍ରୀ ବ୍ରତ ସଦା କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁ ଲୋକ ଧାତ୍ରୀ ତରୁର ରସ ଦ୍ୱାରା ସଦା ମୁଣ୍ଡ ମାଳିଶ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପୁନି ମାଆର ଦୁଧ ପିଉନ୍ତି ନାହିଁ—ଅର୍ଥାତ୍, ପୁନର୍ଜନ୍ମ ହୁଏ ନାହିଁ। ଏହି ଫଳକୁ ଦେଖିଲେ, ଛୁଇଁଲେ, କିମ୍ବା ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ, ବିଷ୍ଣୁ ସ୍ୱୟଂ ସମ୍ମୁଖରେ ଦୟାଳୁ ହୁଏ। ଯେଉଁଠି ଧାତ୍ରୀ ଫଳ ରହିଥାଏ, ସେଠି କେଶବ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବିରାଜ କରନ୍ତି, ତେଣୁ ଏହି ଫଳ ଘରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁଠାରେ ଧାତ୍ରୀ ରହିଥାଏ, ସେଠାରୁ ଦୁର୍ଦ୍ଦୈବ ଦୂରିଯାଏ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଆନନ୍ଦରେ ରହନ୍ତି। ଧାତ୍ରୀ ଫଳ ପ୍ରସାଦ ଭାବେ ଦେଇଲେ ବିଷ୍ଣୁ ଏକ ଶତ ଯଜ୍ଞରୁ ଅଧିକ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।