କାର୍ତ୍ତିକେୟ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ପ୍ରଭୁ, ଏକମୁଖୀ, ଦୁଇମୁଖୀ, ତିନିମୁଖୀ, ଚାରିମୁଖୀ, ପାଞ୍ଚମୁଖୀ, ଛଅମୁଖୀ, ସାତମୁଖୀ, ଆଠମୁଖୀ, ନଅମୁଖୀ, ଦଶମୁଖୀ, ଏକାଦଶମୁଖୀ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଏବଂ ଦ୍ୱାଦଶମୁଖୀ, ତ୍ରୟୋଦଶମୁଖୀ, ଚୌଦମୁଖୀ ଏବଂ ସ୍ୱୟଂଭୁ ଶଙ୍କର ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ— ଏମାନଙ୍କ ମୁଖ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହିତ ଯୋଗ ଦେବତାମାନେ କିଏ? ତାଙ୍କ ଗୁଣ ଏବଂ ଦୋଷ କଣ? ଆପଣ ଦୟା କରି ଏହା ସତ୍ୟ କଥା କହିବେ।” ଇଶ୍ୱର ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ଏକମୁଖୀ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଶିବଙ୍କ ସ୍୵ରୂପ; ଏହା ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଭଳି ମହାପାପକୁ ଦୂର କରେ। ଏହି ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଶରୀରରେ ଧାରଣ କରିଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ; ଶିବଲୋକରେ ଶିବଙ୍କ ସହିତ ଆନନ୍ଦ କରିଥାଏ। ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ଏବଂ ହରଙ୍କ କୃପାରେ ଏକମୁଖୀ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଲାଭ ହୁଏ, ଏବଂ ଛଅମୁଖୀ କାର୍ତ୍ତିକେୟ ତୁମେ କୈଳାସ ଲୋକକୁ ଯାଉଛ। ଦେବଦେବତା ଭଳି ଯେଉଁଠି ଦୁଇମୁଖୀ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଧାରଣ କରେ, ସେ ଗୋମାତା ହତ୍ୟା ଭଳି ଗୁପ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ଦୁଇମୁଖୀ ଧାରଣ କରି ଅକ୍ଷୟ ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଭ ହୁଏ; ତିନିମୁଖୀ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଅଗ୍ନି ସ୍୵ରୂପ ଅଟୁଟ ଭାବରେ ଶରୀରରେ ବସିଥାଏ। ଜନ୍ମରୁ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯେଉଁ ପାପ ହୋଇଛି, ଅଗ୍ନି ଜଳାଇ ଦେଇଥିବା ଲକଡ଼ି ପରି ଏହା ନଶ୍ଟ ହୁଏ—ସ୍ତ୍ରୀ ହତ୍ୟା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା, ଅନେକ ହତ୍ୟା ଭଳି ପାପ ମଧ୍ୟ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ମାନବ ଯେଉଁ ପାପ କରେ, ସମସ୍ତ ପାପ ତୁରନ୍ତ ନଶ୍ଟ ହୁଏ; ଅଗ୍ନି ଉପାସନା, ହୋମ, ଘୃତ ଆହୁତିରୁ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ସେହିପରି ପୁଣ୍ୟ ତିନିମୁଖୀ ଧାରଣ କରିଥିବା ଜଣେ ଲାଭ କରେ ଏବଂ ଅନନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଉଥିବା ସମ୍ଭାବନା ରଖିଥାଏ। ତିନିମୁଖୀ ଧାରଣ କରିଥିବା ଜଣେ ପୃଥିବୀରେ ବ୍ରହ୍ମା ସମାନ ହୁଏ। ସମସ୍ତ ଜନ୍ମର ଦୁଷ୍ଟ କର୍ମ ଜଳିଯାଏ; ପେଟର ରୋଗ ହୁଏନାହିଁ, ଶକ୍ତି ହାରାଏନାହିଁ। କେବେ ହାରିନାହିଁ, ଘର ଆଗ୍ନିରେ ଜଳିଯାଏନାହିଁ, ବିଜୁଳି ଆଘାତ ଭଳି ବିପଦ ମଧ୍ୟ ଆସେନାହିଁ। ତିନିମୁଖୀ ଧାରଣ କରିଥିବା ଜଣେ କେବେ ଅଶୁଭ ଦୃଷ୍ଟି ଭୁଗୁନାହିଁ। ଚାରିମୁଖୀ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଧାରଣ କରିଲେ, ଚାରିମୁଖୀ ବ୍ରହ୍ମା ଶରୀରରେ ବସିଥାଏ। ସେ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ଜ୍ଞାନୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଧ୍ୟରେ ବେଦଜ୍ଞ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥର ତତ୍ତ୍ୱ ଅନୁଭବ କରେ, ସ୍ମୃତି ଓ ପୁରାଣ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ ହୁଏ। ମାନବ ହତ୍ୟା କିମ୍ବା ଘରରେ ଅନେକ ପ୍ରାଣୀ ହତ୍ୟା ଭଳି ଯେଉଁ ପାପ ହୁଏ, ଚାରିମୁଖୀ ଧାରଣ କରିଲେ ସେ ସମସ୍ତ ଦୂର ହୁଏ। ମହେଶା ସଦା ପ୍ରସନ୍ନ ରହନ୍ତି, ସେ ପ୍ରାଣୀର ନାଥ ହୁଏ; ସଦ୍ୟୋଜାତ, ଈଶାନ, ତତ୍ପୁରୁଷ, ଅଘୋର ଏବଂ ବାମଦେବ ଏହି ପଞ୍ଚମୁଖୀ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷରେ ବସିଥାନ୍ତି। ଏହିପରି ତାଲିକାରେ ପଞ୍ଚମୁଖୀ ସମସ୍ତ ଭୂମିରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏହା ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରର ସ୍୵ରୂପ, ଏହିଠି ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏକ ହଜାର କୋଟି ବର୍ଷ ଏବଂ ଶତ କୋଟି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେବତା ଓ ଦାନବ ଶିବଙ୍କ ପୂର୍ବରେ ଏହି ଧାରଣକାରୀକୁ ପୂଜନ୍ତି; ସେ ପୃଥିବୀରେ ଶିବଙ୍କ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଏ, ଶିବ ଲୋକରେ ଶିବଙ୍କ ସହିତ ରହେ। ଏହିପରି ଦୃଢ଼ ଉଦ୍ୟମରେ ପଞ୍ଚମୁଖୀ ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ; ଛଅମୁଖୀ କାର୍ତ୍ତିକେୟ ଡାହାଣ ଭୁଜାରେ ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏହା ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଭଳି ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ; କଳ୍ପ ଶେଷରେ ସେ ସ୍କନ୍ଦ ସମାନ ବୀର ହୁଏ। ପୃଥିବୀରେ କେବେ ହାରିନାହିଁ, ଗୁଣର ଭଣ୍ଡାର ହୁଏ; ଗୌରୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭଳି ଯୁବା ହୁଏ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ରାଜସମ୍ମାନ ଯୋଗ୍ୟ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଜୟ ପାଉଥାଏ; ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଜାତି ସଦା ଶ୍ରୀମନ୍ତ ହୁଏ; ଏହି ଧାରଣକାରୀ ପାଇଁ ଗୌରୀ ମାତା ସହଜରେ ଦାନଦାତ୍ରୀ ହୁଏ। ତାପରେ, ଭୁଜାର ଶକ୍ତିରେ ପୁରୁଷ ବିଶ୍ୱତୀଜ୍ଵଳ ହୁଏ; ସଭା ଓ ରାଜଦରବାରରେ ବକ୍ତୃତ୍ୱ ଏବଂ ଦୃଢ଼ତା ଲାଭ କରେ। କେବେ ଭୟ ହୁଏନାହିଁ, କେବେ ପତନ ହୁଏନାହିଁ—ଏହି ନିଶ୍ଚିତ। ଏହି ଛଅମୁଖୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମୁଖ ଧାରଣ କରିଲେ, ସାତମୁଖୀ ମହାସେନ ଅନନ୍ତ ନାଗର ନାଥ ଭାବରେ ପରିଚିତ। ତାଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମୁଖରେ ଅନନ୍ତ, କର୍କଟ, ପୁଣ୍ଡରୀକ, ତକ୍ଷକ, ବିଷୋଳ୍ବଣ, କାରୀଷ, ଶଂଖଚୂଡ଼—ଏହି ସାତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସର୍ପ ବସିଥାନ୍ତି। ଏହି ରୂପ ଧାରଣ କରିଲେ, ବିଷ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କରିପାରେନାହିଁ, ହରା ନାଗର ନାଥ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଏ। ଏହି କୃପାରେ ଦିନକୁ ଦିନ ଦିନ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ—ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା, ମଦ୍ୟପାନ, ଚୋରି, ଗୁରୁପତ୍ନୀ ଭଂଗ ଭଳି ପାପ ମଧ୍ୟ। ମାନବ ଯେଉଁପାପ କରେ, ସମସ୍ତ ତୁରନ୍ତ ନଶ୍ଟ ହୁଏ; ତିନି ଲୋକରେ ଦେବତା ସମାନ ଖାଦ୍ୟ ଲାଭ ହୁଏ। ଆଠମୁଖୀ ମହାସେନ ସତ୍ୟରେ ବିନାୟକ ଦେବତା; ଏହି ରୂପ ଧାରଣ କରିଲେ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଶୁଣ। ସେ କେବେ ଅଜ୍ଞାନୀ ହୁଏନାହିଁ, କେବେ ରୋଗୀ ହୁଏନାହିଁ, ବୁଦ୍ଧି ହାରାଏନାହିଁ; ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅବିରତ ସଫଳତା ଲାଭ କରେ। ଲେଖାରେ ଦକ୍ଷତା, ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିପୁଣତା ଏବଂ ପ୍ରତିଦିନ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସ୍୵କ୍ଷମତା ଲାଭ କରେ। ଅର୍ଦ୍ଧ ମିଥ୍ୟା ଓଜନ, ମିଥ୍ୟା ତରାଜୁ, ଅନ୍ୟ ମିଥ୍ୟା କାର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ପରସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ତାଳମେଳ—ଏହିପରି ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ; ଅକ୍ଷୟ ସ୍ୱର୍ଗ ଉପଭୋଗ କରି ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମାପଦ ପାଉଥାଏ। ଏହି ଆଠମୁଖୀ ଧାରଣରୁ ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ନଅମୁଖୀ ଭୈରବ ନାମକ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଡାହାଣ ଭୁଜାରେ ଧାରଣ କଲେ କଣ ଫଳ ମିଳେ ଶୁଣ। କପିଳ ମୁକ୍ତିଦାତା ଧାରଣ କରିଲେ, ଶିବଙ୍କ ସମାନ ଶକ୍ତି ଲାଭ କରେ; ଯଦି ଅନେକ କୋଟି ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଭଳି ପାପ କରିଥିବା ହେବା, ନଅମୁଖୀ ଧାରଣ କରିଲେ ସମସ୍ତ ତୁରନ୍ତ ଜଳିଯାଏ। ସେ ସଦା ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ୱର୍ଗରେ ପୂଜିତ, ମଘବନ୍ ସମାନ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଲାଭ କରେ। ଏହିପରି ମୁଖମାନେ ଓ ତାଙ୍କ ଧାରଣର ଫଳ ଉପରେ ଶିବ ଓ କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କ ଉତ୍ତର-ପ୍ରଶ୍ନ ରେ ପୁରାଣର ଏହି ଅମୂଳ୍ୟ ଗୁଣ ଓ କୃପାର ମହିମା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି।