ଏହିପରି ଭାବରେ, ରୋଗ ଠିକ କରିବା, ସୁସ୍ଥ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଔଷଧ ସଂଗ୍ରହ, ନିଜ ସୁରକ୍ଷା, ଏବଂ ଶତ୍ରୁ ଉପରେ ଜୟ—ଏ ସବୁ କିଛି ସମ୍ପଦ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ମହିଳାମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଜୀବିକା ଧନ ଦ୍ୱାରା ମିଳେ; ଏବଂ ଭୂତ, ବର୍ତ୍ତମାନ, ଭବିଷ୍ୟତର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ କ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ଧନ ଦ୍ୱାରା ଗଢ଼ାଯାଏ। ଏହିପରି, ଅପାର ଧନ ଥିବା ଲୋକ ଯାହା ଉପଭୋଗ କରେ, ସେ ଯେପରି ଆସେ ତାହିଁ ଉପଭୋଗ କରେ; ଏବଂ ଦାନ ଦେଇ, ଶୀଘ୍ର ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଭ କରିପାରିବ। ତେବେ, ଶୂଦ୍ର କହିଲେ—“ଅଭିଲାଷା ନ ଥିଲେ ସଂଯମ ରଖିବା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ, କ୍ରୋଧ ନ ଥିଲେ ତାହିଁ ପରିକ୍ରମା; କରୁଣା ହେଉଛି ଜପ, ଶୂଚିତା ଓ ସନ୍ତୋଷ ହେଉଛି ମୋର ଧନ। ଅହିଂସା ହେଉଛି ସର୍ବୋତ୍ତମ ସିଦ୍ଧି, ଉପଜୀବିକାରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ହେଉଛି ଉପଜୀବନ, ଶାକାହାର ହେଉଛି ଅମୃତ, ଉପବାସ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ହେ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ। ସନ୍ତୋଷ ମୋର ମହା ଉପଭୋଗ, ମହା ଦାନ, ମୋର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୁଦ୍ରା; ଅନ୍ୟର ଜନନୀମାନେ ମୋର ମା, ଅନ୍ୟର ଧନ ମୋ ପାଖରେ ମାଟି ସମାନ। ଅନ୍ୟର ଜନନୀମାନେ ସର୍ପ ସମାନ, ଏହି ମୋର ସାର୍ବଜନୀନ ଯଜ୍ଞ; ଏହିକାରଣେ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ କ୍ୱଚିତ୍ ଗ୍ରହଣ କରେନି—ଏହି ମନ୍ତ୍ର ମୁଁ ସତ୍ୟ ସତ୍ୟ କହୁଛି। ଦୂରରୁ କିଚଡ଼କୁ ଏଡ଼ିବା ଭଲ, ତାହାକୁ ପରେ ଧୁଇଁ ଦେବା ଭଳି ନୁହେଁ।” ଏହିପରି ଉଚ୍ଚାରଣ ହେବା ସହିତ, ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଫୁଲ ଝରାଇଲେ। ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଓ ଦେହରେ ଦେବତାମାନେ ଫୁଲ ବର୍ଷା କଲେ, ଦିବ୍ୟ ଢୋଳ ଉପରେ ଧ୍ୱନି ହେଲା, ଏବଂ ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କଲେ। ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଗୀତ ଗାଇଲେ, ଏବଂ ଆକାଶରୁ ଏକ ଦିବ୍ୟ ରଥ ଅବତରିଲା; ଦେବତାମାନେ କହିଲେ, “ଏହି ରଥରେ ଚଢ଼ିଯାଅ। ତୁମେ ସତ୍ୟ ଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଭୋଗ କର; ଏହି ଭୋଗର ସମୟ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହେବ, ହେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ।” ଦେବମାନେ ଏପରି କହିବା ପରେ, ଶୂଦ୍ର ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ଏହି ଧନ ନ ଥିବା ଲୋକ କିପରି ଏପରି ଜ୍ଞାନ, ଆଚରଣ ଓ ବାଣୀ ଲାଭ କଲେ? ସେ କି ହରି, କିମ୍ବା ହର, କିମ୍ବା ବ୍ରହ୍ମା? କିମ୍ବା ସେ ଶକ୍ର, କିମ୍ବା ବୃହସ୍ପତି, କିମ୍ବା ଧର୍ମ ନିଜେ ଏଠାରେ ଆସି ମୋତେ ଠକାଇଛନ୍ତି?” ଏହା ଶୁଣି, ସେ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ହସିକି କହିଲେ—“ତୁମ ଧର୍ମ ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ମୁଁ ନିଜେ ବିଷ୍ଣୁ ଏଠାରେ ଆସିଛି। ଏବେ ତୁମେ ତୁମ ପରିବାର ସହ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଚଢ଼ି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଅ, ଏବଂ ମୋର କୃପାରେ ସଦା ଯୁବା ରହିବେ। ଅନନ୍ତ ସମ୍ପଦ ଲାଭ କରିବେ, ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣ ଓ ମାଳ୍ୟ ଧାରଣ କରି, ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ରରେ ଚମକିଉଠିବେ।” ଏହିପରି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପରିବାର ସହ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ। ଏପରି ଭାବରେ, ଯେଉଁମାନେ ଲୋଭ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାନ୍ତି। ତୁଳାଧର ନାମକ ଏହି ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଓ ସତ୍ୟନିଷ୍ଠ ଲୋକ, ଯାଙ୍କର ଆଚରଣ ଦୂରଦେଶୀ ଲୋକଙ୍କୁ ଅଜଣା, ସେ ମଧ୍ୟ ଏପରି ଜ୍ଞାନୀ ଥିଲେ। ତୁଳାଧରଙ୍କ ସମାନ ଦେବଲୋକରେ କେହି ନାହାନ୍ତି; ଏହିକାରଣେ, ହେ ଭୂପତି, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସହ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଅ। ଏହି କଥା ଯିଏ ଶୁଣେ, ସେ ସମସ୍ତ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠ ହୋଇ, ଅନେକ ଜନ୍ମର ତମସା ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ନାଶ ହୁଏ। ଏହି କଥାକୁ ମାତ୍ର ଏକଥର ପାଠ କଲେ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ; ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକର ଆଗରେ ଦେବତାଙ୍କ ସମ୍ମାନ ଲାଭ କରିଥାଏ। ଭଗବାନ କହିଲେ—ଯିଏ ଅହିଂସାରେ ଅଟୁଟ ଥାଏ, ତାଙ୍କର ମହିମା ସମସ୍ତ ଲୋକ ପାଇଁ ଅସହ୍ୟ; ଅନ୍ୟର ଜନନୀପ୍ରତି ଅଭିଲାଷା ଜୟ କରି, ସେ ସମସ୍ତ ଉପରେ ବିଜୟୀ ହେଲେ। ଏହା ଦେବ, ଋଷି, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ, ଦେବ, ଅସୁର, ମନୁଷ୍ୟ—ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ; କିନ୍ତୁ ସେ ଅପୂର୍ବ ସାମ୍ୟ ଲାଭ କରିଥିଲେ। ସ୍ୱଭାବତଃ କିଏ ଏହି ଭୂମିରେ କାମକୁ ଜୟ କରିପାରିବ, ମୁଁ ଛଡ଼ି, ଏହି ଅହିଂସକୁ ଛଡ଼ି? ସେଁଠି ହେଉଛି ସମସ୍ତ ଜଗତର ବିଜୟୀ। ଏହିପରି, ଅହଲ୍ୟା ଅପହରଣ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନେ ଚିହ୍ନିତ ହେଲେ; କିନ୍ତୁ ଦେବୀଙ୍କ କୃପାରେ ସେ ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ଧାରୀ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ଏହି ଘଟଣା ସମସ୍ତ ଲୋକ ଓ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ତେବେ, ଦ୍ୱିଜ କହିଲେ—“ହେ ପ୍ରଭୁ, କିପରି ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅହଲ୍ୟାଙ୍କ ଅପହରଣ ହେଲା? ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ଧାରୀ କିପରି ଏହି ଚିହ୍ନ ଲାଭ କଲେ? କୌଣସି ଅନ୍ୟ ଦେବତା ଏପରି ଚିହ୍ନ ପାଇନାହାନ୍ତି; ଦେବେଶ୍ବର କିପରି ଏହି ଦୋଷ ଲାଭ କଲେ? ଏହି ଦୁଃଖଦ ଘଟଣା ବିଷୟରେ ମୁଁ ସତ୍ୟ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ।” ଭଗବାନ କହିଲେ—ପୂର୍ବକାଳରେ, ଜଗତ୍ସ୍ୱାମୀ ତାଙ୍କ ନିଜ ଜନ୍ମଜାତ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଗୌତମଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ, ଏହି ବିବାହ ସମୟରେ ସମସ୍ତ ଲୋକପାଳ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁମାନେ କାମରେ ଆବୃତ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶଚୀପତି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ହୃଦୟ କଣ୍ଟକ ଭଳି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଅନୁଭବ କଲେ। ସମସ୍ତ ଲୋକପାଳଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ଏହି ଶୋଭାମୟା, ଶୋଭିତା ଅହଲ୍ୟା ଏକ ମଣି ଭଳି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦିଆଗଲେ; ‘ମୁଁ ଆଉ କ’ଣ କରିପାରିବି?’ ଏମିତି ଭାବି, ଯେତେବେଳେ ସେ ଯୌବନରେ ଥିଲେ— ପୁନଃ ମାୟାବଶତଃ, ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ରୂପ ଦେଖିଲେ; ଏବଂ ଅଧିକ ଚିନ୍ତା କରି, ସେ ଗୌତମଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇଲେ। ଏହିଭଳି ଘଟଣା ହେଲା, ଗୌତମ ପୁଷ୍କରକୁ ସ୍ନାନ ପାଇଁ ଗଲେ। ତାଙ୍କ ଧର୍ମପତ୍ନୀ ଘରକୁ ପବିତ୍ର ରଖିବା ଓ ଗୃହଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଉପକରଣ ତିଆରି କରୁଥିଲେ। ସେ ଜଳାଉଡ଼ା ଓ ଅଗ୍ନିକାର୍ଯ୍ୟ ପୂରଣ କରୁଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଗୌତମଙ୍କ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଆଶ୍ରମକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ପତ୍ନୀ ତାଙ୍କ ‘ପତି’ ଭାବି ଦୃଢ଼ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଅଭିବାଦନ କଲେ। ସେ ଦେବସ୍ଥଳୀ ପାଇଁ ଉପକରଣ ତିଆରି କରୁଥିଲେ। ତେବେ, ଗୌତମ ରୂପୀ ଇନ୍ଦ୍ର ଦୁଃଖରେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ—“ହେ ସୁନ୍ଦରି, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନର ପ୍ରଭାବରେ, ମୋତେ ଏକ ଚୁମ୍ବନ ଦିଅ ଏବଂ ଅଧିକ ଦିଅ।” ଏହା ଶୁଣି, ଲଜ୍ଜାରେ ତିନି କହିଲେ—“ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏପରି କଥା ଦେବକାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡ଼ି କହିବାଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଆପଣ ସବୁକିଛି ଜାଣନ୍ତି, ଧର୍ମ ଓ ନୀତିର ସ୍ୱରୂପ ଜାଣନ୍ତି, ହେ ମୁନି। ଏପରି କଥା ଏହି ସମୟରେ ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।” ତଥାପି, ସେ ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖି, ଇନ୍ଦ୍ର ଅତି ଆସକ୍ତ ହେଇପଡ଼ିଲେ।