ତୁମେ ମୋର କୃପା ଓ ତୁମର ଶୁଭ କର୍ମର ଫଳରୁ ମୋତେ ଦେଖିପାରିଛ; ଏହି କ୍ୟାଣ୍ଡାଳ, ଯିଏ ପବିତ୍ର ଓ ତାଙ୍କ ପିତାମାତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଅତି ଭକ୍ତିଶୀଳ, ସେ ଦେବତ୍ବ ଲାଭ କରିଛି। ଏହି କ୍ୟାଣ୍ଡାଳଙ୍କ ପ୍ରତି ମୋର ଏକାଗ୍ର ସ୍ନେହ ଅଛି, ମୁଁ ତାଙ୍କ ଘରରେ ବାସ କରେ, ଏବଂ ମୁଁ ପୁନଃପୁନଃ ତାଙ୍କ ସହିତ ଆଲୋଚନା କରେ। ତାଙ୍କ ମନରେ ମୁଁ ସଦା ଅବସ୍ଥିତ ଅଛି, ତାଙ୍କ ମନରେ କେବେ କିଛି ଦୁଷ୍ଟ ଭାବ ନାହିଁ; ସେ ତୁମର ଆଚରଣକୁ ଜାଣିଛି, ଏହି ଜ୍ଞାନ ତାଙ୍କ ଭକ୍ତିଶୀଳ ପତ୍ନୀ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛି। ମୁଁ ଏବେ ତୁମକୁ ତାଙ୍କର ଆଚରଣ ବିଷୟରେ କହିବି, ଧୀରେ ଶୁଣ; ଏହି ଆଚରଣ ଶୁଣିଲେ, ଏକ ମାନବ ଜନ୍ମର ବନ୍ଧନରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରିଥାଏ। ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପିତା ଓ ମାତା ଠାରୁ ବଡ଼ ତୀର୍ଥ କିଛି ନାହିଁ; ଯିଏ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ପ୍ରକୃତ ପରମ ପୁରୁଷ। ପିତାମାତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଓ ଗୁରୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଏକ ସମାନ ଫଳ ଦେଇଥାଏ; ପୂଜା କରିଲେ ସ୍ୱର୍ଗର ଶାସନ ମିଳେ, ଅବହେଳା କରିଲେ ରୌରବ ନରକକୁ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ। ଯଦିଓ ସେ ଆମ ହୃଦୟରେ ବାସ କରେ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ବାସ କରେ; ଆମ ମଧ୍ୟରେ କେବେ ବିଚ୍ଛେଦ ନାହିଁ, ଏଠି କିମ୍ବା ପରଲୋକରେ, ଏବଂ କେହି ମୋତେ ସମ ନୁହେଁ। ମୋର ସମ୍ମୁଖରେ, ମୋର ସୁନ୍ଦର ନଗରରେ, ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଆତ୍ମୀୟଙ୍କ ସହିତ, ସେ ଅସୀମ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିବେ, ଶେଷରେ ମୋତେ ଲୀନ ହେବେ। ଏହିପରି, ଯଦିଓ ସେ ମୌନ, ତିନି ଲୋକରେ ଘଟୁଥିବା ସମସ୍ତ ଖବର ଜାଣିଥାଏ, ଏହି ତୁମେ କେଉଁଠି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛ? ଦ୍ୱିଜ ଜନ କହିଲେ: ଅବିବେକ କିମ୍ବା ଅଜ୍ଞାନରୁ କେହି ପିତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ ହେଉଛି; ଏହି ଜାଣି, ମହାପ୍ରଭୁ, ଏହି ନ୍ୟାୟ ଅନ୍ୟାୟ ବିଷୟରେ କଣ କରିବା ଉଚିତ? ପ୍ରଭୁ କହିଲେ: ଯିଏ ଏକ ଦିନ, ଏକ ମାସ, ଏକ ପକ୍ଷ, ଅର୍ଧପକ୍ଷ, କିମ୍ବା ଏକ ବର୍ଷ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରେ, ସେ ମୋର ପବିତ୍ର ନିବାସକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଯଦି କେହି ମନକୁ କଷ୍ଟ ଦେଇଥାଏ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ନରକକୁ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ; ପିତାମାତାଙ୍କ ପୂଜା କରିଥିଲେ କିମ୍ବା