ଏହି ଶ୍ରୀମଦ୍ ପଦ୍ମପୁରାଣର ପବିତ୍ର କଥାରେ, ଏକ ଜ୍ଞାନୀ ମହାପୁରୁଷ କହିଲେ—ଯେଉଁ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ନିୟମ ଅନୁସାରେ କରାଯାଏ, ତାହା ଶତ ହଜାର ଗୁଣା ଅଧିକ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ ହୁଏ, ଏବଂ ଅନ୍ୟଥା ହୁଏ ନାହିଁ। ସେହିପରି, ଯେଉଁ ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ମଣିଷ ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗୁଠିରେ ସୁନାର ଅଙ୍ଗୁଠି ପିନ୍ଧି ନେଇ, ପିତୃପୂଜା କରନ୍ତି, ସେଥିରେ ଲକ୍ଷଲକ୍ଷ ଗୁଣା ଅଧିକ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ। ବାୟଁ ହାତର ଅଙ୍ଗୁଠି ଓ ତାର ପାଖରେ ତଳୱାର ରଖିବା, ଏବଂ ଅଙ୍ଗୁଠିରେ ମଣିଧାରଣ କରି ପିତୃପୂଜା କଲେ, ଏହାର ଫଳ କେବେ ଶେଷ ହୁଏ ନାହିଁ। ଯେଉଁବେଳେ କୌଣସି ଜଣେ ନାହାଇବାକୁ ଯାଆନ୍ତି, ଦେବତାମାନେ ଓ ପିତୃମଣ୍ଡଳ ସେଉଁଠାରେ ଆସନ୍ତି। ସେମାନେ ତୃଷ୍ଣାର୍ତ୍ତ ହୋଇ ପାଣି ଆଶା କରନ୍ତି, ବାୟୁର ନିମନ୍ତେ ଚାଲିଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ପରି ସେଉଁଠାରେ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ବସ୍ତ୍ର ଚିପିଦିଆଯାଏ, ସେମାନେ ନିରାଶ ହୋଇ ଫେରିଯାନ୍ତି। ଏହି କାରଣରୁ, ପିତୃତର୍ପଣ ପୂର୍ବରୁ ବସ୍ତ୍ର ଚିପିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ମଣିଷ ଦେହରେ ଥିବା ତିନି କୋଟି ଏବଂ ଅର୍ଧ କେଶର ମାଧ୍ୟମରେ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ନଦୀମାନେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅନ୍ତି; ଏହି କାରଣରୁ ବସ୍ତ୍ର ଚିପିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଦେବତାମାନେ ଓ ପିତୃଗଣ ମଣିଷର ମୁଣ୍ଡରେ ପାଣି ପିଉନ୍ତି, ଏହି କଥା ଶ୍ରବଣ କରାଯାଇଛି। ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଠାରୁ ତଳେ ଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ, ଦେବତା, ପିତୃମଣ୍ଡଳ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, କେବଳ ସ୍ନାନ କରିବାରେ ହିଁ ତୃପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ସ୍ନାନ କଲେ ପାପ ନାଶ ହୁଏ ନାହିଁ। ଯେଉଁ ମଣିଷ ଦୈନିକ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ସେ ସମସ୍ତ ମଣିଷମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ଅକ୍ଷୟ ଲୋକରୁ କେବେ ପତିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। ଦେବତା ଓ ମହାର୍ଷିମାନେ ଜାଣନ୍ତି ଯେ, ସ୍ନାନରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଜଳାଞ୍ଜଳି ଦେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିୟମିତ କାର୍ଯ୍ୟ ଦରକାର। ଏହା ପରେ, ଜ୍ଞାନୀ ଜଣେ ଦେବପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଯିଏ ଗଣେଶଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେଉଁଠାରେ କେବେ ବାଧା ଆସେ ନାହିଁ। ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ, ଧର୍ମ ଓ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ମାଧବଙ୍କୁ, କର୍ମ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଶିବଙ୍କୁ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଆଶା ପୂରଣ ପାଇଁ ଚଣ୍ଡିକାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଦେବପୂଜା ପରେ ବୈଶ୍ୱଦେବ ହୋମ କରିବା ଦରକାର। ତା’ପରେ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର, ଯଜ୍ଞ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ। ଏଭଳି ଦେବତା ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରି, ମଣିଷ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଆସା ବାସନା ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁର ଚକ୍ରକୁ ଦୃଢ଼ କରି, ସେ ମୋକ୍ଷ, ସୁଖ ଓ ଦିବ୍ୟ ଲୋକ ପାଇଁ ପାରିବେ। ଏହିପରି ନିୟମିତ କର୍ମ ସମ୍ପାଦନ ପାଇଁ ସବୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ। ଏଠି ନାରଦ ମୁନି ପଚାରିଲେ—“ହେ ପିତା, କାହିଁକି ଦେବତା ଓ ପିତୃମଣ୍ଡଳ ମଣିଷମାନେ ପରି ପାଣି ପାଉନ୍ତି ନାହିଁ?” ବ୍ରହ୍ମା ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ମୁଁ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅମୃତ ସ୍ୱରୂପ ଜଳ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲି। ସେହି ଜଳକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଧନୁଷ୍ଧାରୀ ଯକ୍ଷମାନେ ରକ୍ଷକ ଭାବେ ରହିଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଆମ ଆଦେଶରେ ପିତୃ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅଟକାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ମଣିଷମାନେକୁ ନୁହେଁ। ପଶୁ, ପକ୍ଷୀ ଓ କୀଟପତଙ୍ଗମାନେ ମର୍ତ୍ୟଲୋକରେ ବସିଛନ୍ତି; ଯେଉଁ ଦେବତା ମର୍ତ୍ୟ ହିସାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି ସେମାନେ ମଣିଷ। ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଦେବଲୋକରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଅନ୍ତି। ଯିଏ ସ୍ନାନ କରେନାହିଁ, ସେ ଅପବିତ୍ରତା ଭୋଗ କରେ; ଯିଏ ଉଚ୍ଚାରଣ କରେନାହିଁ, ସେ ପୁୟ ଓ ରକ୍ତ ଭୋଗ କରେ। ଦୈନିକ ତର୍ପଣ ନ କଲେ, ସେ ପିତୃହନ୍ତା ହୁଅନ୍ତି। ଦେବପୂଜା ନ କଲେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନନ ସମାନ ପାପ କରେ। ସାନ୍ଧ୍ୟାବନ୍ଧନ ନ କଲେ, ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଏ।” ନାରଦ ମୁନି ପୁନି ପଚାରିଲେ—“ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ନିୟମ ଓ ଅନ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣର କର୍ମ କ’ଣ?” ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—“ଶିଷ୍ଟ ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ସୁଖ ମିଳେ। ଶିଷ୍ଟ ଆଚରଣରୁ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ମିଳେ; ଏହା ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ନାଶ କରେ। ଯାହା ଆଚରଣ ନାହିଁ, ସେ ଲୋକରେ ନିନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି, ଦୁଃଖ ଭୋଗନ୍ତି, ରୋଗୀ ଓ ଅଲ୍ପାୟୁ ହୁଅନ୍ତି, ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟ ଆଚରଣରୁ ନରକରେ ପତିତ ହୁଅନ୍ତି। ଶିଷ୍ଟ ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଲୋକ ମିଳେ। ଏଉଁ ଆଚରଣର ତତ୍ତ୍ୱ ଶୁଣ—ଘରକୁ ଗୋବରରେ ଲେପିବା ଉଚିତ। ତା’ପରେ ଆସନ, କାଠ, ପାତ୍ର, ପଥର ଓ ଅନ୍ୟ ବସ୍ତୁ ଧୋଇବା ଦରକାର। ପିତଳ ପାତ୍ର ଖାର ଦ୍ୱାରା, ତାମ୍ର ପାତ୍ର ଟିକିଳା ଦ୍ୱାରା, ପଥର ପାତ୍ର ତେଲ ଦ୍ୱାରା, ହଳ ବା ଲୋହା ଘାସ ଦ୍ୱାରା ଶୁଧ୍ଧ ହୁଏ। ସୁନା, ରୂପା ଓ ଏହା ସମାନ ପାତ୍ର ପାଣି ଦ୍ୱାରା ଶୁଧ୍ଧ ହୁଏ। ଲୋହା ପାତ୍ର ଅଗ୍ନି, ଧୋଇବା, ଘସିବା, ଜଳାଇବା, ଲେପିବା ଓ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୁଏ। ବର୍ଷା ଜଳରେ ପୃଥିବୀ ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଧାତୁ, ମଣି, ପଥର ଉପକରଣ ଶୁଧ୍ଧ ହୁଏ। ଖାର ଓ ମାଟି ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ରତା ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଶାସ୍ତ୍ରରେ କହାଯାଇଛି। ଶଯ୍ୟା, ସ୍ତ୍ରୀ, ସନ୍ତାନ, ବସ୍ତ୍ର, ଜନେଉ ଓ କମଣ୍ଡଳୁ ନିଜ ପାଇଁ ପବିତ୍ର; ଅନ୍ୟ ପାଇଁ ନୁହେଁ। ଏକ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଖାଇବା ଓ ଏକ ବସ୍ତ୍ରରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଅନ୍ୟର ସ୍ନାନବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। କେଶ ଓ ଦାନ୍ତ ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳେ ଶୁଧ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ସଦା ସମ୍ମାନ ଦେବା ଦରକାର। ହାତ, ପାଉଁ, ମୁଁହ ଧୋଇ, ପାଞ୍ଚ ଅଙ୍ଗ ଭିଜା ରଖି ଭୋଜନ କରିବା ଦରକାର। ଏହିପରି ଭିଜା ଅବସ୍ଥାରେ ଭୋଜନ କଲେ ଶତ ବର୍ଷ ଆୟୁ ମିଳେ। ଦେବତା, ଗୁରୁ, ଅଚାର୍ୟଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସରଣ କରିବା ଦରକାର। ଏଚ୍ଛାରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦୀକ୍ଷିତ, ଗାଈଁ, ଦେବତା, ଘୃତ, ମଧୁ, ଚୌମୁଖୀ ରାସ୍ତା ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବୃକ୍ଷର ଛାୟା ଅତିକ୍ରମ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ତା’ପରି ସେମାନଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରିବା ଦରକାର। ଗାଈ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଅଗ୍ନି, ଦୁଇ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରିବା ଉଚିତ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯାଇବା ଅନୁଚିତ, କାରଣ ଏହି ଦୋଷରେ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀ ମଧ୍ୟ ପତିତ ହୁଅନ୍ତି। ଅପବିତ୍ର ଅବସ୍ଥାରେ ଅଗ୍ନି, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦେବତା, ଗୁରୁଙ୍କୁ ଛୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।