ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦିବ୍ୟ କଥାରେ, ଯିଏ ନିର୍ମଳ ଯୋଗଦ୍ୱାରା ଅଜୟ, ସୁକୁମାର ଦେହ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଚକ୍ର ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରଙ୍କ ପରି ସମାନ ମହାନ; ଯିଏ ଅନ୍ଧକାସୁରଙ୍କ ପରିବାରକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଥିଲେ, ସେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସର୍ବପ୍ରଥମେ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଧଳା ଜଟା, ସିଂହରାଜ ପରି ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ କଣ୍ଠ, ତାଙ୍କର ଶୁଭ୍ର ଶକ୍ତି ଅଗ୍ନି ପରି ଦହୁଛି, କପିଲବର୍ଣ୍ଣ, ତାଙ୍କର ନିୟମିତ ବାହୁବଳ ଦ୍ୱାରା ଦାନବ ଦଳକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରୁଛନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ ତାଙ୍କୁ ଭୟାନକ ମାତା, ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭଙ୍କ ବିନାଶକାରୀ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ କରେ; ଯେଉଁମାନେ ଭକ୍ତି ସହିତ ତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି, ସେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କର କୃପା ଦ୍ରୁତ ମିଳେ। ଏହି ଦେବୀ ବିଶାଳ, ବାୟୁ-ବିହାରୀ, ଦହୁଥିବା ଅରଣ୍ୟରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ; ଅପରାଜିତା, ଅନୁପମା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଉତ୍ସ, ଶିବଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ। ସମୁଦ୍ରର ଚଞ୍ଚଳ ତରଙ୍ଗ, ସମସ୍ତ ଚଳାଚଳ ଓ ଅଚଳକୁ ଦହୁଥିବା ଅଗ୍ନି, ଏବଂ ଶତମୁଣ୍ଡି ସର୍ପମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଭୟ ଭୋଗିବେ। ଭଗ୍ୟଶାଳି ଦେବୀ, ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ଶରଣସ୍ଥଳୀ, ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କ ଚରଣରେ ଶରଣ ନେଇଛନ୍ତି ସେମାନେ ସୁରକ୍ଷିତ; ମୋର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର ଲୀଳାମୟ କୃପା ଅନୁଭବ କରିପାଇଁ ହେଉ। ଏପରେ, ବିରାକଙ୍କ ପ୍ରଶଂସାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ପାର୍ବତୀ ଦେବୀ ନିଜ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ମଙ୍ଗଳମୟ ଧାମକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ବିରାକ, ଦ୍ୱାରପାଳକ, ଶିବଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଥିବା ଦେବତାମାନେ ଠାରେ ସମ୍ମାନ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ନିଜ ନିବାସକୁ ପଛେଇଦେଲେ। ସେ କହିଲେ, "ଏଠି ସମୟ ନାହିଁ, ହେ ଦେବଗଣ; ବୃଷଧ୍ୱଜ ଶିବ ଦେବୀ ସହିତ ଏକାନ୍ତରେ ଲୀଳା କରୁଛନ୍ତି।" ଏହା ଶୁଣି ସେମାନେ ଆସିଥିବା ପଥେ ପଛକୁ ଫେରିଗଲେ। ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ, ଦେବତାମାନେ ଆଗ୍ରହୀ ହୋଇ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଶିବଙ୍କ କର୍ମ ଜାଣିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ତେଣୁ ଅଗ୍ନି ବଂଦର ରୂପ ଧାରଣ କରି, ପକ୍ଷୀର ଗୁହା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରବେଶ କଲେ ଏବଂ ଦେଖିଲେ—ଶିବ ଏବଂ ଗିରିଜା ପ୍ରେମରେ ଏକାତ୍ମ। ଦେବତାଙ୍କର ନାୟକ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ବଂଦର ରୂପରେ ଦେଖି, କିଛି କ୍ରୋଧ ସହିତ ମହାଦେବ କହିଲେ, "ମୋର ଅର୍ଦ୍ଧ ଶୁକ୍ର ଦେବୀଙ୍କ ଶରୀରରେ ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇଛି, ଅନ୍ୟ ଅର୍ଦ୍ଧ ଏହି ବଂଦର ରୂପରେ ଅଛି। ଦେବୀ ଲଜ୍ଜାରେ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁନାହାନ୍ତି; ତୁମେ, ଅଗ୍ନି, ଏହି ଅନ୍ୟ ଅର୍ଦ୍ଧ ଶୁକ୍ର ପାନ କର।" "ତୁମେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିଛ; ଏହି ଦାୟିତ୍ୱ ତୁମ ଉପରେ ପଡ଼ିଛି," ବୋଲି ଶିବ କହିବା ପରେ, ଅଗ୍ନି ଶରଣାଗତ ହୋଇ, ହାଥ ଜୋଡି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶୁକ୍ର ପାନ କଲେ। ଏହା ପରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଏହାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ମୁଖରୁ ରିଭୁମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ; ତାଙ୍କ ଉଦର ଫାଟି, ମହାଶିବଙ୍କ ଶୁକ୍ର ବାହାରିଲା। ଏହି ଶୁକ୍ର ତାପିତ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ, ଶଂକରଙ୍କ ବିଶାଳ ଆଶ୍ରମରେ ଏକ ଶୁଭ୍ର, ବିଶାଳ ହ୍ରଦ ରୂପେ ପ୍ରକଟିତ ହେଲା, ଯାହା ଅନେକ ଯୋଜନା ଚଉଡ଼ା। ସେହି ହ୍ରଦରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ରଙ୍ଗର ପଦ୍ମ ଫୁଲିଥିଲା, ଅନେକ ପକ୍ଷୀର କୁହୁକାଣି ଶୁଣାଯାଉଥିଲା; ଏହି ମହାପଦ୍ମ ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ ଦେବୀ ଶୁଣିଲେ। କୁତୁହଳବଶତଃ ଦେବୀ ସେହି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦ୍ମ ହ୍ରଦକୁ ଗଲେ, ସେଠାରେ ଜଳକ୍ରୀଡ଼ା କଲେ ଏବଂ ପଦ୍ମ ଫୁଲରେ ନିଜକୁ ଶୁଭ୍ରିତ କଲେ। ପରେ, ତାଙ୍କ ମିତ୍ରମଣ୍ଡଳୀ ମଧ୍ୟରେ ତୀରେ ବସି, ଦେବୀ ସେହି ମଧୁର, ନିର୍ମଳ, ପଦ୍ମ ଭରିତ ଜଳ ପାନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ। ସେଠାରେ ଛଅଜଣ କୃତ୍ତିକା ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ସେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆଲୋକପରି ଦୀପ୍ତିମାନ। ପଦ୍ମପତ୍ର ଉପରେ ଥିବା ଜଳ ନିଏ, ଦେବୀ ଘରକୁ ଚାଲି ହେଲେ। ହସି ଦେବୀ କହିଲେ, "ମୁଁ ଏହି ପଦ୍ମପତ୍ର ଉପରେ ଥିବା ଜଳ ପିଇବି।" ତାହାପରେ ସମସ୍ତ କୃତ୍ତିକାମାନେ ହିମାଲୟ କନ୍ୟାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ପ୍ରିୟେ, ତୁମ ଗର୍ଭରୁ ଯେଉଁ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେବେ, ସେ ଆମ ପୁଅ ମଧ୍ୟ ହେବେ, ସେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରିବେ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ହେବେ।" "ସେ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବେ, ହେ ଶୁଭ୍ରମୁଖୀ।" ଏହା ଶୁଣି, ଗିରିଜା ପଚାରିଲେ, "ମୋ ଦେହରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ପୁଅ କିପରି ତୁମ ସମସ୍ତଙ୍କର ପୁଅ ହେବେ?" "ସେ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ସହିତ ତୁମମାନେ ପାଇଁ ପୁଅ ହେବେ କି?" କୃତ୍ତିକାମାନେ କହିଲେ, "ଆମେ ଏହା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଦେବା।" "ଏହିପରି, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଅଙ୍ଗ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଲୋକଙ୍କୁ ଦିଅ, କୌଣସି ଦୋଷ ନ ହେଉ," ବୋଲି ହିମାଲୟକନ୍ୟା କହିଲେ। ଏହିପରି ଆନନ୍ଦରେ, ସେମାନେ ପଦ୍ମପତ୍ର ଉପରେ ଥିବା ଜଳ ଦେଲେ; ଦେବୀ ଏହି ଜଳ କ୍ରମେ କ୍ରମେ ପିଇଲେ। ଏହି ଜଳ ପାନ କରିବା ସମୟରେ, ବିସ୍ମୟକର ଘଟଣା ଘଟିଲା: ଦେବୀଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ଏକ ଦିବ୍ୟ ବରଦାନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଶିଶୁ ପ୍ରକଟିତ ହେଲେ—ରୋଗ ଓ ଦୁଃଖ ନାଶକ, ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣମାଳା ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ, ଦେବସେନାର ନାୟକ। ସେ ଶୁଭ୍ର ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିଲେ—ଶୁଳ, ତ୍ରିଶୂଳ, ଅଙ୍କୁଶ ଓ ଅଗ୍ନି; ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣର ଅଭା ନିବାସି, ଦାନବ ଧ୍ୱଂସ ପାଇଁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ଏହିପରି ଭାବରେ କୁମାର ଜନ୍ମ ନେଲେ; ପରେ ଦେବୀଙ୍କ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱ ଫାଟି, ଅନ୍ୟ ଏକ ଶିଶୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ଅଗ୍ନିଙ୍କ ମୁଖରୁ ଜନ୍ମିତ, ଶୁଭ୍ର, ଛଅମୁଖ ବିଶିଷ୍ଟ ସ୍କନ୍ଦ, ବିଶେଷତଃ କୃତ୍ତିକା ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଶାଖା ସହିତ ପ୍ରକଟିତ ହେଲେ। ଏହି ଶାଖା ଛଅ ମୁଖରେ ବିସ୍ତୃତ ଥିଲା, ଏହି ଦ୍ୱାରା ସେ ବିଶ୍ୱରେ ବିଶାଖା ଓ ଷଣ୍ମୁଖ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ସ୍କନ୍ଦ, ବିଶାଖା, ଷଣ୍ମୁଖ, କାର୍ତ୍ତିକେୟ—ଏହି ନାମରେ ସେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଚୈତ୍ର କୃଷ୍ଣ ପଞ୍ଚଦଶୀରେ ଏହି ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ, ଏବଂ ପଞ୍ଚମୀରେ ଦୁଇ ଅଗ୍ନିଜ ଶିଶୁ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ। ଏହି ଦୁଇ ପୁଅକୁ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଏକ କରାଯିବା ପାଇଁ ଗଠନ କରାଗଲା; ଷଷ୍ଠୀ ତିଥିରେ ଗୁହା ନାୟକଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରାଗଲା। ସମସ୍ତ ଦେବସେନା, ବ୍ରହ୍ମା, ଉପେନ୍ଦ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ର, ଭାସ୍କର, ସୁଗନ୍ଧିତ ମାଳା, ଶୁଭ ଧୂପ ଓ ଖେଳନା ସହ ଅଭିଷେକ କଲେ। ଛତ୍ର, ଚାମର, ମାଳା, ଭୂଷଣ ଓ ଚନ୍ଦନ ଦ୍ୱାରା ଯଥାବିଧି ଷଣ୍ମୁଖଙ୍କ ଅଭିଷେକ ହେଲା। ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ନିଜ କନ୍ୟା ଦେବସେନାଙ୍କୁ ବିବାହ କରାଇଲେ; ବିଷ୍ଣୁ ଦେବତା ଏକ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଦେଲେ।