ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯେଉଁଠାରେ ମିତ୍ରଙ୍କୁ ଧୋଖା ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ, ଏବଂ ବୈଷ୍ଣବଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ, ତୁମର କୃପାରେ ଆପଣ ମୋତେ ସତ୍ୟ କହିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।" ତାପରେ ଭଗବାନ କହିଲେ, "ମୌନବ୍ୟକ୍ତି ସଦା ତାଙ୍କର ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି; ସେଇ ଜଣେ ନାରୀ ଯେଉଁଠି ସତୀ, ତାଙ୍କୁ ଧନ୍ୟ ମନାଯାଏ; ତୁଳାଧାରା ସତ୍ୟ କଥା କହନ୍ତି ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମଭାବରେ ଦେଖନ୍ତି। ଯିଏ ଲୋଭ, କାମନା ଓ ଧୋଖାରୁ ମୁକ୍ତ ଏବଂ ମୋରେ ଭକ୍ତ, ସେଠିକି ବୈଷ୍ଣବ ବୋଲି ଅଭିଧାନ କରାଯାଏ। ଏମିତି ଗୁଣରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଏଁ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଗୃହରେ ଆନନ୍ଦରେ ବାସ କରେ। ଭାରତୀ ଓ କମଳା ସହିତ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ ଏମିତି ଗୁଣୀଜନଙ୍କ ଗୃହରେ ବାସ କରେ।" ତାପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପଚାରିଲେ, "ମହାପାପୀ ସହ ଅସଂଗତି ହେଲେ ମଣିଷ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପାପୀ ହୋଇଯାନ୍ତି। ଧର୍ମଜ୍ଞମାନେ ପୁରାଣ, ଆଗମ ଓ ବେଦରେ ସଦା ଏହିପରି କଥା କହନ୍ତି; ତେବେ ଆପଣ କିପରି ଏହି ଗୃହରେ ବାସ କରନ୍ତି?" ଭଗବାନ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ସମସ୍ତ ଧର୍ମାନୁଷ୍ଠାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ମୌନବ୍ୟକ୍ତି ତିନି ଲୋକରେ କର୍ମଶୀଳ। ଏକ ଚଣ୍ଡାଳ ମଧ୍ୟ ଯଦି ନିଷ୍ଠାରେ ଅଟୁଟ ଥାଏ, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି। ତିନି ଲୋକରେ ମୌନବ୍ୟକ୍ତି ପରି ପୁଣ୍ୟ କିଏଁ ନାହିଁ; ସେ ତାଙ୍କର ପିତାମାତାଙ୍କୁ ସଦା ଭଜନ୍ତି, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିନି ଲୋକ ବଶୀଭୂତ ହୁଏ। ତାଙ୍କର ଭକ୍ତିରେ ମୁଁ ଓ ଦେବଗଣ ସମେତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଏଁ, ତାଙ୍କ ଗୃହର ଅନ୍ତଃପୁରରେ ବ୍ରାହ୍ମଣର ରୂପରେ ବାସ କରେ।" "ଏହିପରି, ଭକ୍ତିମତୀ ଗୃହିଣୀଙ୍କ ଗୃହରେ, ତୁଳାଧାରାଙ୍କ ଗୃହରେ, ଯିଏ ଧୋଖା ଦେଉନାହିଁ ସେଠି, ବୈଷ୍ଣବଙ୍କ ଗୃହରେ ମୁଁ ବାସ କରେ। ମୁଁ ସେଠି ସଦା ବାସ କରେ, ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଛାଡ଼ି ଯାଏ ନାହିଁ; ଏମିତି ନିରପରାଧ ଲୋକମାନେ ସଦା ମୋତେ ଦେଖନ୍ତି।" "ତୁମ ପୁଣ୍ୟରେ ମୋତେ ଦେଖିପାରିଛ, ମୋର କୃପାରେ; ଏକ ଶୁଦ୍ଧ ଏବଂ ପିତାମାତାଭକ୍ତ ଚଣ୍ଡାଳ ଦେବତ୍ୱ ଲାଭ କରିଛି। ଏହିପରି ଭକ୍ତିରେ, ମୁଁ ତାଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କ ଗୃହରେ ମମତା ସହ ବାସ କରେ, ପୁନଃପୁନି ଆଲୋଚନା କରେ।" "ତାଙ୍କର ମନରେ ମୁଁ ସଦା ବାସ କରେ, କୌଣସି ଖରାପ ଚିନ୍ତା ନାହିଁ; ସେ ତୁମ ଆଚରଣକୁ ଜାଣନ୍ତି, ଏବଂ ଭକ୍ତିମତୀ ଗୃହିଣୀ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି। ମୁଁ ତୁମକୁ ତାଙ୍କ ଆଚରଣ କହିବି, ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣ; ଏହି ଶୁଣିଲେ ମଣିଷ ଜନ୍ମବନ୍ଧନରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।" "ପିତା ଓ ମାତା ଠାରୁ ବଡ଼ ତୀର୍ଥ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ନାହିଁ; ଯିଏ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ମହାପୁରୁଷ। ପିତାମାତା ଓ ଗୁରୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ସମାନ ଫଳ ଦେଇଥାଏ; ପୂଜା କଲେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ରାଜ୍ୟ ମିଳେ, ଅବହେଳା କଲେ ରୌରବକୁ ଯାଏ।" "ସେ ମୋର ହୃଦୟରେ ରହେ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ବାସ କରେ; ଆମେ ଦୁଇଁଜଣ ମଧ୍ୟରେ କେବେ ବିଚ୍ଛେଦ ନାହିଁ, ଏଠି କିମ୍ବା ପରଲୋକରେ, ଏବଂ ମୋ ସମାନ କିଏଁ ନାହିଁ। ମୋର ସୁନ୍ଦର ନଗର ମଧ୍ୟରେ, ସମସ୍ତ ଆତ୍ମୀୟଙ୍କ ସହିତ, ସେ ଅକ୍ଷୟ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରିବେ, ଶେଷରେ ମୋତେ ଲୟ ହେବେ।" "ଏହିପରି, ତାଙ୍କ ମୌନତା ସত্ত୍ୱେ, ସେ ତିନି ଲୋକର ସମସ୍ତ ଘଟଣା ଜାଣନ୍ତି, ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଏପରି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କାହିଁକି?" ତାପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପଚାରିଲେ, "ମୋହ କିମ୍ବା ଅଜ୍ଞାନରେ କେହି ପିତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିନଥିଲେ, ଏହା ଜାଣି, ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, କଣ କରିବା ଉଚିତ?" ଭଗବାନ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ଯିଏ ଦିନ, ମାସ, ପକ୍ଷ, ଅର୍ଧପକ୍ଷ କିମ୍ବା ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରେ, ସେ ମୋର ଶୁଦ୍ଧ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଯଦି କେହି ମନକୁ ଦୁଃଖ ଦିଏ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ନରକକୁ ଯିବ; ପିତାମାତାଙ୍କ ପୂଜା ହେଉ କି ନ ହେଉ, ପୁରାତନ ଦିନରୁ ଏହା ସର୍ବୋତ୍ତମ।" "ବୃଷଭ ମୁକ୍ତି କଲେ, ପିତୃଦେବତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତିର ଫଳ ମିଳେ; ଖାଦ୍ୟ, ବସ୍ତ୍ର, ଦୁଧ ଓ ମାଂସସହିତ ଓ ବିନା ମାଂସ ସବୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଆତ୍ମୀୟଙ୍କୁ ଯାହା ଦିଆଯାଏ, ତାହାର ଲକ୍ଷ ଗୁଣ ଫଳ ମିଳେ; ଜ୍ଞାନୀ ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ସ୍ବତ୍ତ୍ୱ ଦେଇ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ।" "ସେ ଜନ୍ମସ୍ମୃତି ଲାଭ କରେ ଏବଂ ପିତୃଭକ୍ତିର ଫଳ ପାଏ; ବଳିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ତିନି ଲୋକରେ ତାହାଠାରୁ ବଡ଼ କିଛି ନାହିଁ।" "ଏଠାରେ ଯେଉଁଠି ଅଲ୍ପ ଦିଆଯାଏ, ତାହା ଅକ୍ଷୟ ଭୋଗ ହୁଏ; ଅନ୍ୟଠାରେ ଆତ୍ମୀୟଙ୍କ ପାଇଁ ଦଶ ହଜାର ଗୁଣ ଫଳ ମିଳେ, ଏହା ଶତ ହଜାର ମଧ୍ୟ ଘୋଷିତ।" "ପିଣ୍ଡଦାନ ପାଇଁ କୋଟି ଗୁଣ ଫଳ ମିଳେ; ଦ୍ୱିଜାତି ପାଇଁ ଏହା ଅନନ୍ତ; ଗଙ୍ଗା ଜଳରେ, ଗୟା, ପ୍ରୟାଗ ଓ ପୁଷ୍କରରେ। ବାରାଣସୀ, ସିଦ୍ଧକୁଣ୍ଡ, ଗଙ୍ଗା ଓ ସାମୁଦ୍ରିକ ସଙ୍ଗମରେ ଯିଏ ଚାଉଳର ପିଣ୍ଡ ଦିଏ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କରେ।" "ପିତୃମାନେ ଅକ୍ଷୟ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ଜନ୍ମର ଫଳ ପାଆନ୍ତି; ବିଶେଷକରି, ଭାଗୀରଥୀରେ ତିଳଜଳ ଦେଉଥିବା ଲୋକ। ସେ ମୋକ୍ଷ ପଥ ଲାଭ କରେ, ତାହେଲେ ପିଣ୍ଡଦାନର କଥା କଣ? ନଦୀତଟରେ ହଜାର ଗୁଣ ଫଳ ମିଳେ; ନଦୀ ମଧ୍ୟରେ ଦଶ ହଜାର ଗୁଣ ମୂଲ୍ୟ।" "ସାଧାରଣ ଫଳ ସହିତ ଯୋଗ ହେଲେ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଶତ ଗୁଣ ହୁଏ; ଯୁଗାରମ୍ଭରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଗ୍ରହଣରେ। ଯିଏ ପର୍ବଣ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ, ସେ ଅକ୍ଷୟ ଲୋକ ଉପଭୋଗ କରେ; ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ପିତୃମାନେ ଏକ ଶତ ହଜାର ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୃପ୍ତି ପାଉନ୍ତି।" "ପିତୃମାନେ ପୁଅକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଓ ଅନନ୍ତ ଭୋଗ ଦେଇ, ତା'ପରେ ପର୍ବଦିନରେ ପୁଅମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ପର୍ବଣ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। ପିତାମାତା ପାଇଁ ଏହି ଯଜ୍ଞ କଲେ ମଣିଷ ଜନ୍ମବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ; ଦୈନିକ ଶ୍ରାଦ୍ଧକୁ ଶାଶ୍ୱତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବୋଲାଯାଏ।" "ଯିଏ ଏହାକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ କରେ, ସେ ଅକ୍ଷୟ ଲୋକ ପାଏ; ତେଣୁ ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ କାମ୍ୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ନିୟମ ଅନୁସାରେ କରିବା ଉଚିତ। ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ କରିଲେ, ମନର ଆଶା ପୂରଣ ହୁଏ; ପଞ୍ଚମ ପକ୍ଷ ଆଷାଢ଼ୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମା।