ସମସ୍ତଙ୍କର ମନର ଶୁଭ ଇଚ୍ଛା ସଫଳ ହେବ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରି, ତାଙ୍କର ପତିଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ଗୃହଣ କରି ତାଙ୍କ ଭକ୍ତିମତୀ ପତ୍ନୀ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସ୍ୱରୂପୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆତ୍ମାଙ୍କ ସିମେନ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ଏହି ଯୁଗଳ ସଂଯୋଗରୁ, ତାଙ୍କ ଗର୍ଭ ଜଳଚକ୍ର ବନ୍ଧା ଭଳି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଏବଂ ଏହି ଉଜ୍ୱଳ ଗର୍ଭକୁ 'ରୌଦ୍ରଗର୍ଭ' ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି। ସେ ଏହି ଭାର ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ ଏବଂ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କୁ କହିଲେ, "ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ଏହି ଗର୍ଭକୁ ଆଉ ବହନ କରିପାରିବି ନାହିଁ। ମୋ ଜୀବନ ବି ଛାଡ଼ିଯାଉଛି। ମୋତେ କହନ୍ତୁ, ମୁଁ କେଉଁଠି ଏହି ଗର୍ଭକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବି?" ପତିଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ, ସେ ଗର୍ଭକୁ ଯୁଗନ୍ଧର ପାହାଡ଼ ଉପରେ ତ୍ୟାଗ କଲେ। ଏହି ଗର୍ଭ ଦୁଧ ଓ ପ୍ରଭାର ସଂଯୋଗରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। ସେଠାରେ ଏକ ଶୁଭ୍ର ପୁରୁଷ ପ୍ରକଟ ହେଲେ—ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ, ନୀଳବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ରତ୍ନମାଳା ରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଅଙ୍ଗ ଏବଂ ତାଙ୍କର ତେଜ ଦେଖିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ଥିଲା। ଏହି ଦିବ୍ୟ ଜନ୍ମରେ ଦେବମାନେ ଆକାଶରୁ ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି କଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀରଥରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କଲେ ଏବଂ 'ତୀରଥପତି' ବୋଲି ପରିଚିତ ହେଲେ। ମୁଁ ଭୃଗୁବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇ 'ରାମ' ଭାବରେ ପରିଚିତ ହେଲି। ମୁଁ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କର ପିତାମାନେଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ସହିତ ସେମାନଙ୍କ ସେନା ଓ ବଳକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲି। ଏହି ଭୟଙ୍କର କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ମାଟିରେ ଲୁଣ୍ଟି ଏକଠା ହୋଇ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, ତାହାର ଫଳରେ ମୋ ଘରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ପାପ ଆସିଲା, ଯାହା ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ସମାନ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ମୁଁ ମୋ କୁଟାରକୁ ପବିତ୍ର ତୀରଥରେ ଧୋଇଲି, କିନ୍ତୁ ସେ ଶୁଦ୍ଧ ହେଲା ନାହିଁ। ଏବେ ଆକାଶରୁ ଏକ ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱର ଶୁଣିଲି: "ରାମ, ମୋ କଥା ଅନୁସରଣ କର। ଯେଉଁ ତୀରଥରେ ତୋର କୁଟାର ପ୍ରସ୍ତର ଶୁଦ୍ଧ ହେବ, ସେଠାରେ ତୋର ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ୱ ହେବ। ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ତୁମେ ସେଠାରେ ରୁହ; ସମସ୍ତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ତୀରଥକୁ ଯାଅ।" "ଏହି ସମସ୍ତ ତୀରଥ ମଧ୍ୟରେ ଯଦି ତୁମେ ଏକ ବିଶିଷ୍ଟ ତୀରଥରେ ତୁମ କୁଟାରକୁ ପୁନଃ ପବିତ୍ର କରିପାର, ସେଠି ସମସ୍ତ ତୀରଥର ମଧ୍ୟରେ ମୁକ୍ତିଦାୟିନୀ ତୀରଥ ବୋଲି ପରିଚିତ ହେବ।" ଏହି ଶୁଣି, ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟ ଗଙ୍ଗା, ପବିତ୍ର ସରସ୍ୱତୀ, କାବେରୀ, ସରୟୂ, ଗୋଦାବରୀ, ଯମୁନା, କଦ୍ରୁ, ବସୁଦା ଏବଂ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଶୁଭ୍ର ଗୌରୀ ତୀରଥକୁ ଯାଇଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ତୀରଥରେ ଯାଇ ନିଜ କୁଟାରକୁ ଧୋଇଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହା ପୁନଃ ଶୁଦ୍ଧ ହେଲା ନାହିଁ। ତାପରେ ସେ ଏକ ପାହାଡ଼ର ଗୁହା, ଦୁର୍ଗମ ଅଞ୍ଚଳ ଓ ଦୁର୍ଲଭ ଶିଖରକୁ ଯାଇଲେ। ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ କୁଟାର ପବିତ୍ର ହେଲା ନାହିଁ, ଏହା ଦେଖି ରାମ ନିରାଶାରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ସେ ଭାବନାରେ ଡୁବି ଭୂମିରେ ବସି କାନ୍ଦିଲେ, ତେବେ ପୁନଃ ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱର ଶୁଣିଲେ—"ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଗୁହା ଭିତରେ ଏକ ତୀରଥ ଅଛି।" ଏହି ଶୁଣି, ସେ ଏହି ପୁଷ୍କରିଣୀକୁ ଦେଖିଲେ। ସେଠାରେ ଏକ ଶୁଭ୍ର, ପାପହର, ଶୁଭ ପୁଷ୍କରିଣୀ ଦେଖିଲେ, ଯାହାର ଜଳସ୍ରୋତ ଚକ୍ରାକାର ଘୂରୁଥିଲା। ଏହି ଜଳକୁ ଛୁଇଁବା ସାଥିରେ ତାଙ୍କର କୁଟାର ଶୁଦ୍ଧ ହେଇଗଲା। ତାପରେ ରାମ ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ଶରୀରକୁ ପବିତ୍ର କଲେ, ପାପମୁକ୍ତ ହେଲେ ଏବଂ ମନେ ମୁକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତି ପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ ହେଲେ। ରାମ ସେଠାରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହି, ତୀରଥପତିଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ସେଠାରୁ ଶୀଘ୍ର ଚଳିଗଲେ ଏବଂ ନଗରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଏହି ତୀରଥକୁ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କରି, ସେ ଲବଣ ସାଗରକୁ ଗଲେ। ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀରଥକୁ ପୃଥିବୀରେ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ ପ୍ରପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା। ଏହା ସମସ୍ତଠାରେ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଭ୍ର ଏବଂ ନିଶ୍ଚୟ ମୁକ୍ତି ପଥ ଦେଇଥାଏ। ଏହିପରି ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଜୟ ଏବଂ ଅସହ୍ୟ ବୋଲି ଜାଣିବାକୁ ଥାଏ। ଇଚ୍ଛାରୁ ପାପ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ଏବଂ ଧର୍ମାଚରଣରୁ ପୁଣ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଏଭଳି ଭାବେ ବିରିଞ୍ଚି (ବ୍ରହ୍ମା)ଙ୍କ ନ୍ୟାୟସଂପନ୍ନ ପୁତ୍ର ଲୌହିତ୍ୟ ନଦୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ତୁମେ ଶାନ୍ତନୁ ମାନ୍ୟର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଖଣ୍ଡ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ବିରିଞ୍ଚି ଏବଂ ଶାନ୍ତନୁ ଦ୍ୱାରା ଇଚ୍ଛା ଓ ଇର୍ଷ୍ୟା ଦମିତ ହୋଇଥିଲା। ପତିନିଷ୍ଠା ଦ୍ୱାରା, ସେଇ ତୀରଥ ସମସ୍ତ ତୀରଥରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେଲା। ଏହି ମଙ୍ଗଳମୟ ଓ ପୁଣ୍ୟମୟ କଥା ଯେଉଁମାନେ ଦୈନିକ ପଢ଼ନ୍ତି କିମ୍ବା ଆନନ୍ଦରେ ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ମୁକ୍ତିର ପଥ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏହା ପରେ, ପ୍ରଭୁ କହିଲେ: ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ଶର୍ବ (ଶିବ), ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁବତୀ ଓ ସୁନ୍ଦରୀ ମହିଳାମାନେଙ୍କୁ ଦେଖି, ଏକ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦୀର୍ଘ ଦୂରରୁ ଆକାଶରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଏକଠା କଲେ। ଦେବତା, ତପସ୍ୟାର ଆବରଣ ନେଇ, ସେମାନ ସହିତ ଏକାଥିରେ ରମଣ କରିବାରେ ଲଗିଗଲେ। ମହେଶ୍ୱର ଏକ ଆନନ୍ଦମୟ କୁଟିର ତିଆରି କରି, ସମସ୍ତଙ୍କ ସହିତ ଖେଳିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ—ସେ ଯିଏ କାମଦେବଙ୍କୁ ଜିତିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଗୌରୀଙ୍କ ମନ ଅଶାନ୍ତ ହେଲା; ଯୋଗଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ସେ ବିଶ୍ୱନାଥଙ୍କୁ ମହିଳାମାନଙ୍କ ସହିତ ରମଣ କରୁଥିବା ଦେଖିଲେ। ତାଙ୍କୁ ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖି, ସେ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ। ତାପରେ କ୍ଷେମଙ୍କରୀ ରୂପ ଧାରଣ କରି ସେଠାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଦୂର ଆକାଶରେ ସେ ଏକ କାମଦେବ ସମ ଉଜ୍ୱଳ, ଅତି ସୁନ୍ଦର, ଶ୍ୱେତବର୍ଣ୍ଣ, ପୁରୁଷମଣିମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ମହିଳାମାନେଙ୍କ ସହିତ ବେଷ୍ଟିତ ଥିଲେ। ସେ ମହିଳାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଆବୃତ ହୋଇ ଖେଳୁଥିଲେ, ହରଙ୍କୁ ଚୁମ୍ବନ କରୁଥିଲେ, ଅତ୍ୟଧିକ କାମନାରେ ବିହ୍ୱଳ ଥିଲେ। ଏହା ଦେଖି କ୍ଷେମଙ୍କରୀ ସାମ୍ନାରେ ପଡ଼ିଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଚୁଲ ଧରି ପାଦରେ ମାଡ଼ିଲେ। ଶର୍ବ ଲଜ୍ଜାରେ ମୁହଁ ଘୁଞ୍ଚାଇଲେ; କ୍ରୋଧରେ ଗୌରୀ ସେମାନଙ୍କର ଚୁଲ ଟାଣି ଭୂମିରେ ଫେଲିଦେଲେ। ମହିଳାମାନେ ଏହି ଅପମାନରେ ଅତି ନିମ୍ନ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ମୁହଁ ବିକୃତ ହେଇଗଲା; ଉମାଙ୍କ ଶାପରେ ସେମାନେ ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନଙ୍କ ଅଧୀନ ହେଲେ। ସେମାନେ ଚଣ୍ଡାଳ ମହିଳା ବୋଲି କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଅବର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ସହିତ ମିଶିଥିବା ବୋଲି ପରିଚିତ ହେଲେ।