ନାହିଁ, ଏହା ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ। ଏକ ବୃଷ ମୁକ୍ତି କରିଲେ, ଏକ ମନୁଷ୍ୟ ପିତୃଭକ୍ତିର ଫଳ ପାଏ; ଖାଦ୍ୟ, ବସ୍ତ୍ର, ଦୁଧ, ମାଂସ ସହିତ କିମ୍ବା ବିନା ମାଂସ ଯାଉଛି। ଆତ୍ମୀୟଙ୍କୁ ଯାହା ଦିଯାଯିବା, ଏହା ଏକ ଲକ୍ଷ ଗୁଣା ଫଳ ଦେଇଥାଏ; ଏକ ବୁଦ୍ଧିମାନ ପୁଅ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଧନ ଦେଇ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଥାଏ। ସେ ତାଙ୍କ ଜନ୍ମର ସ୍ମୃତି ଲାଭ କରେ ଓ ପିତୃଭକ୍ତିର ଫଳ ପାଏ; ବଳିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ତିନି ଲୋକରେ ଏହାଠାରୁ ବଡ଼ କିଛି ନାହିଁ। ଏଠି ଯାହା ଦିଯାଯିବା, ଅଳ୍ପ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଅସୀମ ଭୋଗ ମିଳେ; ଅନ୍ୟଠାରେ, ଦଶ ହଜାର ଗୁଣା ଆତ୍ମୀୟଙ୍କୁ ମିଳେ, ଏକ ଲକ୍ଷ ଗୁଣା ଘୋଷିତ। ପିଣ୍ଡ ଦାନରେ ଦଶ ମିଲିଅନ ଗୁଣା ଫଳ ଘୋଷିତ; ଦ୍ୱିଜଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଅନନ୍ତ ଲାଭ ଦେଇଥାଏ; ଗଙ୍ଗା ଜଳରେ, ଗୟା, ପ୍ରୟାଗ ଓ ପୁଷ୍କରରେ। ବାରାଣସୀ, ସିଦ୍ଧକୁଣ୍ଡ, ଗଙ୍ଗା ଓ ସାଗର ସଙ୍ଗମରେ, ଯିଏ ଏଠି ଚାଉଳ ଦାନ କରେ ସେ ନିଶ୍ଚିତ ମୋକ୍ଷ ପାଏ। ପିତୃମାନେ ଅସୀମ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ଜନ୍ମର ଫଳ ପାଆନ୍ତି; ବିଶେଷ କରି, ଯିଏ ଭାଗୀରଥୀରେ ତିଳ ଜଳ ଦାନ କରେ। ସେ ମୋକ୍ଷ ପଥ ପାଏ, ତେଣୁ ପିଣ୍ଡ ଦାନ ଅପ୍ରମାଣିତ; ନଦୀ କୂଳରେ ହଜାର ଗୁଣା ଫଳ ଚାହିଯାଏ; ନଦୀରେ ଦଶ ହଜାର ଗୁଣା ମୂଲ୍ୟ ଦିଆଯାଏ। ସାଧାରଣ ଫଳର ସମ୍ପର୍କରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଏକ ଶତ ଗୁଣା ହୁଏ; ଯୁଗ ଆରମ୍ଭରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଗ୍ରହଣରେ। ଯିଏ ପର୍ବଣ ବିଧି କରେ, ସେ ଅସୀମ ଜଗତ ଉପଭୋଗ କରେ; ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପିତୃମାନେ ପ୍ରତି ଏକ ଲକ୍ଷ ତୃପ୍ତି ହୁଏ। ପୁଅ ପ୍ରାପ୍ତ ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ଓ ଅସୀମ ଭୋଗ ଦେଇ ପିତୃମାନେ ପରେ, ପର୍ବ ଦିନରେ ପୁଅମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ପର୍ବଣ ବିଧି କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ବଳି ଦ୍ୱାରା ପିତାମାତାଙ୍କ ପାଇଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଲେ ଜନ୍ମ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; ପ୍ରତିଦିନ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଅମୃତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କୁହାଯାଏ। ଯିଏ ଏହି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ କରେ, ସେ ଅବିନାଶୀ ଜଗତ ପାଏ; ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ମଧ୍ୟ କାମ୍ୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ନିୟମ ଅନୁସାରେ କରିବା ଉଚିତ। ଚାହିଲେ ଏହା କରି, ମନରେ ଯାହା ରହିଛି ତାହା ପାଏ; ପଞ୍ଚମ ପକ୍ଷ ଆଷାଢ଼ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆସିଲେ। ଏଠି, ଅପ୍ରାପ୍ତ କନ୍ୟା ଯାଇଥିଲେ କିମ୍ବା ନାହିଁ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ; ଯେତେବେଳେ କନ୍ୟା ସବିତୃଙ୍କୁ ଯାଇଥାଏ, ପରବର୍ତ୍ତୀ ଶୋଳ ଦିନ—ଏହା ସର୍ବୋତ୍ତମ ଦାନ ସହିତ ବଳି ସମ। ଏହି କାମ୍ୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବଡ଼ ଉତ୍ତମ ଓ କର୍ତ୍ତା ପାଇଁ ଶୁଭ ଦେଇଥାଏ। ଆରମ୍ଭରେ କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷ ନାହିଁ ହେଲେ, ତୁଳାରେ କରିବା ଉଚିତ; ବୃଶ୍ଚିକରେ ଅମାବାସ୍ୟା ଆସିଲେ, ପିତୃମାନେ ଆଶା ହରାଇ—ପୁନଃ ତାଙ୍କ ନିଜ ଗୃହକୁ ଫେରିଯାନ୍ତି, ଦୁର୍ଭୟ ଶାପ ଦେଇ। ପିତୃମାନେ ଦିଆ ଶାପରୁ ପୁଅର ସମସ୍ତ ଧନ ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ଏହା ସ୍ମରଣରେ ରଖି। ଧନ, ପୁଅ, ପ୍ରତିଷ୍ଠା, ଇଚ୍ଛିତ ବସ୍ତୁ, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ—ଏହି ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମ ପରେ ଜନ୍ମ ଲାଭ କରେ। ଏହି ଦୟା କେବଳ ପିତୃମାନେ ଦେଇଥାନ୍ତି; ତେଣୁ ଏହାକୁ ଅବହେଳା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ବିବାହ, ବ୍ରତ କିମ୍ବା ବଳି ଆରମ୍ଭରେ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ନାନ୍ଦୀମୁଖ ବିଧି କରିବା ଉଚିତ। ଏହା କରି, ସେ ଅସୀମ ଉପକାର ଲାଭ କରେ, ତାଙ୍କ ବଂଶ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ; ଯିଏ ଏହା ଉଲ୍ଟା କରେ, ସେ ନରକକୁ ଯାଏ। ପରିବାର ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ଏହି ଆତ୍ମା ଦୁଃଖୀ ହୁଏ; ତେଣୁ ପ୍ରଥମେ ଶମ୍ଭୁପୁତ୍ର ଗଣେଶଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ତାପରେ, ଶୋଳ ମାତାମାନେ, ତାପରେ ପିତୃମାନଙ୍କ ଗୋଷ୍ଠୀ; ସମସ୍ତ ନାନ୍ଦୀମୁଖ ବିଧିରେ, ପ୍ରପୁରୁଷ ଆରମ୍ଭରୁ। ନାନ୍ଦୀମୁଖରେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଦ୍ୱିଜମାନେ ପୂର୍ବଦିଗକୁ ବସାଇବା ଉଚିତ; ସ୍ନେହ ଶବ୍ଦ ପଠିବା, ଏବଂ ଅନ୍ୟଠାରେ 'ସ୍ୱଧା' ଯୋଡିବା। ଚନ୍ଦ୍ର କିମ୍ବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣରେ, ଯିଏ ପିଣ୍ଡ ଓ ଜଳ ଦାନ କରେ, ସେ ଅସୀମ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଏ ଓ ପିତୃମାନଙ୍କ ଉପଚାର ବୃଦ୍ଧି କରେ। ଯଦି କେହି ଏଠି ନହଁଇ ନାହିଁ କିମ୍ବା ସମର୍ଥ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପିତୃମାନେ ପିଣ୍ଡ ଓ ଜଳ ଦେଇନାହିଁ, ସେ କ୍ୟାଣ୍ଡାଳ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।