ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଶ୍ରୋତାଙ୍କୁ କହିଛନ୍ତି—ଯଦି କୌଣସି ପୁତ୍ର, ନିୟମମାନେ ଅନୁଯାୟୀ ଉପବାସ କରିଥିବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗ ଦେଇପାରିବେ ନାହିଁ, ତେବେ ସେଇ ନିଷ୍ଠାବାନ ପୁତ୍ର କେତେ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ, ତାହା ଶୁଣ। ଏହି ସମୟରେ ଉପବାସ କରିଲେ ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ତାହା ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ଓ ଶତ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞରୁ ଅଧିକ, ଏବଂ ଦଶ ମିଳିଅନ ପରିମାଣର ତୀର୍ଥସ୍ନାନ ଠାରୁ ଅନେକ ଗୁଣା ଅଧିକ। ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଭାଗୀରଥୀ ନଦୀରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି ଏବଂ ମାଆର ଦୁଧ ପିଇନାହାନ୍ତି, ସେ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ବାରାଣସୀରେ ଯେଉଁଠି ଦେହ ଛାଡ଼ିଦିଅ, ଚାହେଁ ସଂଯୋଗ କିମ୍ବା ଅସଂଯୋଗରେ, ସେ ନିଜ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ଭୋଗ କରି ଶେଷରେ ମୋ ସ୍ୱରୂପରେ ଏକତ୍ୱ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଯେଉଁ ଅବସ୍ଥା ଯୋଗୀମାନେ କିମ୍ବା ନିୟମିତ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଋଷିମାନେ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି, ସେଇ ଅବସ୍ଥା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସପ୍ତପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁଠି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥାଏ, ସେଉଁଠି ମିଳିଥାଏ। ବିଶେଷକରି ଲୋହିତା ନଦୀର ଉତ୍ତର ଭାଗରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଯେଉଁଠି ଦେହ ଛାଡ଼ିଦିଅ, ସେ ମୋ ସମାନ ହେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ଉର୍ବଶୀକେଶ ତୀର୍ଥରେ ଯଦି କେହି ଦେହ ଛାଡ଼ିଦିଅ, ସେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ହୋଇ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେଉନାହାନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଯଦି ଘରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ, ଦେହ ଘର ସହିତ ବନ୍ଧା ରହିଥାଏ, ମୁକ୍ତି ମିଳେ ନାହିଁ। ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏକ ଏକ ବନ୍ଧନ କମିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ପୁତ୍ର ଓ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ଦେଖିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତି ହୁଏ ନାହିଁ। ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ, କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ସ୍ଥାନ କିମ୍ବା ଜଳଶୂନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଯେଉଁଠି ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ, ସେଉଁଠି ଦୁର୍ଗତି ହୁଏ, କୀଟ କିମ୍ବା ଏହିପରି ନିମ୍ନ ଜନ୍ମ ମିଳେ। ଯଦି ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନ ଅନ୍ତେଷ୍ଟି କରାଯାଏ, ସେ ବ୍ୟକ୍ତି କୁମ୍ଭୀପାକ ନରକରେ ଷଷ୍ଠି ହଜାର ବର୍ଷ ଯାଏ। ଅନ୍ତ୍ୟଜ ସଂସ୍ପର୍ଶ କିମ୍ବା ଅଶୁଦ୍ଧିରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ, ଦୀର୍ଘ ନରକ ଭୋଗ କରି, ମ୍ଲେଛ ଜାତିରେ ଜନ୍ମ ନେବେ। ଏହିପରି ଅନେକ ପ୍ରକାର କୀଟ ଓ ନିମ୍ନ ପ୍ରାଣୀ ଭାବେ ଜନ୍ମ ମିଳେ, ତେଣୁ ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମକୁ ଚିହ୍ନିବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତ ମର୍ତ୍ୟମାନଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତାଙ୍କ କର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ଗତି ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୁଏ। ଯେଉଁଠି ହରିନାମ ସ୍ମରଣ କରି, ତୀର୍ଥରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ, ସେଉଁଠି ପାପ ଶୁଧ୍ଧି ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଏ, କୌଣସି ଦୋଷ ଲାଗେ ନାହିଁ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁତ୍ର ଯଦି ପିତାଙ୍କ ଶବକୁ ବୋହି ନେଇଯାଏ, ପ୍ରତିଟି ପଦକ୍ଷେପରେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ। ସ୍ମଶାନରେ, ପୁତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ପିତାଙ୍କ ଶବର ମୁହଁରେ ଅଗ୍ନି ଦେଇ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେହକୁ ଦାହ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଦେହ ଲୋଭ ଓ ମୋହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ପାପ ଓ ପୁଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ—ଏହାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଦାହ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଆତ୍ମା ଦିବ୍ୟ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଦାହ ପରେ, ପୁତ୍ର ଅପାର ପାରେ ଯାଇ ଅସ୍ଥି ସଂଗ୍ରହ କରିବା ଉଚିତ, ଦଶମ ଦିନ ଆସିଲେ ଭିଜା କପଡ଼ା ପିଣ୍ଡି ତ୍ୟାଗ କରିବା ଦରକାର। ରକ୍ତ ଲଗା କପଡ଼ାକୁ କଟି ଅଗ୍ନି କିମ୍ବା ଜଳରେ ଫେଙ୍କିଦେବା ଉଚିତ; ଏକଦଶୀ ଦିନ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଦରକାର। ପିତୃଦେହ ପୋଷଣ ପାଇଁ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା, ବସ୍ତ୍ର, ଆସନ, ଓ ଚପ୍ପଳ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଜମି, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ କଳା ଗାଈ ସହିତ ଆବଶ୍ୟକ ଜିନିଷ ଦାନ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିଯାଏ। ଚତୁର୍ଥ ଦିନ, ତିନି ପକ୍ଷ ପରେ, ଛଅ ମାସ ପରେ, ଏବଂ ବର୍ଷ ପରେ—ମୋଟ ସୋଳ ଟି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ନିୟମ। ଯଦି କେହି ଏହି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି ନାହିଁ, କିମ୍ବା ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଯଥାଶକ୍ତି କରନ୍ତି, ତେବେ ସେ ଶତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ମଧ୍ୟ ପିଶାଚ ଭାବେ ରହିଯାନ୍ତି। ବର୍ଷ ପାଇଁ ଜଳପାତ୍ର ଓ ମାଂସମିଶ୍ରିତ ଭୋଜନ ଦେବା ଦରକାର; ସମସ୍ତ କିଛି ଅନିତ୍ୟ, ତେଣୁ ପ୍ରତିମାସ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। ବର୍ଷ ପରେ, ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସପିଣ୍ଡୀକରଣ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। ପିତା ପାଇଁ ଏକ ବର୍ଷ, ମାତା ପାଇଁ ଛଅ ମାସ, ନାରୀ ପାଇଁ ତିନି ମାସ, ଭାଇ କିମ୍ବା ପୁତ୍ର ପାଇଁ ତାହାର ଅର୍ଧ ଅଶୁଦ୍ଧି ଅବଧି ରହିଥାଏ। ସପିଣ୍ଡମାନେ ଘରେ ଯେତେଦିନ ରହନ୍ତି, ସେତେଦିନ ଅଶୁଦ୍ଧି ରହିଥାଏ; ଏବେ ପୁତ୍ର ପାଇଁ ନିଷିଦ୍ଧ ବିଷୟ ଶୁଣ। ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଓ ସଦାଚାରୀ ଛାତ୍ର କେବେ ନାରୀ ସମୀପକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ସପ୍ତମ ଘଟି ପରେ ଓ ନବମ ଘଟି ପୂର୍ବରୁ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏହି ସମୟ କୁଟପ କୁହାଯାଏ, ଏହିବେଳେ ପିତୃ ତର୍ପଣ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ; ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ତିନିଟି ପବିତ୍ର: ଝିଅ ପୁଅ, କୁଟପ ସମୟ, ଓ ତିଳ। ଏଠାରେ ତିନିଟି ଗୁଣ ଗୌରବ ଦିଆଯାଏ: ସତ୍ୟ, କ୍ରୋଧ ଅଭାବ, ଓ ଅତି ଶୀଘ୍ରତା ନ ଥିବା। ସାଂଧ୍ୟାବେଳ, ଅନ୍ୟର ଭୋଜନ, ପୁନଃ ଭୋଜନ କିମ୍ବା ଯୌନ ସମ୍ପର୍କ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ। ଦାନ ଏବଂ ଗ୍ରହଣ, ଅନୁଚିତ ସମୟରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ କିନ୍ତୁ ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ଏକ ଶତ ନିଷିଦ୍ଧ କାମ କଲେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିପାରନ୍ତି। ଏହା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କର୍ତବ୍ୟ। ଏବେ ମୁଁ ପୁରାତନ କଥା କହିବି। ବସିଷ୍ଠ ଋଷିଙ୍କ ସପ୍ତ ସଦ୍ଗୁଣୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଛାତ୍ରମାନେ, ପିତୃ କାର୍ଯ୍ୟ ଆସିଲାବେଳେ, ଗୁରୁଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଯଜ୍ଞ ଗାଈ ଚାହିଲେ। ଅନୁରୋଧ କରି ଏବଂ ସାତ ଭାଇ ସହ ଗାଈ ନେଇ ଘରକୁ ଆଣି, ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ବଧ କରି, ଭାବିଲେ। ସେମାନେ ମାଂସ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଲେ ଓ ଶେଷ ଅଂଶ ଅନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇଲେ; ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସମାପ୍ତ କରି, ବଛଡ଼ା ନେଇ ନେଲେ। ପରେ, ସେହି ଗାଈଟିକୁ, ଯାହାକୁ ବାଘ ଖାଇଦେଇଥିଲା, ଗୁରୁଙ୍କୁ ଫେରାଇଦେଲେ; ଗୁରୁ ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଶକ୍ତିରେ ସତ୍ୟ ଜାଣିଲେ। ତେବେ, ବସିଷ୍ଠ ଋଷି ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ—"ତୁମେ ଚଣ୍ଡାଳ ହେବେ।" ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭୟରେ କମ୍ପିତ ହୋଇ ହାତ ଜୋଡ଼ି ଦାଁଡ଼ାଇ ରହିଲେ। ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଗୋମାଂସ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ହଜାର ଅପରାଧ ଓ ମହାପାପ କରନ୍ତି।