ଏକ ସମୟର କଥା, ବ୍ରହ୍ମା ଦେବ ସେହି ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ଏହିପରି କହିଲେ: "ଯେପରି ହରିଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ପୂଜନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ମିଳେ, ସେପରି ତୁମେ ଦୁଇଏ ଦମ୍ପତି ଭାବେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ପୂଜ୍ୟ ହେବ; ଏହିପରି ମୋ କଥା ଅନୁସରଣ କର।" ତାହାପରେ ସେ ଦେବୀ, ଯିଏ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ତି ଥିଲେ, କହିଲେ: "ଏ ଦେବତା, ଯଦି ମୋ ସ୍ୱାମୀ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ମୁଁ ବିଧବା ହୋଇଯିବି, ସମାଜରେ ଅପମାନିତ ହେବି; ଏମିତି ଅବସ୍ଥାରେ ମୁଁ କେଉଁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବି, ଏଇ ଦୁଃଖ ଓ ଦୋଷରେ ଆବୃତ୍ତ ହୋଇ?" ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: "ତୁମେ କୌଣସି ଦୋଷର ଅଧିକାରୀ ନୁହଁ, ଏବଂ ତୁମ ସ୍ୱାମୀ ବର୍ତ୍ତମାନ ମୃତ ନୁହଁ; ଆମ ଆଜ୍ଞାରେ, ଏଇ କୁଷ୍ଠରୋଗୀ ଦେବତା କାମଦେବ ସମାନ ଶୋଭା ପାଇବେ।" ଏହିପରି କଥା ଶୁଣି ସେ ଦେବୀ କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଚିନ୍ତା କଲେ ଏବଂ ପରେ କହିଲେ, "ଯେପରି ଆପଣ କହିଛନ୍ତି, ତେଣୁ ତାହିଁ ହେଉ।" ଏହିପରି ଦ୍ରୁତ ଦିନ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ସେଇ ଲୋକଟି କୁଷ୍ଠରୋଗର ଦୁଃଖରେ ଧୂସର ଦେହରେ ପରିଣତ ହେଲେ; ଏହି ଧୂଳିର ମଧ୍ୟରୁ ଦ୍ୱିଜଜନ୍ମା ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯିଏ କାମର ଶକ୍ତିରେ ପୀଡିତ ଥିଲେ। ଏହା ଦେଖି ସମସ୍ତ ସହରବାସୀ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ହେଇଗଲେ; ଦେବମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ଏବଂ ଲୋକମାନେ ଶାନ୍ତି ଅନୁଭବ କଲେ। ଏହି ନିଷ୍ଠାବାନ୍ତି ସ୍ତ୍ରୀ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ସହ ଦେବମାନେ ସହିତ ସୂର୍ୟ ସମ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଆରୋହଣ କରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇଥିଲେ। ଏହି ଦେବୀ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ତି, ଶୁଭା, ଏବଂ ମୋ ସମାନ ଥିଲେ; ସେ ଅତୀତ, ଭବିଷ୍ୟତ୍ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଘଟଣାର ଗତି ଜାଣନ୍ତି। ଏହି ପବିତ୍ର ଏବଂ ଧର୍ମମୟ କଥା ଯିଏ ଲୋକେ ଶୁଣାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଅନେକ ଜନ୍ମର ସଞ୍ଚିତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ସେ ଅକ୍ଷୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି ଏବଂ ଦେବମାନେ ସହ ଏକତ୍ରିତ ହୁଅନ୍ତି; ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜନ୍ମେ ଜନ୍ମେ ବେଦ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହି କଥା ଯେଉଁଠି ଏକଥର ମଧ୍ୟ ଶୁଣିଥାଏ, ସେ ପବିତ୍ର ହୁଏ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ; ଯଦି ସ୍ୱର୍ଗରୁ ପତିତ ହୋଇଥାଏ, ସେ ଧନୀ ହୋଇଯାଏ। ଏଠାରେ ଦ୍ୱିଜଜନ୍ମା ପଚାରିଲେ: "ମାଣ୍ଡବ୍ୟ ଋଷିଙ୍କ ଦେହକୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶୂଳ କିପରି ବିଧିରେ ବେଧିଲା? ଏବଂ ସେଇ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ତି ନାରୀଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ କିପରି କୁଷ୍ଠରୋଗ ହେଲା?" ହରି ଉତ୍ତର ଦେଲେ: "ଶିଶୁବେଳେ, ଅଜ୍ଞାନରେ, ମାଣ୍ଡବ୍ୟ ଏକ ପୋକର ଗୁଦରେ ଘାସର ତଣ ଦେଇ ଛାଡିଦେଇଥିଲେ। ଏହି ଅପରାଧ ଓ ଧର୍ମ ଅଜ୍ଞାନରେ, ସେ ଏହି ଜନ୍ମରେ ଦ୍ୱିଜଜନ୍ମା ଭାବେ ଦିନରାତି ଭୟଙ୍କର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା, ସେ ଶୂଳର ମୂଳକୁ ଅନୁଭବ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ; ତଥାପି, ସେ ଯୋଗାଭ୍ୟାସରେ ସମସ୍ତ କଷ୍ଟ ସହିଥିଲେ।" "ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଦେହରେ କୁଷ୍ଠରୋଗ ଆସିଥିଲା ହତ୍ୟା କିମ୍ବା ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ନ ଥିବାରୁ, ଏବଂ ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା। ବହୁଦିନ ପୂର୍ବେ, ସେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଚାରିଟି ଗାଈ ଏବଂ ତିନିଜଣ ଝିଅ ଦାନ କରିଥିଲେ; ଏହିପରି କାରଣରୁ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ତି ହୋଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ସେ ମୋ ସମାନ ମହିମା ପାଇଲେ; ଏଠାରେ ପ୍ରାଚୀନ ବେଦୀୟ କ୍ରିୟା ଉପରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କ’ଣ?" ତାପରେ ଦ୍ୱିଜଜନ୍ମା ପଚାରିଲେ: "ଯିଏ ସ୍ତ୍ରୀହୀନ, ସେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ; ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଥିବାରୁ, ପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଆଶା କରୁଛି।" ହରି କହିଲେ: "କିଛି ସ୍ତ୍ରୀ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ କିଛି ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା ପୁରୁଷ ପାଇଁ କ୍ରିୟା କରନ୍ତି; ତଥାପି, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହଁ, ମନରେ ମଧ୍ୟ ଧରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହଁ।" "ସ୍ତ୍ରୀମାନେ କାହାକୁ ନ ଭଲପାଆନ୍ତି, କିମ୍ବା ଅପ୍ରିୟ କରନ୍ତି; ପ୍ରତିଦିନ ନୂତନ ଘାସ ଖୋଜି ଚାଲିଥିବା ଗାଈମାନେ ପରି ସେମାନେ ସବୁବେଳେ ନୂତନ ଜିନିଷ ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି।" "ସ୍ତ୍ରୀ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଦରିଦ୍ର, ବିକଳାଙ୍ଗ, ଦୁର୍ଗୁଣୀ, ନୀଚ କୁଳର, କିମ୍ବା ଦାସ ଅପରି ଯେକୌଣସି ପୁରୁଷକୁ ମଧ୍ୟ ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଯଦି ଏକ ସ୍ତ୍ରୀ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ, ଯିଏ ଗୁଣୀ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କୁଳର, ଧନୀ, ସୁନ୍ଦର, ଏବଂ କାମକଳାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଏକ ନୀଚ ପୁରୁଷ ସହ ଯୁକ୍ତ ହୁଏ—" "ଏ ଦ୍ୱିଜଜନ୍ମା, ଏହି କଥା ଉମା ଓ ନାରଦଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ସଂବାଦର ଉପଖ୍ୟାନ; ଏହା ଦ୍ୱାରା ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ଚରିତ୍ର ଓ କ୍ରିୟା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ହୋଇଛି।" "ନାରଦ, ସବୁ କିଛି ଜାଣିବା ଇଚ୍ଛାରେ, ନିଜ ମନରେ ଚିନ୍ତା କରି, କୈଳାସ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ, ହିମଶିତଳ ପର୍ବତରେ, ନନ୍ଦୀ ଧ୍ୱଜଧାରୀ ଶିବଙ୍କ ପୂଜିତ ସ୍ଥଳରେ, ମହାମୁନି ପର୍ବତୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ପଚାରିଲେ:" "ହେ ଦେବୀ, ମୁଁ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଅନୁଚିତ ଆଚରଣ ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ; କୌତୁହଳବଶତଃ, ମୁଁ ବଧୂମାନଙ୍କ ଚରିତ୍ର ବିଷୟରେ ପଚାରୁଛି।" "ଆପଣ ସମସ୍ତ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅନ୍ତଃକରଣ ସ୍ୱଭାବକୁ ଜାଣନ୍ତି; ତେଣୁ, ମୁଁ ନମ୍ର ଏବଂ ଅଜ୍ଞାନୀ ଥିବାରୁ, ସମସ୍ତ କଥା ମୋତେ କହନ୍ତୁ।" ତେବେ ପର୍ବତୀ କହିଲେ: "ଯୁବତୀମାନଙ୍କ ମନ ସଦା ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ପାଖରେ ରହେ, ଏହିଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ସେଉଁଠି ସେମାନେ ଏହି ଗର୍ଭରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିବେ କିମ୍ବା ନ ହୋଇଥିବେ।" "ଯେତେବେଳେ ଏକ ସ୍ତ୍ରୀ ଭଲ ଭୂଷିତ ପୁରୁଷ, କିମ୍ବା ତାଙ୍କ ଭାଇ, କିମ୍ବା ପୁଅକୁ ଦେଖନ୍ତି, ତାଙ୍କ ଗର୍ଭ ଆର୍ଦ୍ର ହୁଏ—ଏହି କଥା ସତ୍ୟ, ସତ୍ୟ ହେଉ ନାରଦ।" "ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଚାହିଁଥିବା କୌଣସି ସ୍ଥାନ, କୌଣସି ସମୟ, କିମ୍ବା ପୁରୁଷ ନାହିଁ; ଏହିପରି, ନାରଦ, ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଲଜ୍ଜା ଧାରଣ କରନ୍ତି।" "ଏକ ସ୍ତ୍ରୀ ଘିଅ ପାତ୍ର ପରି, ପୁରୁଷ ଅଗ୍ନି ପରି; ତେଣୁ ଘିଅ ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ଏକସାଥି ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହଁ।" "ଏକ ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀକୁ ଦୌର୍ଯ୍ୟ ଓ ଛୁରି ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଏ, ସେପରି ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷକ ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ୍।" "ଶିଶୁବେଳେ ପିତା, ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ସ୍ୱାମୀ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ପୁଅ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥାନ୍ତି; ସ୍ତ୍ରୀକୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ଅଧିକାର ନାହିଁ।" "ଏହିପରି, ସ୍ୱାଧୀନତା ଓ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ନ ଥିବାରୁ, ଏକ ସଦ୍ଗୁଣୀ ସ୍ତ୍ରୀ ପୁରୁଷ ଚାହିଲେ ତାଙ୍କ ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି।