ପୂର୍ବକାଳରେ ଧର୍ମର ଗଭୀର ମହତ୍ତ୍ୱ ବିଷୟରେ କହାଯାଇଛି—ଯଦି କେହି ଶତ ଶତ ନିଷିଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ସେ ଯଦି ପିତୃଯଜ୍ଞା କରେ, ତେବେ ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ହୁଏ ଏବଂ ସେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏଠି ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଉଦାହରଣ ଦିଆଯାଇଛି—ଯଦି ଯେଉଁଠାରେ କିଛି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ, ପିତୃତିଥିରେ ଗାଈକୁ ଘାସ ଦିଆଯାଏ, ତାହାର ଫଳ ପିଣ୍ଡଦାନ ଠାରୁ ବି ଅଧିକ ମିଳେ। ଏମିତି ଏକ ଘଟଣା ବୈରାଟ ଦେଶରେ ଘଟିଥିଲା। ସେଠାରେ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦରିଦ୍ର ଲୋକ ଥିଲେ, ଯିଏ ପିତୃତିଥି ଆସିବାରେ ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦୁଥିଲେ, କାରଣ ସେଠି ତାଙ୍କ ପାଖରେ କିଛି ମଧ୍ୟ ଥିଲା ନାହିଁ। ବହୁ ସମୟ ଧରି କାନ୍ଦିବା ପରେ, ସେ ଜଣେ ପଣ୍ଡିତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ—“ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପିତୃତିଥି ଆସିଛି, ମୁଁ କ’ଣ କରିଲେ ଉପକାର ମିଳିବ?” ସେ କହିଲେ, “ମୋ ପାଖରେ ଏକ ମୁଦ୍ରା ମଧ୍ୟ ନାହିଁ, ମତେ ଏମିତି ଉପାୟ କୁହନ୍ତୁ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଧର୍ମରେ ଅବିଚଳ ରହିପାରିବି।” ତାହାପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ, “ତୁମେ ବନକୁ ଯାଅ, ଏହି ସମୟରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରାଯିବା ଉଚିତ, ତୁମେ ତୁମ ବାପାଙ୍କ ନାମରେ ଗାଈକୁ ଘାସ ଦିଅ, ବିଳମ୍ବ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।” ତାହାପରେ ସେ ଏହି ଉପଦେଶ ଅନୁସରଣ କରି, ଘାସର ଏକ ଗାଉଁଛା ନେଇ ଗାଈକୁ ଦେଲେ ଏବଂ ଏହା ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ପୋଷଣ ପାଇଁ ଉପହାର ଭାବେ ଦେଲେ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳରେ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ସ୍ୱର୍ଗର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରି, ପୁନି ଧନୀ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏହି ଶ୍ରାଦ୍ଧର ଫଳରେ ସେ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରେ ଧନୀ ହେଲେ, ଏବଂ ସେ ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କୁ ପିଣ୍ଡ ଦେଇ, ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ଧନ ମଧ୍ୟ ଉପହାର କଲେ। ଏହି ଏକ ଜନ୍ମର ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା, ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ, ଏଠାରେ ଅନନ୍ତ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରି, ଏକ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ରାଜା ହେଲେ। ଏହିପରି, ପିତୃଯଜ୍ଞାଠାରୁ ବଡ଼ ଧର୍ମ କିଛି ନାହିଁ, ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ଭାବରେ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ଇର୍ଷ୍ୟା ଛାଡି ସମସ୍ତେ ଏହି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁଠି କେହି ଏହି ଧର୍ମର ମହିମା କୁହନ୍ତି, ସେ ଏହି ଜଗତରେ ବିଷ୍ଣୁ ପଦ ତୀର୍ଥର ସ୍ନାନ ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହି ଶ୍ରବଣ ଓ ଉଚ୍ଚାରଣ ମାତ୍ରରେ ଅନେକ ଜନ୍ମର ଦୁଷ୍କର୍ମ ନାଶ ହୁଏ। ଏହାପରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ କହିଲେ: ଦେବତାମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବୀଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ବିଷ୍ଣୁ ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ସ୍ୱାମୀ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସଂହାରକ, ରକ୍ଷକ, ଧାରକ, ପିତା ଓ ମୂଳ ଅଟୁଟ ସ୍ତମ୍ଭ। ଆମର ବାଣୀ କେବଳ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାରେ ଶେଷ ହୋଇଯାଏ; ତଥାପି ମୋର ମନରେ ଏକ ଉତ୍ସୁକତା, ଅଥବା ତୃଷ୍ଣା, କିମ୍ବା ଭୋକ ଅଛି। ଯାହା ପଚାରାଯିବ, ପ୍ରିୟଜନ କହିବା ଉଚିତ; କିପରି ଏକ ପତିବ୍ରତା ନାରୀ ଅତୀତ ଜାଣିପାରେ, ହେ ପ୍ରଭୁ? କିମ୍ବା, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି କ’ଣ, ସେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କହିବା ଉଚିତ। ଭଗବାନ କହିଲେ: ମୁଁ ଏହି କଥା ପୂର୍ବରୁ କହିଛି, କିନ୍ତୁ ପୁନି ତୁମେ ଉତ୍ସୁକ; ମୁଁ ତୁମର ମନର ସମସ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେବି। ପତିବ୍ରତା ନାରୀ ସଦା ତାଙ୍କ ପତିଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ଲାଗି ନିଷ୍ଠା ରହନ୍ତି। ଏମିତି ଜନନୀକୁ ଦେବତା, ଋଷି ଓ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀମାନେ ମଧ୍ୟ ପୂଜିବା ଉଚିତ; ଏକ ପତିକୁ ନିଷ୍ଠାରେ ରହୁଥିବା ନାରୀ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ସର୍ବାଧିକ ପୂଜ୍ୟ। ଏହାର ସମ୍ମାନ କରିବାରେ କେବଳ ଅଧିକତା ନାହିଁ। ମଧ୍ୟଦେଶରେ ପୂର୍ବକାଳରେ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ସହର ଥିଲା। ସେଠି ବ୍ରାହ୍ମଣ ବର୍ଗରେ ଏକ ପତିବ୍ରତା ନାରୀ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ସେବ୍ୟା। ତାଙ୍କ ପତି ପୂର୍ବ ଜନ୍ମର କର୍ମ ବିପରୀତରେ କୁଷ୍ଠରୋଗରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ମୁହଁ ସଦା ପାକିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସେବ୍ୟା ସେମାନଙ୍କ ସେବାରେ ନିରନ୍ତର ନିଷ୍ଠା ରହିଥିଲେ। ପତିଙ୍କ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା, ସେ ମନୋପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିଲେ। ପ୍ରତିଦିନ ସେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ, ସ୍ନେହ ଓ ଇର୍ଷ୍ୟା ଛାଡି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ଏକ ଦିନ ରାସ୍ତାରେ ଚାଲିବା ସମୟରେ ସେ ପତି ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ବେଶ୍ୟାକୁ ଦେଖିଲେ। ତାଙ୍କ ମନ ମୋହିତ ହେଲା, ଅତି ଆସକ୍ତିରେ ତାଙ୍କର ହୃଦୟ ଦୁଃଖିତ ହେଲା। ଏହି ଦେଖି, ସେବ୍ୟା ଘରରୁ ବାହାରି ଆସି, ପତିଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ—“କାହିଁକି ଏପରି ଅସ୍ଥିର ହେଲେ, ପ୍ରଭୁ? କାହିଁକି ଏପରି ଦୀଘର୍ଶ୍ୱାସ କରୁଛନ୍ତି?” “ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ, କ’ଣ କରିବା ଉଚିତ, କ’ଣ ନାହିଁ, ଓ କ’ଣ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ? ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବି, ଆପଣ ମୋ ପାଇଁ ଗୁରୁ ଓ ପ୍ରିୟ।” ସେ କହିଲେ, “ତୁମେ ଏହା କାହିଁକି କହୁଛ? ତୁମେ ପାରିବେ ନାହିଁ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ଏପରି ଅସମ୍ଭବ ଇଚ୍ଛା କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ମଣିଷ ଭୂମିରେ ଦଁଡି ଥିବା ବେଳେ ଉଚ୍ଚ ଗଛର ଫଳ ଚାହେ, ଏହିପରି ମୋ ମନ ଅସମ୍ଭବ ଇଚ୍ଛାରେ ଆସକ୍ତ।” “ଏହା ଏକ ଦମ୍ପତି ପାଇଁ ମଧ୍ୟ କଠିନ କାର୍ଯ୍ୟ—ବିୟୋଗ। ପତିବ୍ରତା କହିଲେ—‘ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ହୃଦୟର ଇଚ୍ଛା ଜାଣିଛି, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବି। ଆପଣ ଆଜ୍ଞା ଦିଅନ୍ତୁ, ଯେପରି ମୁଁ ସମସ୍ତ ଉପାୟରେ କରିପାରିବି। ଯଦି ଏହା କଠିନ ମଧ୍ୟ ହେଉ, ମୁଁ ସେଥିପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କରିବି। ତେବେ ମୋର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପୁଣ୍ୟ ଏଠି ଓ ପରଲୋକରେ ଫଳିବ।’” ଏହା ଶୁଣି, ପତି ଖୁସି ହେଇ କହିଲେ, “ପୂର୍ବ ଅପରାଧରେ ମୁଁ ଏହି ଦୁଃଖରେ ଆଛି। ରାସ୍ତାରେ ଚାଲିବା ବେଳେ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭାମୟ ବେଶ୍ୟାକୁ ଦେଖିଲି। ତାଙ୍କ ଦେହର ଏକ ଅଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ଅଦୃଶ୍ୟ ନଥିଲା, ମୋ ମନ ଜଳୁଛି। ଯଦି ତୁମ ଦୟାରେ ସେ ଯୁବତୀକୁ ପାଇପାରିବି, ତେବେ ଏହି ଜନ୍ମ ଫଳବତୀ ହେବ। ଯଦି ସେ ମୋ ପାଖକୁ ନ ଆସେ, ମୁଁ ଦୁଃଖୀ, କୁଷ୍ଠରୋଗୀ, ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଓ ପାକିଥିବା ଦେହ ହୋଇ, ତେବେ ମୃତ୍ୟୁ ଭଲ।” ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେବ୍ୟା କହିଲେ, “ମୁଁ ଯେତେପରି ପାରିବି, କରିବି; ଆପଣ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧରନ୍ତୁ।” ଏହିପରି ଭାବି, ରାତି ଶେଷରେ, ସକାଳେ, ସେ ଗୋବର ଓ ପବିତ୍ର ଜଳ ନେଇ ଆନନ୍ଦରେ ବେଶ୍ୟା ଘରକୁ ଗଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାର ଶୁଧ୍ଧ କଲେ। ସେ ରାସ୍ତା ଓ ଗଲିକୁ ମଧ୍ୟ ଗୋବର ଛିଟି ଶୁଧ୍ଧ କଲେ, ଲୋକେ ଦେଖିବେ କି ନାହିଁ ବୋଲି ଦୂରୁତ୍ତରେ ଘରକୁ ଫେରିଲେ। ଏହିପରି ସେ ତିନି ଦିନ ଧରି କଲେ। ତାପରେ ସେ ବେଶ୍ୟା, ତାଙ୍କ ଦାସୀ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତମାନେ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି...