ଓଡ଼ିଆ ରେ ଏହି ପବିତ୍ର ଶ୍ରୁତିକୁ ଏକ ଜୀବନ୍ତ କଥାରେ ଏହିପରି ରୂପେ ବ୍ୟଖ୍ୟା କରିବାଯିବ: ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେଉଁଠାରେ ମୋର ନାମ ଉଚ୍ଚ୍ୱାସରେ ଗାୟନ, ନୃତ୍ୟ, ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟ ରହେ, ମୁଁ ସେଠାରେ ଶରୀରରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଯାଏ। ବକାକୁ ବିଧ୍ୱଂସ କରିଥିବା ସମୟରୁ, ତୁମେ ମୋର ଭକ୍ତ ଓ ଏକ ତୀର୍ଥସ୍ଥାନ ହେବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରିଛ; ତୁମର ଯେଉଁ ପାପ ଅଛି, ସେଗୁଡିକୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ କଥାହୋଇଛି। ବଡ଼ ଆତ୍ମା ମୁକାକୁ ଯାଅ, ଯାହା ଧର୍ମିକଙ୍କ ପାଇଁ ତୀର୍ଥମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ; ମୁକାକୁ ଦେଖିବାରେ, ସମସ୍ତ ମହାପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦେଖିବା ହୁଏ। ସେମାନେକୁ ଦେଖିବା, କଥାହେବା, ମୋ ସହ ଯୋଗ ରଖିବା ଓ ମୋର ଆଶ୍ରୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା ଦ୍ୱାରା— ଅନେକ ଜନ୍ମର ଅସଂଖ୍ୟ ପାପ ନଷ୍ଟ ହେଲେ, ସେ ଧର୍ମିକ ମୋତେ ଦେଖିପାରେ, ଏବଂ ଏହି ଦ୍ୱାରା ମୋର କୃପା ଲଭିଥାଏ। ମୋର କୃପାରେ, ମୁଁ ତୁମରେ ଦେଖା ଦେଇଛି, ଅପପାପ ଶିଶୁ; ଏହିପରି, ଯାହା ଚିତ୍ତରେ ଅଛି, ଏକ ଵର ଗ୍ରହଣ କର। ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: “ପ୍ରଭୁ, ମୋର ମନ ସଦା ଆପଣଠାରେ ଅଟୁଟ ରହୁ; ଆପଣ ବାହାରେ କିଛି ମୋତେ ଆନନ୍ଦ ଦେଉ ନାହିଁ, ହେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ।” ମାଧବ କହିଲେ: “ଏହିପରି ଭାବ ସଦା ତୁମେ ରଖୁଛ, ଏହି ଦ୍ୱାରା ମୋର ଆଶ୍ରୟରେ ମୋ ପରି ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିବ। କିନ୍ତୁ, ତୁମର ମାତାପିତାଙ୍କୁ ତୁମେ ପୂଜା କରିନଥିବାରୁ, ପ୍ରଥମେ ସେମାନେକୁ ପୂଜା କର; ତାପରେ ମୋର ରୂପକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ। ସେମାନେର ଦୁଃଖ ଓ ରୋଷ ଦ୍ୱାରା ତୁମର ତପସ୍ୟା କ୍ଷୟ ହେଉଛି; ତେଣୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେମାନେକୁ ପୂଜା କର। ଯେଉଁଠାରେ ପିତାମାତାଙ୍କ ରୋଷ ସନ୍ତାନ ଉପରେ ପଡ଼େ, ମୁଁ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଶିବା ମଧ୍ୟ ସେ ନରକକୁ ରୋକିପାରିବି ନାହିଁ। ତେଣୁ, ତୁମର ମାତାପିତାଙ୍କୁ ଯାଅ ଓ ସାବଧାନରେ ପୂଜା କର; ସେମାନେର କୃପା ଦ୍ୱାରା ମୋର ଆଶ୍ରୟକୁ ପାଇବ। ଏପରି କହିବାପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୁନି ଜଗତର ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ କହିଲେ: “ଯଦି ଆପଣ ମୋପରେ ଖୁସି, ମୋତେ ଆପଣଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ ଦେଖାନ୍ତୁ, ହେ ଅଚ୍ୟୁତ।” ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଭକ୍ତିରେ, ପ୍ରଭୁ ଦୟାରେ ଭରା ହୃଦୟ ଦ୍ୱାରା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ସେମାନଙ୍କ କ୍ରିୟାରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି, ତାଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ ଦେଖାଇଲେ। ପ୍ରଭୁ ନିଜକୁ ଚକ୍ର, ଶଙ୍ଖ, ଗଦା, ପଦ୍ମଧାରୀ, ସମସ୍ତ ଜଗତର କାରଣ ଭାବେ ଦେଖାଇଲେ, ତାଙ୍କ ଚେତନାର ଆଲୋକରେ ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶିର ଝୁକାଇ, ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ କହିଲେ: “ଆଜି ମୋର ଜନ୍ମ ଫଳବନ୍ତ, ଆଜି ମୋର ଚକ୍ଷୁ ଧନ୍ୟ। ଆଜି ମୋର ହାତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଧନ୍ୟ, ହେ ଜଗନ୍ନାଥ; ଆଜି ମୋର ପୂର୍ବଜ ନିତ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକକୁ ପାଇଲେ। ମୋର ଉପରିଜନ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିଛନ୍ତି, ହେ ଯନାର୍ଦନ; ଏବେ ମୋର ସମସ୍ତ ଆଶା ପୂରଣ ହୋଇଛି।” “କିନ୍ତୁ, ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି—ମୁକା ଓ ଅନ୍ୟ ଜ୍ଞାନୀମାନେ, ମୁଁ ଦୂର ଦେଶରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କିପରି ମୋର ଆଚରଣ ଜାଣିପାରନ୍ତି?” ସେ ପ୍ରଭୁ କହିଲେ: “ଏହି ଘରର ଅନ୍ତର ଆକାଶରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବସିଛନ୍ତି, ଏହିପରି ଭକ୍ତ ପତ୍ନୀ ଘରେ, ତୁଳାଧର ମୁଣ୍ଡରେ ମଧ୍ୟ। ଏହିପରି, ଯେଉଁ ମିତ୍ରଙ୍କୁ ଦ୍ରୋହ କରେନାହିଁ, ସେଠି ଓ ଏକ ଭକ୍ତ ବୈଷ୍ଣବ ମନ୍ଦିରରେ, ତୁମେ ଧର୍ମଜ୍ଞା, ମୋ କୃପାରେ ଏହି କଥା ସତ୍ୟ କହିପାରିବ। ପ୍ରଭୁ କହିଲେ: “ମୁକା ସଦା ତାଙ୍କ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି; ସେ ପତ୍ନୀ ଧର୍ମିକ; ତୁଳାଧର ସତ୍ୟ କହେ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଖେ। ଯେଉଁ ଲୋକ ଲୋଭ, କାମନା, ଦ୍ରୋହରୁ ମୁକ୍ତ ଓ ମୋତେ ଭକ୍ତ, ସେ ବୈଷ୍ଣବ ନାମରେ ଜଣାଯାଏ; ଏହି ଗୁଣରେ ମୁଁ ଖୁସି ହୋଇ ସେମାନଙ୍କ ଘରେ ରହିଥାଏ। ଭାରତୀ ଓ କମଳା ସହିତ, ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: “ବଡ଼ ପାପୀଙ୍କ ସଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ମଣିଷ ଅତି ପାପୀ ହୋଇଯାଏ। ଏହିପରି କଥା ଧର୍ମଜ୍ଞମାନେ ନିତ୍ୟ ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ, ପୁରାଣ, ଆଗମ, ବେଦରେ କହନ୍ତି; କିପରି ଆପଣ ଘରେ ବସିଛନ୍ତି?” ପ୍ରଭୁ କହିଲେ: “ସମସ୍ତ ଧର୍ମିକମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ମୁକା ତିନି ଜଗତରେ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା; ଏକ ଚଣ୍ଡାଳ ମଧ୍ୟ ଯଦି ଆଚରଣରେ ଅଟୁଟ, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବେ ଜାଣନ୍ତି। ମୁକା ପରି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଲୋକ ଜଗତରେ ନାହିଁ; ସଦା ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରି, ତିନି ଜଗତକୁ ଜିତିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଭକ୍ତିରେ ମୁଁ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଖୁସି; ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସ୍ୱରୂପରେ ତାଙ୍କ ଘରର ଅନ୍ତର ଆକାଶରେ ବସିଥାଏ। ଏହିପରି, ଭକ୍ତ ପତ୍ନୀ ଘରେ, ତୁଳାଧର ଘରେ, ଦ୍ରୋହକୁ ଛାଡ଼ି ରହୁଥିବା ଘରେ, ବୈଷ୍ଣବ ଅବସ୍ଥାନରେ ମୁଁ ବସିଥାଏ। ମୁଁ ସଦା ଏଠାରେ ବସିଥାଏ, ଧର୍ମଜ୍ଞ; ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ଛାଡ଼ି ନାହିଁ; ଏହିପରି, ଯେଉଁମାନେ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରନାହିଁ, ସେମାନେ ସଦା ମୋତେ ଦେଖନ୍ତି। ତୁମର ପୁଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ମୋତେ ଦେଖିଛ; ମୋର କୃପାରେ; ଚଣ୍ଡାଳ, ପବିତ୍ର ଓ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରି, ଦେବତ୍ୱ ପାଇଛି। ଏହିପରି ମୁଁ ତାଙ୍କ ଘରରେ ସ୍ନେହରେ ବସିଥାଏ; ପୁନିପୁନି କଥା ହୋଇଥାଏ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ। ତାଙ୍କ ଚିତ୍ତରେ ମୁଁ ସଦା ଅବସ୍ଥିତ, କିଛି କ୍ଷତି ଭାବ ନାହିଁ; ସେ ତୁମର ଆଚରଣ ଜାଣନ୍ତି, ଭକ୍ତ ପତ୍ନୀ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ। ମୁଁ ତୁମେଠାରେ ତାଙ୍କ ଆଚରଣ କହିବି, ଶୁଣ; ଏହା ଶୁଣିଲେ, ମଣିଷ ଜନ୍ମବନ୍ଧନ ମୁକ୍ତ ହୋଇଯାଏ। ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପିତାମାତାଠାରୁ ବଡ଼ ତୀର୍ଥ ନାହିଁ; ଯେଉଁ ଲୋକ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ସ୍ୱରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ। ପିତାମାତା ଓ ଗୁରୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ସମାନ ଫଳ ଦେଉଥାଏ; ପୂଜା କରିଲେ ଶ୍ୱର୍ଗର ଶାସନ ମିଳିଥାଏ, ଅବହେଳା କରିଲେ ରୌରବ ନରକକୁ ଯାଏ। ଯଦି ତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ମୁଁ ବସିଥାଏ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ବସିଥାଏ; ଆମ ମଧ୍ୟରେ ବିଚ୍ଛେଦ ନାହିଁ, ଏଠି କିମ୍ବା ପରେ, ଏବଂ କେହି ମୋତେ ସମ ନୁହେଁ। ମୋର ଶୋଭାମୟ ନଗରରେ, ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ଉପରିଜନ ସହିତ, ଅସୀମ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିବେ, ଶେଷରେ ମୋତେ ଏକତ୍ରିତ ହେବେ। ତେଣୁ, ମୁକା ହେଲେ ମୁକ୍ତ, ସେ ତିନି ଜଗତର ସମସ୍ତ କଥା ଜାଣିପାରନ୍ତି, ମନୁଷ୍ୟଶ୍ରେଷ୍ଠ; ତେଣୁ, ତୁମେ କାହିଁକି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛ?