ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କର ଶୋଭାମୟ ସଭାଗୃହ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ପୁଷ୍ପମୟ ଗଛ ଆଲୋକିତ ହେଉଥିଲା। ଏଠାରେ ଏଳା, କୁଭକ, କାଙ୍କୋଳ, ଲବଳୀ ଓ କର୍ଣ୍ଣପୂରକ ଗଛ ତାଙ୍କର ରୂପ ଓ ଗନ୍ଧରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଉଥିଲେ। ମଧୂକ ଓ କୋବିଦାର ଗଛ, ଉଚ୍ଚ ପାମ ଗଛମାନେ, ଏହି ସଭାକୁ ଅଧିକ ଶୋଭା ଦେଉଥିଲେ। ଅଞ୍ଜନ, ଅଶୋକ, ପର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅନେକ ଚମତ୍କାର ଗଛ ଏଠାରେ ଥିଲେ। ବରୁଣ, ପଳାଶ, କଠଳ, ଚନ୍ଦନ, ନୀଳ, ପଦ୍ମ, ନୀପ, ଅଶ୍ୱତ୍ଥ, ଓ ତିମ୍ଦୁକ ଗଛ ଏଠି ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉଥିଲେ। ପାରିଜାତ, ମଲ୍ଲିକା, ଭଦ୍ରଦରବ, ଅତରୁଷ, ପିଳୁକ ଓ ଇଳାବାଲୁକ ଗଛମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠି ରହି ତାଙ୍କର ଗନ୍ଧ ଓ ରୂପ ଦ୍ୱାରା ସଭାକୁ ସୁସୋଭିତ କରୁଥିଲେ। ମନ୍ଦାର, କୁରବକ, ପୁନ୍ନାଗ, କୁଟଜ, ରକ୍ତକୁରବକ, ନୀଳ ଓ ଅଗରୁ ଗଛମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। କିମ୍ଶୁକ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗଛ, ଦାନିମ୍ବ, ବିଜାପୁର, କଳେୟକ, ଦୁକୁଳ, ହିଙ୍ଗୁ ଓ ତେଲ ଦିଆ ବତୀ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଥିଲେ। ଖଜୁରୀ, ନାଡିଆ, ହରିତକୀ, ମଧୂକ, ସପ୍ତପର୍ଣ୍ଣ, ବେଲ, ଶ୍ୟାବ ଓ ଶରବତ ଗଛ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଅସନ, ତାମଳ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଝାଡ଼ି ଓ ଲତା ଯେଉଁମାନେ ପୁଷ୍ପ, ପତ୍ର ଓ ଫଳ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ସଭାକୁ ଚାରିପଟେ ଘେରି ରହିଥିଲେ। ଏହି ଏବଂ ଅନେକ ଅରଣ୍ୟଜ ଗଛ, ବିଭିନ୍ନ ପୁଷ୍ପ ଓ ଫଳରେ ଶୋଭିତ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଉଥିଲେ। ଏଠି ଚକୋର ପକ୍ଷୀ, ପଦ୍ମ, ମଦୋନ୍ମତ କୋୟଲ ଓ ଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀମାନେ ଫୁଲ ଭରା ବଡ଼ ଗଛ ଓ ତାଙ୍କର ମଲ୍ଲିକା ଶାଖା ମଧ୍ୟରେ ଉଡ଼ିବାକୁ ଲାଗିଥିଲେ। ଏଠି ଲାଲ, ହଳଦିଆ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଙ୍ଗର ପକ୍ଷୀମାନେ ଗଛ ମୁଣ୍ଡରେ ବସି, ଆନନ୍ଦରେ ପରସ୍ପରକୁ ଦେଖୁଥିଲେ ଓ ସେମାନେ ନିଜ ଜୀବନ ଉପଭୋଗ କରୁଥିଲେ। ଏହି ସଭାର ମଧ୍ୟରେ ଦୈତ୍ୟନାୟକ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ଏକ ଆଲୋକମୟ, ନିୟମିତ ଓ ଅଳଙ୍କୃତ ଆସନ ଉପରେ ବସିଥିଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟପରି ଦୀପ୍ତିମାନ, ଦିବ୍ୟବସ୍ତ୍ର ଓ ଚମତ୍କାର କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧି, ଦିବ୍ୟ ଚମର ଶୋଭାରେ ଏହି ଦୈତ୍ୟ ମହାନ୍ତି ଆସନ ଉପରେ ବସିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ସେବାରେ ମହାଦୈତ୍ୟମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ, ଏବଂ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଦିବ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ। ବିଶ୍ୱାଚୀ, ସହଜନ୍ୟା, ପ୍ରମ୍ଲୋଚା, ସୌରଭେୟୀ, ସାମିଚୀ ଓ ପୁଞ୍ଜିକସ୍ଥଳା ଏହି ସଭାକୁ ଶୋଭା ଦେଉଥିଲେ। ମିଶ୍ରକେଶୀ, ରମ୍ଭା, ଚିତ୍ରଭା, ଶ୍ରୁତିବିଭ୍ରମା, ଚାରୁନେତ୍ରା, ଘୃତାଚୀ, ମେନକା ଓ ଉର୍ବଶୀ ଓ ଅନେକ ନୃତ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତରେ ପାରଙ୍ଗତ ଦେବଙ୍ଗନାମାନେ ଏଠି ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଦିତିଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁତ୍ର, ଯେଉଁମାନେ ବରପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ—ବଳି, ବିରୋଚନ, ନରକ ଓ ପୃଥିବୀପୁତ୍ର। ପ୍ରହ୍ଲାଦ, ବିପ୍ରଚିତ୍ତି, ଗବିଷ୍ଠ, ସୁରହନ୍ତା, ଦୁଃଖକର୍ତ୍ତା, ସମନ ଓ ସୁମତି, ଘଟୋଦର, ମହାପାର୍ଶ୍ୱ, କ୍ରଥନ, ପୀଠର, ବିଶ୍ୱରୂପ, ସ୍ୱରୂପ, ବିଶ୍ୱକାୟ, ମହାବଳ, ଦଶଗ୍ରୀବ, ବାଳୀ, ମେଘବାସା, ଘଟାଭ, ବିଟରୂପ, ଜ୍ୱଳନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରତାପନ ଓ ଅନେକ ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବ, ଚମତ୍କାର କୁଣ୍ଡଳ, ମାଳା ଓ କବଚ ଧାରଣ କରି, ନିଜ ନିଜ ବ୍ରତରେ ଅଟୁଟ ରହି, ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ବୀର, ବରପ୍ରାପ୍ତ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଥିବା, ଏବଂ ଅନେକ ଅନ୍ୟ ଦୈତ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୈତ୍ୟନାୟକଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ବିଭିନ୍ନ ରୂପର ଦୀପ୍ତିମାନ ବିମାନରେ ବସି, ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ। ଦିତିଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁତ୍ର, ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଚମତ୍କାର ବାହୁବଳ ଓ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ। ଏହି ସିଂହସଦୃଶ ଦୈତ୍ୟନାୟକଙ୍କର ମହିମା ତିନି ଲୋକରେ କେବେ ଶୁଣାଯାଇନାହିଁ, କିମ୍ବା ଦେଖାଯାଇନାହିଁ। ରୂପା ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମଞ୍ଚ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ, ମଣିମୟ ରାସ୍ତା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ସଭାଗୃହ ମଧ୍ୟରେ, ପଶୁପତି ଏକ ଅତି ଶୋଭାମୟ ସଭା ଦେଖିଲେ, ଯାହା ଜାଲି ଜାଲି ଝରୋଖାରେ ଚମକୁଥିଲା। ସେଠାରେ ପଶୁପତି ଦିତିପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବାହୁବଳ ଓ ହାର ଧାରଣ କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ, ଲକ୍ଷେ ଲକ୍ଷେ ଦୈତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ ଥିଲେ। ତାପରେ, ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜନ, କାଳଚକ୍ର ପରି ଆସିଥିବା, ନରସିଂହ ରୂପରେ ନିଜ ଆକୃତି ଲୁଚାଇଥିଲେ, ଅଗ୍ନି ଭସ୍ମ ତଳେ ଲୁଚିଥିବା ପରି। ଏହି ଦିବ୍ୟ ରୂପରେ ଆସିଥିବା ସିଂହ-ଦେହୀ ଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରହ୍ଲାଦ, ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କର ଶୂର ପୁତ୍ର, ଦେଖିଲେ। ସେଠାରେ ଏହି ଅଦୃଷ୍ଟପୂର୍ବ ରୂପ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବତ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ, ଦେଖି ସମସ୍ତ ଦାନବ ଓ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ଆଶ୍ଚର୍ୟଚକିତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ପ୍ରହ୍ଲାଦ କହିଲେ, “ହେ ମହାରାଜ, ବଳଶାଳୀ, ଦୈତ୍ୟମୂଳ, ଏହି ନରସିଂହ ରୂପକୁ ମୁଁ କେବେ ଶୁଣି ନାହିଁ, କିମ୍ବା ଦେଖି ନାହିଁ। ଏହି ଅବ୍ୟକ୍ତ, ପରମ, ଦିବ୍ୟ ଆକୃତି କ’ଣ? ଏହି ମୋ ମନରେ ଭୟଜନକ ଓ ଦୈତ୍ୟବିନାଶକ ଭାବରେ ପ୍ରତୀତି ହେଉଛି। ତାଙ୍କ ଦେହରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା, ସମୁଦ୍ର ଓ ନଦୀ, ହିମବତ୍, ପାରିୟାତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ପର୍ବତମାନେ ବିଦ୍ୟମାନ। ଚନ୍ଦ୍ର ତାରାମାନଙ୍କ ସହିତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କ କିରଣ ସହିତ, କୁବେର, ବରୁଣ, ଯମ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଶଚୀପତି ଏହି ଦେହରେ ବିଦ୍ୟମାନ। ମାରୁତ, ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧର୍ବ, ତପସ୍ଵୀ ଋଷି, ନାଗ, ଯକ୍ଷ, ପିଶାଚ, ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦେହରେ ବିଦ୍ୟମାନ। ବ୍ରହ୍ମା, ଦେବତା, ପଶୁପତି ତାଙ୍କ ମାଥାରେ ବିଚରଣ କରୁଛନ୍ତି; ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜୀବ ମଧ୍ୟ ଏଉଁପରି। ଆପଣ, ଆମେ ଓ ଦୈତ୍ୟମାନେ, ଶତଶଃ ବିମାନ ଘେରା ଏହି ସଭାରେ ବିଦ୍ୟମାନ। ହେ ରାଜନ୍, ଏହି ନରସିଂହ ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ତିନି ଲୋକ ଓ ତାଙ୍କର ସନାତନ ଧର୍ମ ଦେଖାଯାଉଛି; ଏଉଁପରି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଏଠି ଅନ୍ତର୍ନିହିତ। ଏଠି ପ୍ରଜାପତି, ମହାତ୍ମା ମନୁ, ଗ୍ରହମାନେ, ବିଭିନ୍ନ ଯୋଗ, ପୃଥିବୀ, ଆକାଶ; ବିପଦ୍କାଳ, ଧୃତି, ବୁଦ୍ଧି, ଆନନ୍ଦ, ସତ୍ୟ, ତପସ୍ୟା ଓ ସଂୟମ ମଧ୍ୟ ଏଠି ବିଦ୍ୟମାନ।