ପୌରାଣିକ କଥାରେ କହାଯାଇଛି, ପିତୃଯଜ୍ଞା ଭଳି ଉଚ୍ଚ ଧର୍ମ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ। ଏହିପରି ପୂଜାକୁ ଇର୍ଷ୍ୟା ବିନା ଏବଂ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା କରିବା ଉଚିତ୍। ଯିଏ ଲୋକମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଧର୍ମ ପରମ୍ପରା କୁ ପାଠ କରେ, ସେ ଏହି ଜନ୍ମରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିବାର ଫଳ ପାଏ। ଏହି ଶ୍ରବଣ ଓ ଉଚ୍ଚାରଣ ମାତ୍ରରେ, ଅନେକ ଜନ୍ମର ସଂଚିତ ମହାପାପ ମଧ୍ୟ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ଏହି ସମୟରେ ଏକ ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷ କହିଲେ, “ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବଗଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ସେ ବିଶ୍ୱର ସ୍ୱାମୀ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସଂହାରକ, ପାଳକ, ଧାରକ, ପିତା ଏବଂ ସମସ୍ତର ମୂଳ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ବିବରଣ କରିବାରେ ଆମର ଭାଷା ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଯାଏ, ତଥାପି ମୋ ମନରେ ଏକ ଆଗ୍ରହ, ତୃଷ୍ଣା କିମ୍ବା ଭୋକ ଅଛି। ଯାହା ପଚାରାଯାଏ, ପ୍ରିୟଜନ ଦ୍ୱାରା କୁହିବା ଉଚିତ୍; ଏହି ପତିବ୍ରତା ଜନାଣି କିପରି ଅତୀତ କୁ ଜାଣନ୍ତି, ହେ ପ୍ରଭୁ? କିମ୍ବା ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି କ’ଣ, ଏହି ସବୁ ମୋତେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କହିବା ଉଚିତ୍।” ତାହାପରେ ଭଗବାନ କହିଲେ, “ମୁଁ ଏହା ପୂର୍ବେ କହିଛି, ପ୍ରିୟ, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ପୁନି ଆଗ୍ରହ କରୁଛ। ତୁମ ମନର ଯାହା ଅଛି, ସେସବୁ ମୁଁ କହିବି। ପତିବ୍ରତା ନାରୀ ସଦା ପତିଙ୍କ ସେବାରେ ଲାଗିଥାନ୍ତି, ପତିଙ୍କ ମଙ୍ଗଳରେ ନିରନ୍ତର ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି। ଏମିତି ଜନାଣିକୁ ଦେବତା, ଋଷିମାନେ ଓ ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ୟା ଜ୍ଞାନୀମାନେ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରିଥାନ୍ତି। ଏକପତିବ୍ରତା ନାରୀ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମାନ୍ୟ ହୁଏ। ଏହିପରି ଜନାଣିଙ୍କ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ କରିଲେ କେବେ ଅତି ହେବ ନାହିଁ। ମଧ୍ୟଦେଶରେ ପୂର୍ବେ ଏକ ଅତି ସୁନ୍ଦର ସହର ଥିଲା। ସେଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜାତିରେ ସେବ୍ୟା ନାମକ ଏକ ପତିବ୍ରତା ଜନାଣି ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ପତି ପୂର୍ବଜନ୍ମର କର୍ମର ଫଳରେ କୁଷ୍ଠରୋଗୀ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ତାଙ୍କର ମୁହଁ ସଦା ଘାଉ ଓ ରସରେ ଭରିଥିଲା, ତଥାପି ସେବ୍ୟା ସଦା ପତିଙ୍କ ସେବାରେ ଲାଗିଥିଲେ। ପତିଙ୍କ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା, ସେ ସମ୍ଭବ ସାଧ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ପୂରଣ କରୁଥିଲେ। ସେ ପ୍ରତିଦିନ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ ଓ ଇର୍ଷ୍ୟା ବିନା ସ୍ନେହ ପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ଏକ ଦିନ ପଥରେ ଚାଲିବା ସମୟରେ ସେ ଏକ ଅତି ସୁନ୍ଦର ବେଶ୍ୟାକୁ ଦେଖିଲେ। ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ମନ ମୋହିତ ହୋଇଗଲା, ଅତି ଆସକ୍ତିରେ ଗଭୀର ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ସେବ୍ୟା ଘରୁ ବାହାରି ଆସି ପତିଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, “ହେ ପ୍ରଭୁ, କାହିଁକି ଏପରି ଅସ୍ଥିର? କାହିଁକି ଏପରି ନିଶ୍ୱାସ କରୁଛନ୍ତି?” ତାଙ୍କୁ କହିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ, “ମୁଁ ଯେଉଁ କାମ କରିପାରିବି, କି କରିବା ଉଚିତ୍ ଓ କି ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କହନ୍ତୁ। ଆପଣଙ୍କୁ ଯାହା ଭଲ ଲାଗେ, ମୁଁ ସେଇ କରିବି। ଆପଣ ମୋ ଗୁରୁ ଓ ପ୍ରିୟ।” ସେବ୍ୟାଙ୍କ ଏହି ଉତ୍ସର୍ଗଶୀଳ ମନୋଭାବ ଦେଖି, ପତି କହିଲେ, “ତୁମେ ଏହା କରିପାରିବ ନାହିଁ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ। ଏହା କୁହିବା ଅନୁଚିତ। ଏହା ଏମିତି, ଯେମିତି ଜମିରେ ଦଣ୍ଡା ଥିବା ଲୋକ ଏକ ଉଚ୍ଚ ବୃକ୍ଷର ଫଳ ଚାହେ। ମୋ ମନର ଆକାଂକ୍ଷା ଏହିପରି ଅସମ୍ଭବ।” ସେବ୍ୟା ତାଙ୍କ ପତିଙ୍କ ମନର ଅଭିପ୍ରାୟ ବୁଝି କହିଲେ, “ମୋତେ ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ, ମୁଁ ଯେପରି ସମ୍ଭବ କରିଦେବି। ଯଦି କାମ କଠିନ, ମୁଁ ଚେଷ୍ଟା କରିବି। ତେବେ ମୋର ପୁଣ୍ୟ ଏଠି ଓ ପରଲୋକରେ ଫଳିବ।” ପତି ଏହି କଥା ଶୁଣି ଖୁସି ହୋଇ କହିଲେ, “ମୋର ଏହି ଅସୁବିଧା ପୂର୍ବ ଅପରାଧର ଫଳ। ଏକ ଦିନ ରାସ୍ତାରେ ଚାଲିବା ସମୟରେ ମୁଁ ଏକ ଅତି ସୁନ୍ଦର ବେଶ୍ୟାକୁ ଦେଖିଲି। ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ଅଙ୍ଗ ନିର୍ମଳ। ମୋ ମନ ଜଳିଉଠିଛି। ତୁମର କୃପାରେ ଯଦି ସେ ଯୁବତୀକୁ ପାଇପାରିବି, ତେବେ ଏହି ଜନ୍ମ ସାର୍ଥକ। ଯଦି ସେ ମୋ ପାଖରେ ନ ଆସନ୍ତି, ମୋ ଦୁଃଖୀ, କୁଷ୍ଠରୋଗୀ, ଦୁର୍ଗନ୍ଧିତ ଦେହରେ, ତେବେ ମୋ ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁ ଭଲ।” ସେବ୍ୟା ଏହି କଥା ଶୁଣି କହିଲେ, “ମୁଁ ଯେପରି ସମ୍ଭବ କରିଦେବି, ପ୍ରଭୁ। ଏବେ ଧୈର୍ୟ ଧରନ୍ତୁ।” ରାତି ଶେଷରେ, ପ୍ରଭାତରେ, ସେ ଗୋବର ଓ ପବିତ୍ର ପାଣି ନେଇ ଆନନ୍ଦରେ ବେଶ୍ୟା ଘରକୁ ଗଲେ। ସେଠାର ଆଙ୍ଗନ ଶୁଖିଲେ, ରାସ୍ତା ଓ ଗଲିକୁ ଗୋବର ଲଗାଇଲେ, ଲୋକେ ଦେଖିବେ ବୋଲି ଭୟରେ ଶୀଘ୍ର ଘରକୁ ଫେରିଲେ। ଏଭଳି ତିନି ଦିନ ଧରି ସେ କାମ କଲେ। ତାପରେ ମୁଖ୍ୟ ବେଶ୍ୟା ତାଙ୍କ ଦାସୀ ଓ ସହଚରୀ ସହିତ ଆସି, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କିଏ କଲେ ବୋଲି ଚକରେ ଜିଜ୍ଞାସା କଲେ। ସକାଳେ କିଏ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ, ସେଥିରେ ସମସ୍ତେ ଆଶ୍ଚର୍ୟ ହେଲେ। ରାତି ଶେଷରେ ବେଶ୍ୟା ଆଶ୍ଚର୍ୟ ହୋଇ ଚିନ୍ତା କଲେ, ପୁନି ସେବ୍ୟା ପୂର୍ବବତ୍ ଆସିଲେ। ବେଶ୍ୟା ଏହି ମହାନ୍ ଓ ପତିବ୍ରତା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜନାଣିଙ୍କୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କର ପାଦ ଧରି କହିଲେ, “ମୋତେ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ। ଜୀବନ, ଦେହ, ଧନ, ଯଶ, ସମ୍ମାନ—ଏସବୁ ଆପଣଙ୍କ ଦୟାରେ ମୋ ପାଖରେ ରହିଲା ନାହିଁ। ଆପଣ ଯାହା ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ମୁଁ ଦେବି। ସୁନା, ମଣି, ମୁକ୍ତା, ବସ୍ତ୍ର ଯାହା ଚାହିଁଲେ।" ସେବ୍ୟା କହିଲେ, “ମୋତେ ଧନ ଦରକାର ନାହିଁ। ଯଦି ଆପଣଙ୍କ କିଛି କାମ ଅଛି, କହନ୍ତୁ, ମୁଁ କରିଦେବି। ଏହିପରି କରି, ମୋର ମନ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେବ।” ବେଶ୍ୟା କହିଲେ, “ସତ୍ୟ, ସତ୍ୟ, ମୁଁ ଶୀଘ୍ର କରିଦେବି, କହନ୍ତୁ, ମାତା, ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ଶୀଘ୍ର କହନ୍ତୁ କ’ଣ କରିବା ଉଚିତ୍।” ଲଜ୍ଜା ହେତୁ, ସେବ୍ୟା ତାଙ୍କର ମନର ଇଚ୍ଛା କୁହିଲେ ନାହିଁ। କିଛି ସମୟ ପରେ ବେଶ୍ୟା ଚିନ୍ତା କରି ନିଶ୍ଚୟ କଲେ ଏବଂ କହିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ମନେ କଲେ।