ବେଦମୟ ମହାପୁରାଣର ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ, ବ୍ରହ୍ମାଜୀ କହିଲେ— ଯେଉଁମାନେ ଚଣ୍ଡାଳ, ମଲ୍ଲଚ୍ଛ, ବା ଅପସ୍ରଷ୍ୟ ଥିଲେ ହେଉନ୍, କିମ୍ବା ଦୁଇ ପିତାମାତା ଦ୍ୱାରା ପତିତ ହୋଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, ସେମାନେ କେବେ ମାଡ଼ି ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ନୀତି ଏହି— ଯଦି କେହି ସମସ୍ତ ଜାତିର ନାରୀଙ୍କ ସହିତ ଯୋଗ ରଖନ୍ତି, କିମ୍ବା ନିଷିଦ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରନ୍ତି, ତଥାପି ସେ ଦ୍ୱିଜତ୍ୱ ହରାଏ ନାହିଁ; ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସେ ପୁଣି ବ୍ରାହ୍ମଣ ହୋଇଯାନ୍ତି। ଏଠିରେ ନାରଦ ମୁନି ପ୍ରଶ୍ନ କରିଲେ— “ପ୍ରଭୁ, ଯଦି କେହି ଏପରି ଦୁଷ୍କର୍ମ କରି, ପରେ ପୁଣି ପୁଣ୍ୟ କର୍ମ କରେ, ତେବେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କେଉଁ ଫଳକୁ ଲାଭ କରିଥାଏ?” ବ୍ରହ୍ମାଜୀ ଉତ୍ତର ଦେଲେ— “ଯିଏ ସମସ୍ତ ପାପ କରି, ପରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରି, ପୁଣି ବ୍ରାହ୍ମଣ ହେବାର ଯୋଗ୍ୟତା ପାଏ।” ଏହା ପରେ ବ୍ରହ୍ମାଜୀ କହିଲେ, “ମୋ ପୁଅ, ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଗଳ୍ପ ଶୁଣ। ଏକ ସମୟରେ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଏକ ଯୁବକ ପୁଅ ଥିଲା। ଯୁବାବସ୍ଥା, ମୋହ ଓ ପୂର୍ବଜନ୍ମର କର୍ମ ଦ୍ୱାରା, ସେ ଏକ ଚଣ୍ଡାଳୀ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲା ଏବଂ ସେଠାରେ ପ୍ରିୟ ହେଲା। ସେ ତାଙ୍କ ସହିତ ପୁଅ ଓ ଝିଅ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲା, ନିଜ ପରିବାରକୁ ଛାଡ଼ି, ଚଣ୍ଡାଳୀଙ୍କ ଘରେ ବହୁଦିନ ରହିଲା। ସେ ଅନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଖାଉନଥିଲା, ମଦ୍ୟ ପିବାକୁ ଘୃଣା କରୁଥିଲା; ତଥାପି ଚଣ୍ଡାଳୀ ସ୍ତ୍ରୀ ସବୁବେଳେ ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଓ ମଦ୍ୟ ପାନକୁ ବଳଦେଇ କହୁଥିଲା। ଏହା ଦେଖି ସେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, ‘ମୋ ପ୍ରିୟେ, ଶୁଚିତା ବିଷୟରେ କିଛି କହିବେ ନାହିଁ; ଏହି କଥା ଶୁଣିଲେ ମୋର ଅନ୍ତଃକରଣ ଅପରିଷ୍କୃତ ହୋଇଯାଏ।’ ଏକ ଦିନ, ଶିକାର କରି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ସେ ଘରେ ଦିନେ ଶୁଇଥିଲେ। ଚଣ୍ଡାଳୀ ହସିହସି ମଦ୍ୟ ନେଇ, ତାଙ୍କ ମୁଁହରେ ଦେଲା। ଏହି ସମୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଘର ପ୍ରାଙ୍ଗଣରୁ ଆଗ୍ନି ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ପ୍ରସାରିତ ହେଲା; ଧୂଁଆଁ ମୁଣ୍ଡିଥିବା ତାର ଅଗ୍ନି ଘର ଓ ଧନ-ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ଭସ୍ମ କରିଦେଲା। ବ୍ରାହ୍ମଣ ବିପଦ ଦେଖି କାନ୍ଦି ଉଠିଲେ, ଦୁଃଖରେ ବିଳାପ କରିଲେ, ଏବଂ ଶାନ୍ତ ହେଇ ଚିନ୍ତା କରିଲେ— ‘ଏହି ଅଗ୍ନି କେଉଁଠୁ ଆସିଲା? ମୋ ଘର କିପରି ପୁଡ଼ିଗଲା?’ ଏହା ଦେଖି ଆକାଶରୁ ତାଙ୍କର ନିଜ ତେଜସ୍ୱୀ ଶବ୍ଦ ହେଲା। ଏହି ଘଟଣା ଶୁଣି ବ୍ରାହ୍ମଣ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ। ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ବେଳେ, ଆକାଶରୁ ପୁଣି ତାଙ୍କ ମଙ୍ଗଳାର୍ଥେ ଶବ୍ଦ ହେଲା— ‘ତୁମର ତେଜ ବିଲୁପ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି, ବ୍ରାହ୍ମଣ; ଏହିପରିସ୍ଥିତିରେ ଧର୍ମାଚରଣ କର।’ ତେଣୁ ନିଜ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବିଶିଷ୍ଟ ଋଷିମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଏବଂ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ କହିଲେ, ‘ତୁମେ ଦାନର ଧର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କର। ବ୍ରତ ଓ ନିୟମ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ଶୁଦ୍ଧି ଲାଭ କରନ୍ତି। ଶାସ୍ତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ, କୃଚ୍ଛ୍ର, ତପ୍ତ କୃଚ୍ଛ୍ର ଆଦି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ଦୃତ ଶୁଦ୍ଧି କର। ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ ଓ ଦୈବ ତପସ୍ୟା କର, ତ୍ରୁଟି ନାଶ ପାଇଁ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଯାଅ ଏବଂ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ପୂଜା କର। ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ଓ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପାପ ଶୀଘ୍ର ନାଶ ହେବ। ଏହିପରି ଶୁଦ୍ଧି ପାଇ ତୁମେ ପୁଣି ବ୍ରାହ୍ମଣ ହେବ।' ଏହି ଉପଦେଶ ପରେ ଋଷିମାନେ ଏକ ପ୍ରାଚୀନ କଥା କହିଲେ— 'ଏକ ସମୟରେ ବିନତାପୁତ୍ର ଗରୁଡ଼ ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ବାହାରିଲେ। ଏହି ବେଳେ ଏକ ଛୋଟ ପକ୍ଷୀ, ଡିମ୍ବ ଭାଙ୍ଗି ବାହାରିଥିଲା। ଭୋକରେ ତା ସେ ମା'ଁକୁ କହିଲା— "ମୋତେ ଖାଇବାକୁ ଦିଅ।" ଏହି ସମୟରେ ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ଦେଖି, ମା'ଁ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ କହିଲେ— "ମୁଁ ତୋର ଭୋକ ନିବାରଣ କରିପାରିବି ନାହିଁ।" 'ତୋର ପିତା ଲୌହିତ୍ୟ ନଦୀର ଉତ୍ତର କୂଳରେ ତପସ୍ୟା କରୁଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ନାମ କଶ୍ୟପ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ଉତ୍ପାଦକ। ସେଠିକୁ ଯାଅ ଏବଂ ତୋ ପ୍ରୟୋଜନ ଜଣା। ତାଙ୍କର ଉପଦେଶ ଦ୍ୱାରା ତୋର ଭୋକ ଶାନ୍ତି ହେବ।' ମା'ଁଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ବିନତାପୁତ୍ର ଗରୁଡ଼ କ୍ଷଣକ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପହଞ୍ଚିଗଲେ। ତାଙ୍କୁ ଅଗ୍ନିସମ ତେଜସ୍ୱୀ ଦେଖି, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ କହିଲେ— "ମୁଁ ତୁମର ପୁଅ, ଭୋକରେ କ୍ଲାନ୍ତ, ମୋତେ ଖାଇବାକୁ ଦିଅ।" ତାହାପରେ ତପସ୍ଵୀ କଶ୍ୟପ ଧ୍ୟାନରେ ବସି, ତାଙ୍କୁ ବିନତାପୁତ୍ର ବୋଲି ଚିହ୍ନି, ପ୍ରେମରେ କହିଲେ— "ଲକ୍ଷ୍ୟ-ଲକ୍ଷ୍ୟ ଦୁଷ୍ଟ ନିଷାଦ ଏହି ନଦୀ କୂଳରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଖାଅ, ତୋର ଭୋକ ଶାନ୍ତି ହେବ। ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରର କାଉଁଁ ତୁମେ ଛୁଇଁପାରିବା ଖଟିନ ଅଛି, ତେବେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ନିଷାଦଙ୍କୁ ଗୁପ୍ତଭାବେ ଖାଅ।" ଏହିପରି ଉପଦେଶ ପାଇ ଗରୁଡ଼ ଯାଇ ନିଷାଦମାନେ ଖାଇବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ତାଙ୍କ ଗଳାରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ଗରୁଡ଼ ତାକୁ ଗଳାରୁ ନ ଗିଲିପାରୁଛନ୍ତି, ନ ଉଗଳିପାରୁଛନ୍ତି, ସେ ଅସହାୟ ହୋଇପଡ଼ିଲେ। ତେଣୁ ସେ ପୁଣି ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ଏବଂ କହିଲେ— "ପିତା, ମୋ ଗଳାରେ କିଛି ଅଟକିଯାଇଛି, ମୁଁ ତାହାକୁ ନ ଉଗଳିପାରୁଛି, ନ ଗିଲିପାରୁଛି।" କଶ୍ୟପ ଉତ୍ତର ଦେଲେ— "ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ କହିଥିଲି, ଏହା ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ବୁଝିପାରିନଥିଲ।" ଏହିପରି କହି, ତାପସୀ କଶ୍ୟପ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ କହିଲେ— "ମୋ ପାଖକୁ ଆସ, ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରୟୋଜନ କଥା କହିବି।" ବ୍ରାହ୍ମଣ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ କହିଲେ— "ଏହି ସମସ୍ତ ମୋର ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ, ଆତ୍ମୀୟ, ସାଙ୍ଗ, ପିଲାମାନେ; ସେମାନେ ସହିତ ମୁଁ ନରକକୁ ବା ଶୁଭ ଲୋକକୁ ଯାଇବି।" ଏହି କଥା ଶୁଣି କଶ୍ୟପ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ କହିଲେ— "ବ୍ରାହ୍ମଣ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ତୁମେ ଚଣ୍ଡାଳମାନଙ୍କ ସହିତ ପତିତ ହୋଇଛ। ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ନରକରେ ରହନ୍ତି, ଦୀର୍ଘକାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନାହିଁ।" ଏହିପରି ଅପୂର୍ବ ଏବଂ ଶିକ୍ଷାଦାୟକ କଥା ମହାପୁରୁଷମାନେ ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ, ଯାହା ଆମେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତିରେ ଶୁଣିବା ଉଚିତ।