ଜଗତର ନିୟମ ଏବଂ କ୍ରମ ନିର୍ମାଣ ହେବା ସମୟରେ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଟି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଥିଲା । ତଥାପି, ଋଷିମାନେ ଏହି ନିୟମ ବିଷୟରେ, ବିଶେଷକରି କାଳର ରୂପ ନେଇ, ହିମାଶୈଳ ପର୍ବତର ଭଳି ଏକ ସନ୍ଦେହ ରଖିଥିଲେ । ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟସାଧନରେ ଆଗ୍ରହୀ ଲୋକମାନେ ଚିନ୍ତିତ ହୁଅନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏହି ଚିନ୍ତା କି ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଲାଗୁ ହୁଏ? ଋଷିମାନେ ବିଚାର କଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଉପଦେଶ ଦେବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଜଗତର ନିୟମ ଅନୁସରଣ କରିବା ଅତିଆବଶ୍ୟକ; କାରଣ ସେମାନେ ଧର୍ମକୁ ସ୍ଥାପିତ କରନ୍ତି ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି । ଏହି ଭାବରେ ଋଷିମାନେ ଶୀଘ୍ର ହିମାଶୈଳ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ । ସେଠି ହିମାଶୈଳ ତାଙ୍କୁ ବଡ ଆଦର ସହ କୁସୁମାସନ କରିଲେ । ପ୍ରସନ୍ନ ଏବଂ ଅତି ଅଲ୍ପ ସମୟରେ, ଉତ୍ତମ ଋଷିମାନେ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବରେ କହିଲେ: “ପିନାକୀ ଦେବ ନିଜେ ତୁମ ଝିଅକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି । ତେଣୁ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ନିଜକୁ ଶୁଦ୍ଧ କର; ଯେପରି ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ ଦିଆଯାଏ । ଦେବମାନେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି, ଏହା ସଫଳ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ।” ଏହି କଥା ଶୁଣି ହିମାଶୈଳ ପର୍ବତ ଖୁସିରେ ଭରିଯାଇ ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ଭାବାବେଗ ଏପରି ବଢିଗଲା ଯେ ଉତ୍ତର ଦେଇପାରିଲେ ନାହିଁ । ତାପରେ ମେନା, ହିମାଶୈଳଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ, ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି ଭାବବିଭୋର କଣ୍ଠରେ କହିଲେ: “ମୁଁ ଏବଂ ମୋ ଝିଅ, ଦୁଇଜଣ ମିଶି କହୁଛି — ଝିଅ ଜନ୍ମରୁ ଯେଉଁ ବଡ ଫଳ ଆଶା କରାଯାଏ, ସେସବୁ ଏବେ ସମୟ ଅନୁସାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇଛି । ଯଦିଓ କୌଳିନ୍ୟ, ଜନ୍ମ, ବୟସ, ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଏବଂ ଶକ୍ତିରେ ଅନେକ ଉତ୍ତମ ଲୋକ ଥାଏ, ତଥାପି ଝିଅକୁ ଅନୁରୋଧ ନ କରି ବିବାହ ଦେଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ । ଶିବ ଉନ୍ମୁକ୍ତ, ଜଟାଧାରୀ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ଅଗ୍ନି ପରି ଦେହ ଜଳିଛି, ତଥାପି ଆଶା ପୂରଣ କରନ୍ତି ।” “ମୋର ଝିଅକୁ ଏଉଁ ଭୟାନକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦାମାଦ ଭାବରେ କିପରି ପୂଜିବି?” ଋଷିମାନେ କହିଲେ: “ଶଙ୍କରଙ୍କର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱକୁ ଗ୍ରହଣ କର; ଦେବ ଏବଂ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ମାନନ୍ତି । ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କର ପଦପଦ୍ମକୁ ପୂଜନ୍ତି, ସେମାନେ ଗଭୀର ସନ୍ତୋଷ ପାଆନ୍ତି; ତାଙ୍କୁ ଯେଉଁ ରୂପ ଉଚିତ, ସେହି ରୂପ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଚାହାଯାଇଛି ।” “ଝିଅ ତାଙ୍କର ରୂପରେ ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଦୃଢ଼ ତପସ୍ୟା କରୁଛି; ସେ ଦେବୀୟ ବ୍ରତ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବେ । ତେଣୁ ଯେପରିଅଁ ଝିଅ ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏକାଗ୍ର, ସେ ଆମ ସହିତ ରହିବେ ।” ଏହିପରି କହି, ପର୍ବତ ରାଜା ଏବଂ ଋଷିମାନେ ଏକସାଥି ହିମାଶୈଳର ଝିଅ ପାଖକୁ ଗଲେ । ପର୍ବତ ଝିଅ ପାର୍ବତୀଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଦୀପ୍ତିମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳି ଉଠିଥିଲା । ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି, ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ: “ମୁଁ କେହି ଅପରିପୂର୍ଣ୍ଣକୁ ଚାହୁଁନି, ଶର୍ବ ନିଜେ ପିନାକ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ସ୍ଥାପିତ, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶ୍ରୀ ଦେଇଥାନ୍ତି ।” “ତାଙ୍କର ଶୌର୍ୟ, ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ, କାର୍ଯ୍ୟ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଏବଂ ବଡ; ତାଙ୍କୁ ଛଡି ଅନ୍ୟ କିଛି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏନି, ତାଙ୍କୁ ଠାରୁ ସମସ୍ତ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ମୁଁ ତାଙ୍କରେ ଶରଣ ନେଇଛି, ଯେଉଁ ଶାସନ ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ ନାହିଁ; ସେ ନିଷ୍ପକ୍ଷ, ଦୃଢ଼, ଏବଂ ସମୟ ପରି ଏକାଉଁ ନୁହେଁ ।” ଏହି ଦେବୀଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ଋଷିମାନେ ଆନନ୍ଦର ଅଶ୍ରୁ ଚକ୍ଷୁରେ ଆଣି ପର୍ବତ ଝିଅଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ । ତାପରେ ଖୁସିରେ ମଧୁର କଥା କହିଲେ: “ଓ ଝିଅ, ତୁମେ ଏକଦମ ଚମତ୍କାର, ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନର ମୂର୍ତ୍ତି । ତୁମେ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତର ମାହାନ ନାଥଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଇ ଆମ ହୃଦୟକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଛ । ଆମେ ତାଙ୍କର ଚମତ୍କାର ଶାସନ କୁ ଜାଣିଛୁ ।” “ଆମେ ଏଠିକୁ ତୁମ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଛୁ; ଶୀଘ୍ର, ଓ କମଳାନନା, ତୁମ ଇଚ୍ଛା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ । ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେଲା ପରେ ରତ୍ନର ତେଜ ଅଲଗା କିପରି ରହେ? ନିଜ ରଙ୍ଗକୁ ଛାଡିବାର କି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ? ତୁମେ ଗିରିଶ ବିନା ଏପରି ଅସ୍ତିତ୍ୱ ହୁଅନ୍ତି ।” “ଆମେ ବହୁପରି ଉପାୟରେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିବାକୁ ଯିବା; ଏହି ଇଚ୍ଛା ଆମ ହୃଦୟରେ ମଧ୍ୟ ଗଭୀର ଭାବରେ ରହିଛି । ତୁମେ ନିଜେ ଜ୍ଞାନ ହେଉଛ; ଏହି ମାର୍ଗ ସଠିକ୍, ତେଣୁ ନିଶ୍ଚୟ ଶଙ୍କର ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିବେ ।” ଏପରି କହି, ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ପର୍ବତ ଝିଅଙ୍କର ଆଦର ନେଇ, ହିମାବତର ମହା ଆଶ୍ରମରେ ଗିରିଶଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ । ଗଙ୍ଗା ଜଳରେ ବିଗ୍ନ, ତାଙ୍କର ଜଟା ପିତା ଚୁଲିରେ ବନ୍ଧା, ହାତରେ ମଧୁମକୁ ଫୁଲ ମାଲା ଶୋଭା ପାଉଥିଲା । ପର୍ବତ ଶିଖରରେ ଯିବା ପରେ, ଋଷିମାନେ ଶଙ୍କରଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଦେଖିଲେ — ଶାନ୍ତିରେ ଭରିଥିଲା, ଚାରିପାଖରେ ଜଙ୍ଗଲ ଶାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ସମସ୍ତ ଜଳ ନିର୍ମଳ ଏବଂ ଶାନ୍ତ ଥିଲା; ଝିଲିକ ପାଖରେ ଏକ ଦ୍ୱାରପାଳ ଦଣ୍ଡ ଧରି ଉଭା ଥିଲା । ସମ୍ମାନ ଭାବରେ ଋଷିମାନେ ମଧୁର କଥାରେ ଦ୍ୱାରପାଳଙ୍କୁ କହିଲେ: “ଆମେ ଶଙ୍କର, ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଧାରୀ, ଧର୍ମର ନାୟକଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଛୁ; ଦେବମାନେ ଆମକୁ ପଠାଇଛନ୍ତି । ଆମେ ଏଠି ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ଆପଣ ଆମର ନେତୃତ୍ୱ କରନ୍ତୁ ।” ଦ୍ୱାରପାଳ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: “ସେ ମନ୍ଦାକିନୀକୁ ପଛର ସନ୍ଧ୍ୟା କ୍ରିୟା କରିବାକୁ ଗଲେ । ଅପେକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ଶିଘ୍ର ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବେ ।” ଋଷିମାନେ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିପୁଣ ଭାବରେ ଅପେକ୍ଷା କଲେ, ଯେପରି ଚାତକ ପକ୍ଷୀ ବର୍ଷାରେ ମେଘକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିଥାଏ, ଏମିତି ନିଯୁକ୍ତ କ୍ରିୟା ଶୀଘ୍ର ସମ୍ପନ୍ନ ହେଲା । ବୀରଙ୍କ ଆସନ ଉପରେ, ମୃଗଚର୍ମ ତଳେ, ବିନୟୀ ଶଙ୍କର ଆନନ୍ଦରେ ଭୂମି ଉପରେ ବସିଲେ । ବୀରକ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ କହିଲେ: “ସପ୍ତ ଋଷି ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି, ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ନାଥ । ଆପଣ ଦୟା କରି ଦେଖିବାର ଅନୁମତି ଦିଅନ୍ତୁ, ତାପରେ ଧ୍ୟାନକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତୁ ।” ବୀରକଙ୍କ ନିବେଦନ ଶୁଣି ମହାତ୍ମା ଶଙ୍କର ଭୃକୁଟି ଉପରେ ଅଳ୍ପ ଭାବରେ ଅନୁମତି ଦେଲେ; ବୀରକ ମଧ୍ୟ ମୁଣ୍ଡ ହଲାଇ ସପ୍ତ ଋଷିଙ୍କୁ ଡାକିଲେ ।