ଏକ ସମୟର କଥା, ଧର୍ମର ଗୁପ୍ତ ଅଭିନିୟମ ବିଷୟରେ ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଥିଲା। ବ୍ରହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଜାତିର ଲୋକମାନେ କେମିତି ନିଜ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନ କରିବେ, ଏହି ନେଇ ଚିନ୍ତା ହେଉଥିଲା। ଏହି ଅଂଶରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଏବଂ ନାରଦଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗଭୀର ସଂବାଦ ହେଉଥିଲା। ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—ଯେଉଁ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଅନ୍ୟାୟ ଭାବେ ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନରକରେ ରହନ୍ତି। କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କର ନୀତି ବ୍ରହ୍ମଣମାନେ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ। ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଜାତି, ଅପସ୍କନ୍ଦିତ ଏବଂ ବିଦେଶୀମାନେ, ଏବଂ ସେମାନେ ଯେଉଁଯୁଦ୍ଧା ନିତିମୂଳକ ଭାବେ ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଉଚ୍ଚ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ସମସ୍ତ ବର୍ଗ ଏବଂ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଉତ୍ତମ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ଦ୍ୱିଜ ଭୟଭୀତ ଏବଂ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ରକୁ ଦୂରେ ରଖିବାକୁ ଚାହେ, ସେ ଉତ୍ତମ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚି ପାରିବେନି। ଯଦି ଦ୍ୱିଜମାନେ ଆପତ୍ତିରେ ପଡିଯାନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନେ ବୈଶ୍ୟର କାର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବେ; ବୈଶ୍ୟର କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି ବ୍ୟାପାର ଏବଂ କୃଷି, ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଅନ୍ୟମାନେ କରନ୍ତି। ସେମାନେ କୃଷି ଏବଂ ବ୍ୟାପାର କରିପାରିବେ, କିନ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମଣର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କେବେ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯଦି ବ୍ରହ୍ମଣ ବ୍ୟାପାରୀ ଭାବେ ଅସତ୍ୟ କଥା କହିବେ, ସେ ଦୁଃଖ ଅବସ୍ଥାରେ ପହଞ୍ଚିବେ। ଜଳିଆ କିମ୍ବା ନଷ୍ଟ ହେଇଯିବା ସାମଗ୍ରୀ ତ୍ୟାଗ କଲେ, ବ୍ରହ୍ମଣ ଶୁଭ ଫଳ ପାଇବେ; ଧନ ଉତ୍ପାଦନ କରି, ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବ୍ରହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଇବା ଉଚିତ। ପିତୃୟଜ୍ଞ ଏବଂ ଅଗ୍ନିରେ, ବ୍ରହ୍ମଣ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ତାଗିରେ କେବେ ଅସତ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ତାଗିରେ ଧର୍ମ ବିସ୍ଥାପିତ ଅଛି। ଯଦି କେହି ତାଗିରେ ଅସତ୍ୟ କରେ, ସେ ନରକକୁ ଯାଏ; ଯେଉଁ ସାମଗ୍ରୀ ଠିକ୍ ଭାବେ ତାଗିରେ ମାପାଯାଇନାହିଁ, ସେଗୁଡିକୁ ଅସତ୍ୟ ଭାବେ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି, ସତ୍ୟକୁ କେବେ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଅସତ୍ୟ ହେଉଛି ପାପର ଉତ୍ପାଦକ। ସତ୍ୟରୁ ଉପରେ କୌଣସି ଧର୍ମ ନାହିଁ, ଅସତ୍ୟରୁ ଉପରେ କୌଣସି ପାପ ନାହିଁ। ଏହିପରି, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସତ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ତାଗିରେ ସତ୍ୟ ରଖିବା ଏକ ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ସମାନ। ସତ୍ୟ ଏକ ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞକୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ; ଯେଉଁ ଲୋକ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସତ୍ୟ କହେ ଏବଂ ଅସତ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ଦୁଃଖକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଅବିନାଶୀ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ବ୍ରହ୍ମଣ ବ୍ୟାପାର କରିପାରିବେ, କିନ୍ତୁ ସଦା ଅସତ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ। ଲାଭରେ ଅଂଶ ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ରଖିବା ଏବଂ ଅବଶିଷ୍ଟ ଖାଦ୍ୟ ଭାବରେ ବିତରଣ କରିବା ଉଚିତ; ଶରୀର ଦୁଃଖରେ ଏହା ହଜାର ଗୁଣ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ଧନ ଅନ୍ୱେଷଣରେ ମାନବ ଜନ୍ତୁ ଜନ୍ତୁ ଭୟଙ୍କର ଜଳ, ଜଙ୍ଗଲ, ଭୟଙ୍କର ପ୍ରାଣୀର ଅଞ୍ଚଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। ପାହାଡ଼ ଚଢ଼ି, ଗୁହାରେ ଯାଇ, ବାହାର ଜନ୍ତୁ ଏବଂ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଯାନ୍ତି; ଧନ ଲୋଭରେ ଭୟଙ୍କର ସ୍ଥାନ ଏବଂ ଘରକୁ ଯାନ୍ତି। ଲୋଭରେ ପୁତ୍ର, ପତ୍ନୀକୁ ଛାଡ଼ି ଦୂର ଯାନ୍ତି; ଅନ୍ୟମାନେ ଭାର ବହନ କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ଗାଡ଼ି ଏବଂ ନାଉରୁ ଖସି ପଡ଼ନ୍ତି। କଠିନ ପରିଶ୍ରମ ଏବଂ ଜୀବନର ଝୁମୁରିକିରେ, ଲୋକ ଧନ ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତି, ଯାହା ପ୍ରାଣ ଠାରୁ ବେଶି ପ୍ରିୟ ହୋଇଯାଏ। ବ୍ୟାପାରୀର ପରିଶ୍ରମରେ ନ୍ୟାୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଉପାର୍ଜିତ ଧନ, ଯଦି ପିତୃ, ଦେବତା ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଇଯାଏ, ଅବିନାଶୀ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ବ୍ୟାପାରରେ ଲାଭ ଅନ୍ୱେଷଣରେ ଦୁଇଟି ମହା ଦୋଷ ଅଛି—ଲୋଭ ତ୍ୟାଗ କରିବାର ଅସମର୍ଥତା, ଏବଂ ବିକ୍ରୟ ବା କ୍ରୟରେ ଅସତ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବା। ଏହି ଦୁଇ ଦୋଷ ତ୍ୟାଗ କରି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଧନ ଅନ୍ୱେଷଣ କରିବା ଉଚିତ; ଦାନ କରି, ସେ ଅବିନାଶୀ ଫଳ ପାଇଁ, ବ୍ୟାପାରର ଦୋଷରେ ଲିପ୍ତ ହୁଏନି। ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମଣ କୃଷି କରିପାରିବେ; ଚାଷରେ ଅଧା ଦିନ ଚାରିଟି ଘୋଡ଼ି ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ। ଯଦି ଅଭାବ ଅଛି, ତେବେ ତିନିଟି ଘୋଡ଼ି ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କୁ ବିନା ବିଶ୍ରାମ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଅକଟା ଘାସରେ ଚାରାଇବେ, ଚୋର ଏବଂ ବାଘ ଠାରୁ ଦୂରେ ରଖିବେ। ଘୋଡ଼ିମାନେ ଯେତେ ଚାହିଁବେ ତେତେ ଚାରା ଦେବେ, ନିଜେ ସେମାନେକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବେ; ଅବାଧିତ ଗୋଶାଳା ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ଗୋମୟ, ଗୋମୂତ୍ର ଏବଂ ଅବଶିଷ୍ଟ ସାମଗ୍ରୀ ସଦା ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ; ଗୋଶାଳା କିମ୍ବା ଦେବତାମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରୟରେ କେବେ ଅପବିତ୍ର ଜିନିଷ ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଜଣେ ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ନିଜ ପାଇଁ ଉଚିତ ଶୟନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ; ଏହା ସମତଳ, ଶୀତ, ପବନ ଏବଂ ଧୂଳି ଠାରୁ ଦୂର ରଖିବା ଉଚିତ। ଗୋମାନେକୁ ନିଜ ପ୍ରାଣ ସମାନ ମନେ କରିବା ଉଚିତ; ତାଙ୍କ ଶରୀରରେ ଯେଉଁ ଆନନ୍ଦ କିମ୍ବା ଦୁଃଖ ଆସେ, ତାହା ନିଜର ଶରୀରରେ ମଧ୍ୟ ଲାଗୁଥାଏ। ଏହି ପ୍ରକାରେ ଚାଷ କରିଥିବା ଲୋକ ଗୋମାନେକୁ ଶ୍ରମିକ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିବାର ଦୋଷରେ ଲିପ୍ତ ହୁଏନି, ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ କରନ୍ତି। ଯେଉଁ ଲୋକ ଦୁର୍ବଳ, ରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ, ବୟସ୍କ ଏବଂ ଅତି ଯୁବା ଗୋମାନେକୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଥାଏ, ସେ ଗୋହତ୍ୟାର ପାପରେ ଲିପ୍ତ ହୁଏ। ଦୁର୍ବଳ କିମ୍ବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗୋମାନେକୁ ଅସମତଳ ଭାବେ ଶ୍ରମ କରାଇଲେ, ଏହି ଜଗତରେ ଗୋହତ୍ୟା ପାପ ଲାଗିଥାଏ। ଗୋମାନେକୁ ଫସଲ ନଥିବାବେଳେ କାମ କରାଇଲେ, କିମ୍ବା ଘାସ ଖେଇବା, ପାଣି ପିଇବାରେ ବାଧା ଦେଇଲେ, ମୂଢ଼ତାରେ, ଗୋହତ୍ୟା ପାପ ଲାଗିଥାଏ। ସଂକ୍ରାନ୍ତି, ପୂର୍ଣ୍ଣିମା, ଅମାବାସ୍ୟାରେ ଗୋମାନେକୁ ହାଲ ଦିଆଇଲେ, ଦଶ ହଜାର ଗୋହତ୍ୟା ପାପ ଲାଗିଥାଏ। ଏହି ଦିନରେ ଗୋମାନେକୁ ଧଳା, ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗ, କାଳି, ଫୁଲ ଏବଂ ତେଲ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କଲେ, ଅବିନାଶୀ ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଦିନ ପ୍ରତିଦିନ ଅନ୍ୟର ଗୋମାନେକୁ ଏକ ମୁଠି ଘାସ ଦେଇଲେ, ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ ଏବଂ ନିତ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଯେପରି ବ୍ରହ୍ମଣ, ସେପରି ଗୋମାନେ; ପୂଜାର ଫଳ ଦୁଇଁଠାରେ ସମାନ।