ଏକ ପବିତ୍ର ଦିନର ଶୁଭ ପ୍ରଭାତରେ, ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ମନୁଷ୍ୟ ଉଠିବା ସମୟରେ ଶିବ, ଶଙ୍କର, ଶମ୍ଭୁ, ଈଶ୍ୱର, ମହେଶ୍ୱର, ଗଣେଶ, ସ୍କନ୍ଦ, ଗୌରୀ, ଭାଗୀରଥୀ ଓ ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିଥିଲେ; ଏହିପରି ଅନ୍ୟ ସଂପ୍ରଦାୟରେ ରଜନୀତିରେ ପବିତ୍ର ଖ୍ୟାତିର ରାଜା ନଳ, ଜନାର୍ଦନ, ବୈଦେହୀ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ଏହି ଶ୍ରେଣୀରେ ଅଶ୍ୱଥାମାନ, ବଲି, ବ୍ୟାସ, ହନୁମାନ, ବିଭୀଷଣ, କୃପ ଓ ପରଶୁରାମ—ଏହି ସାତି ଦୀର୍ଘାୟୁ ଅମର ଅଛନ୍ତି। ଯେଉଁ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳେ ଉଠି ସ୍ମରଣ କରେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଭଳି ଦୁଷ୍କର ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକୁ କେବଳ ଏକଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ ଓ ଲକ୍ଷ ଗାଈ ଦାନର ପୁଣ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରେ। ତାପରେ, ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ, ଦିନ ଓ ରାତିର ଅନୁସାରେ, ଉତ୍ତର ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ଶୌଚ କରିବା ନିୟମ ଅଛି। ଶୌଚ ପରେ, ଘାସ, ଉଦୁମ୍ବର ଓ ଅନ୍ୟ ଦାତନ ଦ୍ୱାରା ଦାତନ କରିବା ଉଚିତ। ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ, ଦ୍ୱିଜ ଲୋକମାନେ ନିଜେବା କ୍ଷମା ଓ ନିୟମିତ ସଂଯମ କରିବା ଉଚିତ। ପ୍ରଭାତ ସମୟରେ, ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ମନୁଷ୍ୟ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଲାଲ ରଙ୍ଗରେ ଧ୍ୟାନ କରେ; ଦିନ ମଧ୍ୟରେ, ଶ୍ୱେତ ରଙ୍ଗରେ; ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ, କଳା ରଙ୍ଗରେ—ଏହି ଭାବେ ଶୁଭ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁସାରେ ଧ୍ୟାନ କରାଯାଏ। ଏହି ପରେ, ନିୟମିତ ଭାବରେ ନିଜ ଶରୀରକୁ ଶୁଖଳା ଓ ମୃତ୍ତିକା ଲାଗିବା ଉଚିତ। ମୃତ୍ତିକା ଲାଗିବା ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ମୁଣ୍ଡ, କପାଳ, ନାକ, ହୃଦୟ, ଭୂରୁମଧ୍ୟ, ଦୁଇ ହାତ, ପାର୍ଶ୍ୱ, ନାଭି, ଦୁଇ ଗୁଡ଼ି, ଦୁଇ ପାଦ, ଅଙ୍ଗ, ତିନିଥର ପାଖରେ, ଦସଥର ବାଁ ହାତରେ, ସାତଥର ଦୁଇ ହାତରେ ମୃତ୍ତିକା ଲାଗିବା ଉଚିତ। ଏହି ସମୟରେ, ପୃଥିବୀକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିବା ଘୋଡ଼ା, ରଥ, ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, "ଓ ମୃତ୍ତିକା, ମୋ ଆଗରୁ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କର" ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ମୃତ୍ତିକା ଲାଗିଲେ, ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୋଇ ଶୁଭ ହୋଇଯାଏ। ପରେ, ବେଦ ନିୟମ ଅନୁସାରେ, ନଦୀ, ଝରଣା, କୁଆଁ, ପୋଖରି, ଝିଲି ଏବଂ ପାତ୍ରରେ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ନିୟମିତ ଭାବରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଭାବରେ ନିୟମିତ ଭାବରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୋଇଯାଏ। ସକାଳ ସ୍ନାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟମୟ ଓ ପାପ ନାଶକ; ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏହି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି। ପ୍ରଭାତ ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ଚାରି ଦଣ୍ଡ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଳ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଅମୃତ ସମାନ ହୁଏ। ପରେ ଦୁଇ ଘଟିକା ଓ ଏକ ଯାମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଳ ମଧୁ ସମାନ ହୁଏ ଓ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ସନ୍ତୋଷ ବୃଦ୍ଧି କରେ। ତାପରେ ଅର୍ଦ୍ଧ ଯାମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଳ ଦୁଧ ସମାନ ହୁଏ; ଦୁଧ ମିଶା ଜଳ ଚାରି ଦଣ୍ଡ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଭଳି ହୁଏ। ପରେ ତିନି ପ୍ରହର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଳ ଏଭଳି ହୁଏ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ରକ୍ତ ସମାନ ହୁଏ। ଚତୁର୍ଥ ପ୍ରହର, ସ୍ନାନ ସମୟ କିମ୍ବା ରାତିରେ, ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ତର୍ପଣ ଦେବା ଉଚିତ; ଏହି ଜଳ ପୂତ ମନ୍ତ୍ର ବିହୀନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ ହୁଏ। ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଜଳ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି; ଏହି ଜଳର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଯକ୍ଷମାନେ ରକ୍ଷକ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ ଅଛନ୍ତି। ଯେଉଁ ପିତୃମାନେ ଅନ୍ୟ ଲୋକକୁ ବିଦାୟ ଦେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ଜଳ ପାଇପାରିନାହାନ୍ତି; କେବଳ ପୃଥିବୀରେ ନିବାସ କରୁଥିବା ନିଜ ଉତ୍ତରସୂତ୍ରୀ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଜଳ ଲାଭ କରିପାରନ୍ତି। ତେଣୁ ଶିଷ୍ୟ, ପୁତ୍ର, ପଉତ୍ର, ପ୍ରପଉତ୍ର, ସାକା ଓ ଅନ୍ୟ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ତର୍ପଣ ଓ ପିତୃ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ସମୟରେ, ନାରଦ ଜିଜ୍ଞାସା କରିଛନ୍ତି: "ଓ ଦେବତାଗଣଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଜଳର ଦେବତା କିଏ ଓ ତର୍ପଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା କଣ? ଦୟାକରି ମୋତେ ଏହି ସତ୍ୟ ଜଣାନ୍ତୁ।" ଏହାର ଉତ୍ତରରେ, ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: "ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ବିଷ୍ଣୁକୁ ଜଳର ଦେବତା ଭାବରେ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଏ; ଯେଉଁ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଶୁଭ ହୁଏ, ସେ ବିଷ୍ଣୁ ଭାବେ ଶୁଭ ହୁଏ। ଏକ ଚମ୍ମା ଜଳ ପିଲେ ମଧ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟ ଶୁଭ ହୁଏ; ବିଶେଷ କରି କୁଶ ଘାସ ସଂଯୋଗ ହେଲେ, ଜଳ ଅମୃତକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରେ।" "ମୁଁ କୁଶ ଘାସକୁ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ଆସନ ଭାବରେ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି; କୁଶର ମୂଳରେ ବ୍ରହ୍ମା, ମଧ୍ୟରେ କେଶବ, ତିପରେ ଶଙ୍କର ଅଛନ୍ତି। ଏହି କୁଶ ଏଭଳି ସ୍ଥାପିତ; କୁଶ ଧାରଣ କରି ମନ୍ତ୍ର ଓ ଷ୍ଟୋତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ସଦା ଶୁଭ ହୁଏ।" "ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ତର୍ପଣ, କୁଶ, କାଶ, ଦୁର୍ବା, ଯବ ପତ୍ର, ଚାଉଳ ଦାଣା, ବଲ୍ବଜା, ପଦ୍ମ—ଏହି ସାତି ପ୍ରକାରର କୁଶ ଅଛି; ଏହି କ୍ରମରେ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ଓ କୁଶ ଏହି ଭୂମିରେ ସ୍ଥିତ।" "ମନ୍ତ୍ର ବିହୀନ ଭାବରେ କରାଯାଇଥିବା ସ୍ନାନ ଫଳହୀନ; ତିଳ ସଂଯୋଗ ହେଲେ ଜଳ ଅମୃତଠାରୁ ମଧୁର ହୁଏ। ତେଣୁ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ସଦା ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ତିଳ ମିଶା ଜଳ ଦେବା ଉଚିତ; ଦଶ ତିଳ ଦେଲେ ପିତୃମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି।" "ଅଗ୍ନି ତୁଣ୍ଡର ଭୟରୁ ଦେବତାମାନେ ଅତିରିକ୍ତ ତର୍ପଣ ଚାହାନ୍ତି ନାହିଁ; ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ପ୍ରତିଦିନ ତିଳ ମିଶା ଜଳ ଦେଇ ସ୍ନାନ କରେ ଓ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ତର୍ପଣ କରେ—" "ନୀଳ ଓ ଧୂସର ପିତୃମାନେ ଦେଇ ଓ ଅମାବାସ୍ୟାରେ ତିଳ ଜଳ ଦେଇ, ବର୍ଷା ଋତୁରେ ଦୀପ ଦେଲେ, ପିତୃ ଋଣରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।" "ଏକ ବର୍ଷ ଯାଁଯାଁ ଅମାବାସ୍ୟାରେ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ତିଳ ଦେଲେ, ସେ ନେତୃତ୍ୱ ଦାୟୀ ହୁଏ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ସମ୍ମାନ ଲାଭ କରେ।" "ଏକାଳର ଆରମ୍ଭରେ କିମ୍ବା ନିୟମିତ ଭାବରେ ଅମାବାସ୍ୟାରେ ତିଳ ଦେଲେ, ଏକ ସଂଖ୍ୟା ଫଳ ମିଳେ।" "ଉତ୍ତରାୟଣ, ଦକ୍ଷିଣାୟଣ, ସମା, ଅମାବାସ୍ୟାର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା, ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ତର୍ପଣ ଦେଲେ, ଶ୍ୱର୍ଗ ଲୋକରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ହୁଏ।" "ମନ୍ବନ୍ତର, ଅନ୍ୟ ଶୁଭ ଅବସର, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ, ଗୟା ଓ ଅନ୍ୟ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ," "ପିତୃମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି ମଧବଙ୍କ ଆସନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; ତେଣୁ, ଏକ ପୁଣ୍ୟଦିନ ମିଳିଲେ, ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ତର୍ପଣ ଦେବା ଉଚିତ।