ଏହି ଶ୍ରୀମଦ୍ ପଦ୍ମ ପୁରାଣର ଉପଦେଶରେ, ଜଣେ ଜନ୍ମଜାତ ପୁଣ୍ୟଶୀଳ ବ୍ୟକ୍ତି କେମିତି ପୂର୍ବଜମାନେ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବେ, ଏହାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିୟମିତ ଓ ଶୁଭ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ପ୍ରଥମେ, ଏକାଗ୍ର ମନ ରଖି ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ତର୍ପଣ ଦେବା ଦରକାର, ଏହା ପରେ ହିଁ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ତର୍ପଣ ଦେବାକୁ ଅଧିକାର ମିଳେ। ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବେଳେ ଦାନ ଏକହାତରେ କରିବା ଉଚିତ୍, କିନ୍ତୁ ତର୍ପଣ ଦେବାବେଳେ ଦୁଇହାତରେ ଦେବା ଏହି ନିତ୍ୟ ନିୟମ। ଦକ୍ଷିଣ ମୁହାଁ କରି ଶୁଧ୍ଧ ଅବସ୍ଥାରେ, ନାମ ଓ ଗୋତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି 'ତେଣୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଉନ୍ତୁ' ବୋଲି ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ତର୍ପଣ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଅଖଣ୍ଡ ଧଳା ତିଳ ଦ୍ୱାରା ତର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍, ଭ୍ରମରେ କଳା ତିଳ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯେଉଁ ଜଳ ଭୂମିରେ ଦିଆଯାଏ, ଦାତା ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ଦଢ଼ିଥାଏ, ଏହି ଦାନ ଅଫଳଦାୟକ ହୁଏ ଏବଂ ପିତୃମାନେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚେ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଯିଏ ଭୂମିରେ ଦଢ଼ି ଜଳରେ ତର୍ପଣ କରେ, ତାଙ୍କର ଦାନ ପିତୃମାନେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚେ ନାହିଁ, ଏହା ଅଫଳଦାୟକ। ଯିଏ ଭିଜା କପଡ଼ା ପିନ୍ଧି ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ତର୍ପଣ କରେ, ସେଉଁଠି ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେ ସବୁବେଳେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଧୋବୀ ଦ୍ୱାରା ଧୋଇଦିଆ କପଡ଼ା ଅଶୁଧ୍ଧ ବୋଲି ଜ୍ଞାନୀମାନେ ମନେ କରନ୍ତି। ହାତ ଧୋଇବା ପରେ କପଡ଼ା ପୁନଃ ଶୁଧ୍ଧ ହୁଏ। ଶୁଧ୍ଧ ସ୍ଥାନରେ ଶୁକ୍ଳ କପଡ଼ା ପିନ୍ଧି, ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ତର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏପରି କରିଲେ ପିତୃମାନେ ଦଶଗୁଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି। ପାଥର, କଞ୍ଚ, କପି ଭାଣ୍ଡରେ ସନ୍ଧ୍ୟା ଅର୍ଚ୍ଚନା କରି ସ୍ନାନ କଲେ ଏବଂ ଏହାରେ ତର୍ପଣ କଲେ ଏହାର ଶତଗୁଣ ଫଳ ମିଳେ। ତାଳ ଆଙ୍ଗୁଠିରେ ରୂପା ମୁଦ୍ରିକା ପିନ୍ଧି ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ତର୍ପଣ କଲେ ଏହା ଲକ୍ଷ ଗୁଣ ଫଳ ଦେଏ, ଏହିପରି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ମୁଦ୍ରିକା ଅନାମିକା ଆଙ୍ଗୁଠିରେ ପିନ୍ଧି ତର୍ପଣ କଲେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କୋଟି ଗୁଣ ଫଳ ଦେଏ। ବାମ ହାତର ଅଙ୍ଗୁଠି ଓ ତରଜନୀ ମଧ୍ୟରେ ତଳ ଧରି ଏବଂ ଅନାମିକା ଆଙ୍ଗୁଠିରେ ମଣି ଧରି ତର୍ପଣ କଲେ ଅଶେଷ ଫଳ ମିଳେ। ଏଉଁଠି, ଯେଉଁଠି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଯାଆନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେ ମିଶି ଆସନ୍ତି। ସେମାନେ ତୃଷ୍ଣାର୍ତ୍ତ ହୋଇ ଜଳ ଚାହିଁ ହେଉଛନ୍ତି, ଏବଂ ବାୟୁ ସ୍ୱରୂପେ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ତାଙ୍କର କପଡ଼ା ଚିପିଦିଅନ୍ତି, ସେମାନେ ନିରାଶ ହୋଇ ଫେରିଯାନ୍ତି। ଏହିଠାରୁ, ତର୍ପଣ ପୂର୍ବରୁ କପଡ଼ା ଚିପିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ମଣିଷ ଶରୀରର ତିନି କୋଟି ଅର୍ଧ କେଶ ମାଧ୍ୟମରେ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ନଦୀ ଅଞ୍ଚଳ ଦେଖାଯାଏ, ଏହିପରି ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଜଳ ପିଆନ୍ତି। ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଠାରୁ ତଳେ ସମସ୍ତ ଜୀବ ଅଛନ୍ତି; ଦେବତା, ପିତୃମାନେ, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ଜୀବଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ନାନ କରିବା ମାତ୍ରରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରାଯାଏ। ସ୍ନାନ କଲେ ପାପ ନାସ୍ତି, ଯିଏ ସ୍ନାନ କରେ ସେ ପୁରୁଷମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ଅକ୍ଷୟ ଲୋକରୁ କେବେ ବ୍ୟତିକ୍ରମ ହୁଏ ନାହିଁ। ଦେବତା ଓ ମହାର୍ଷିମାନେ ଜାଣନ୍ତି ଯେ ସ୍ନାନରୁ ତର୍ପଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଅବଶ୍ୟକ। ଏହା ପରେ, ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ଦେବତାଙ୍କର ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ଯିଏ ଗଣେଶଙ୍କୁ ପୂଜିଥାଏ, ସେଉଁଠି କେବେ ବାଧା ଆସେ ନାହିଁ। ଆରୋଗ୍ୟ ପାଇଁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ, ଧର୍ମ ଓ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ମାଧବଙ୍କୁ, କର୍ମସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଶିବଙ୍କୁ, ଏବଂ ସମସ୍ତ କାମନା ପାଇଁ ଚଣ୍ଡିକାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ଦେବପୂଜା ପରେ ବୈଶ୍ୱଦେବ ହୋମ କରିବା ଦରକାର। ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର କରି, ତା’ପରେ ଯଜ୍ଞ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ଦାନ ଦେବା ଦରକାର। ଏପରି ଦେବତା ଓ ସମସ୍ତ ଜୀବମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ, ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଭ ହୁଏ। ଏହି ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି, ଆନନ୍ଦ ଓ ଦିବ୍ୟ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ଏହିପରି, ସମସ୍ତ ଉଦ୍ୟମରେ ନିୟମିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏଉଁ ସମୟରେ ନାରଦ ଜିଜ୍ଞାସା କରିଲେ, "ହେ ପିତା, ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେ ମଣିଷମାନେ ପରି କିଏ ଜଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି ନାହିଁ?"। ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, "ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ମୁଁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଜଳକୁ ଅମୃତ ଭାବେ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲି। ଏହି ଜଳର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଯକ୍ଷମାନେ ରକ୍ଷକ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ। ସେମାନେ ଆମ ଆଜ୍ଞାରେ ପିତୃ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆଘାତ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ମଣିଷମାନେ ନୁହେଁ। ପଶୁ, ପକ୍ଷୀ, କୀଟମାନେ ମର୍ତ୍ୟ ଲୋକରେ ଅଛନ୍ତି, ଦେବତା ଯେଉଁମାନେ ମଣିଷ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ ସେମାନେ ମଣିଷ ହୁଅନ୍ତି। ଗୁରୁଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି, ସେମାନେ ଦେବଲୋକରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଅନ୍ତି। ଯିଏ ସ୍ନାନ କରେ ନାହିଁ, ସେ ଅଶୁଚି ଭୋଜନ କରେ; ଯିଏ ପାଠ କରେ ନାହିଁ, ସେ ରକ୍ତ ଓ ପୁୟ ଭୋଗ କରେ। ଦୈନିକ ତର୍ପଣ ନ କଲେ ପିତୃହନ୍ତା ହୁଏ, ଦେବପୂଜା ନ କଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନନ ସମାନ ପାପ ହୁଏ। ସନ୍ଧ୍ୟା ନ କଲେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଏ।" ଏହିପରି, ନାରଦ ପଚାରିଲେ, "ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ନିତି ଓ କର୍ମ ଉପଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ, ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ କହନ୍ତୁ।" ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, "ଶିଷ୍ଟ ଚରିତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦୀର୍ଘାୟୁ ଏବଂ ସୁଖ ମିଳେ, ଏହା ଦ୍ୱାରା ଶ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ ହୁଏ, ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ନାଶ ହୁଏ। ଅଶିଷ୍ଟ ଚରିତ୍ର ଥିଲେ ଲୋକେ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି, ସେ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରେ, ରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ ଓ ଅଲ୍ପାୟୁ ହୁଏ, ଖରାପ ଚରିତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନରକ ଲାଭ ହୁଏ। ଶିଷ୍ଟ ଚରିତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତମ ଲୋକ ଲାଭ ହୁଏ। ଘରକୁ ଗୋମୟ ଦ୍ୱାରା ଲିପିବା ଉଚିତ୍। ଏହା ପରେ ଆସନ, କାଠ, ଭାଣ୍ଡ, ପାଥର ଧୋଇବା ଦରକାର; ପିତଳ ଭାଣ୍ଡ ଛାର ଦ୍ୱାରା, ତାମା ଭାଣ୍ଡ ତେତୁଳ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୁଏ। ପାଥର ଭାଣ୍ଡ ତେଲ ଦ୍ୱାରା, ଲଙ୍ଗଳ ଗୋଟିଏ ଘାସ ଦ୍ୱାରା, ସ୍ଵର୍ଣ୍ଣ ଓ ରୂପା ଭାଣ୍ଡ ପାଣି ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୁଏ। ଲୋହା ଭାଣ୍ଡ ଅଗ୍ନି ଓ ଧୋଇବା ଦ୍ୱାରା, ଘସିବା, ଜଳାଇବା, ଲେପିବା ଓ ଧୋଇବା ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୁଏ। ବର୍ଷା ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଭୂମି ପବିତ୍ର ହୁଏ; ଏହିପରି ସମସ୍ତ ଧାତୁ, ମଣି, ପାଥର ଜିନିଷ ପବିତ୍ର ହୁଏ।