ପୂର୍ବକାଳର କଥା ହେଉଛି, ଏହି ଜନ୍ମରେ ଅନେକ ଦୁଷ୍କର୍ମ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ଯେତେବେଳେ ପିତୃକର୍ମ କଲେ, ସେମାନେ ପାପରୁ ପବିତ୍ର ହେଲେ ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରିଲେ। ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ମୁଖରୁ ପୂର୍ବ ଦିନର ଅନେକ ଗୁପ୍ତ କଥା ଆମେ ଶୁଣିଛୁ। ଏଠିରେ ଅନୁରୋଧ କରାଗଲା—ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଆପଣ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଏହି ଶାପକୁ ସୀମିତ କରନ୍ତୁ। ତେବେ ମହାର୍ଷି ବଶିଷ୍ଠ କହିଲେ, "ଏହି ଶାପ ଧର୍ମ ବିଚାର କରି ଦିଆଯାଇନାହିଁ, ଏହା ଯଥା ତଥା ଦିଆଯାଇଛି।" ଏହି ଶାପ ଅନୁସାରେ, ସେମାନେ ଚଣ୍ଡାଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜନ୍ମରେ ଜନ୍ମ ନେବେ, କିନ୍ତୁ ପୂର୍ବଜନ୍ମ ଦ୍ୱାରା ସ୍ମୃତି ରହିବ। ସେମାନେ ଜ୍ଞାନ ହରାଇବେ ନାହିଁ, ଶାସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଭୁଲିବେ ନାହିଁ। ପାପମୟ ଜନ୍ମକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ପରେ ମୁକ୍ତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରିବେ। ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ଶାପରେ, ସେମାନେ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରି, ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଚଣ୍ଡାଳ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତଥାପି ଜ୍ଞାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ। ପୂର୍ବଜନ୍ମ ସ୍ମୃତିରେ, ସେମାନେ ମାଆଙ୍କ ଦୁଧ ମଧ୍ୟ ପିଇଲେ ନାହିଁ। ସମସ୍ତେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରି, ମୃଗ ଭାବରେ, ପୁନଃ ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ପରେ ମାନସ ସରୋବରରେ ଧୂସର ହଂସ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଏବଂ ପୁନଃ ଦ୍ୱିଜ ଭାବେ ଆସିଲେ। ସେହି ମହାନ ଆତ୍ମାମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ଅଭିଲାଷା କରି, ଦୁଃଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ। ସେହି ସମୟରେ ଧର୍ମକେତୁ ନାମକ ଏକ ବଡ଼ ରାଜାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରାଗଲା। ସେ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ପରିବାର ସହିତ ସେହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ତିନି ହଂସୀ, ମୋହବଶତଃ, ରାଜ୍ୟର ଆନନ୍ଦ ଭୋଗ କଲେ ଏବଂ ସ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଖାଦ୍ୟ ଚିନ୍ତା କରି, ସେମାନେ ପରଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ। ବେଦ ଓ ତାହାର ଅଙ୍ଗ ଜାଣିଥିବା ସେମାନେ କହିଲେ, "ଆମେ ମୁକ୍ତି ପାଇବା।" ଚିନ୍ତା କରିଥିବା ସମୟରେ, ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ପରଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଏହିପରେ ତିନି ଜଣ ରାଜା ଓ ଚାରି ଜଣ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ପରେ, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ସେମାନେ ବେଦ ଓ ତାହାର ଅଙ୍ଗ ଭଲଭାବେ ଅଧ୍ୟୟନ କଲେ। ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିରେ, ସେମାନେ ଏହି ଲୋକ ଓ ପରଲୋକର ଖବର ଜାଣି ପାରିଲେ। ତିନି ଜଣ ରାଜପରିବାରରେ ଅଭିମାନ ଓ ମୋହରେ ମଦମସ୍ତ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ନଥିଲା, ସେମାନେ ଉଚ୍ଚ ଲୋକ କିମ୍ବା ହିତାହିତ ଜାଣିନଥିଲେ। ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସନ୍ଦେହରେ ତାଙ୍କର ଦୂତକୁ ଡାକି କହିଲେ, "ତୁମେ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଅ, ନମ୍ରତା ସହିତ ଏହି ପତ୍ର ଦେଖାଇଦିଅ।" ସେମାନେ ଡଶାର୍ଣ୍ଣରେ ଶିକାରୀ, କଳଞ୍ଜର ପର୍ବତରେ ମୃଗ, ଶରତ୍ ଦ୍ୱୀପରେ ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ, ମାନସ ସରୋବରରେ ହଂସ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସେମାନେ ପୁନଃ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବରେ ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ ହେଲେ। ଦୂତପଥ ଅନୁସରଣ କରି, ସେମାନେ ପଚାରିଲେ, "ତୁମେ କାହିଁକି ଦୁଃଖିତ?" ଦୂତ ପତ୍ର ନେଇ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖାଇଲେ। ପତ୍ର ଦେଖି, ରାଜାମାନେ ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ। ସେହି କଥା ଶୁଣି, ତାପସମାନେ ଚାଲିଗଲେ, ଏବଂ କିଛି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ସେମାନେ ସହିତ ମୁକ୍ତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କଲେ। ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଏହି ସାତଜଣ ଶିକାରୀ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ କଥା ଯେଉଁଠାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଶୁଣାଯିବ, ସେଠାରେ ପିତୃମାନେ ଅକ୍ଷୟ ଭୋଜନ ଓ ପାନ ପାଇବେ। ଏଠି ବ୍ରାହ୍ମଣ ପଚାରିଲେ, "ଏ ମଧ୍ୟମ, ଧନ ନଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ, କିମ୍ବା ଅରଣ୍ୟରେ ତପସ୍ବୀ, କିମ୍ବା ଗୃହସ୍ଥ କେମିତି ପିତୃକର୍ମ କରିପାରିବେ?" ପ୍ରଭୁ କହିଲେ, "ଘାସ ଓ କାଠ ଆଣି, ଏକ କୌଡ଼ି ମାଗି, ଯଦି ପିତୃକର୍ମ କରାଯିବ, ତାହାର ପୁଣ୍ୟ ଲକ୍ଷଗୁଣ ଅଧିକ। ଯଦି କିଏ ଶତ ନିଷିଦ୍ଧ କର୍ମ କରିଥାଏ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ସେ ପିତୃଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ, ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।" ଯଦି କିଛି ନଥିବା ସମୟରେ, ପିତୃଦିନରେ ଗାଈକୁ ଘାସ ଦିଆଯିବ, ତେବେ ଏହା ପିତୃବଲି ଦାନରୁ ଅଧିକ ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ବୈରାଟ ଦେଶରେ ଏକ ଦରିଦ୍ର ମଣିଷ ପିତୃଦିନରେ ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦିଲେ, କାରଣ ସେଠି କିଛି ଥିଲା ନାହିଁ। ଦୀର୍ଘ ସମୟ କାନ୍ଦି ପରେ, ସେ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, "ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପିତୃଦିନ ଆସିଛି, ମୁଁ କ'ଣ କରିଲେ ଲାଭ ହେବ?" ସେ କହିଲେ, "ମୋ ପାଖରେ ଏକ କୌଡ଼ି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ, ମୋତେ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ରହିବାକୁ ଉପାୟ କହନ୍ତୁ।" ଦ୍ୱିଜ କହିଲେ, "ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ତୁମେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯାଅ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସମୟ ଆସିଛି, ଗାଈକୁ ତୁମ ପିତାଙ୍କ ନାମେ ଘାସ ଦିଅ, ବିଳମ୍ବ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।" ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁସରି, ସେ ଘାସ ନେଇ ଗାଈକୁ ଦେଲେ ଏବଂ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ଏହି କର୍ମର ପୁଣ୍ୟରେ ସେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କଲେ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ସ୍ୱର୍ଗ ଭୋଗ କରି, ପୁନଃ ଧନୀ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଅଗ୍ରଜନ୍ମରେ ସେ ଧନୀ ହେଲେ, କାରଣ ସେ ପିତୃକର୍ମ କରିଥିଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ଧନ ଦାନ କରି, ପିତାଙ୍କୁ ପିଣ୍ଡ ଦେଲେ। ଏକ ଜନ୍ମର ଅଭ୍ୟାସରେ, ସେ ବିଷ୍ଣୁଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କଲେ। ସେଠାରେ ଅନେକ ସୁଖ ଭୋଗ କରି, ସେ ସାର୍ବଭୌମ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ହେଲେ। କାରଣ, ପିତୃକର୍ମ ଠାରୁ ବଡ଼ ଧର୍ମ ନାହିଁ, ଏହି କର୍ମ ଯେଉଁଠି ଯେପରି ସମ୍ଭବ, ଦ୍ୱେଷ ଛାଡ଼ି ସମସ୍ତ ଚେଷ୍ଟାରେ କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁଠି ଲୋକ ଧର୍ମ ପରମ୍ପରା କଥା ପଢ଼େ, ସେଠି ବିଷ୍ଣୁତୀର୍ଥ ସ୍ନାନର ଫଳ ମିଳେ। ଅନେକ ଜନ୍ମର ଜମା ହୋଇଥିବା ପାପ ମାତ୍ର ଏହି କଥା ଉଚ୍ଚାରଣ କିମ୍ବା ଶ୍ରବଣ କଲେ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ଏହିପରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ କହିଲେ, "ଦେବତାମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ସେ ବିଶ୍ୱର ନାଥ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସଂହାରକ, ପାଳକ, ଧାରକ, ପିତା ଓ ମୂଳ।" ମୋର କଥା କେବଳ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାରେ ଶେଷ ହୋଇଯାଏ; ତଥାପି ମୋତେ ଜିଜ୍ଞାସା, ତୃଷ୍ଣା କିମ୍ବା ଭୋକ ଅଛି। "ଯାହା ପଚାରାଯିବ, ପ୍ରିୟଜନ କହିବା ଉଚିତ। ପତିବ୍ରତା ନାରୀ କିପରି ପୂର୍ବଜନ୍ମ ଜାଣନ୍ତି, ହେ ପ୍ରଭୁ?" କିମ୍ବା ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି କ’ଣ, ସେଥିକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କହିବା ଉଚିତ। ପ୍ରଭୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ଏହି କଥା ପୂର୍ବରୁ କହିଛି, ତଥାପି ତୁମେ ପୁନଃ ଜିଜ୍ଞାସୁ।" "ତୁମ ମନରେ ଯାହା ଅଛି, ମୁଁ ସବୁ କହିଦେବି। ପତିବ୍ରତା ନାରୀ ସଦା ପତିରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ପତିର ମଙ୍ଗଳ ନିମନ୍ତେ ଚେତନାଶୀଳ।