ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ, ଭୟଭୀତ ଭାବେ ଭୃତ୍ୟା ଭଗବାନଙ୍କୁ କହିଲେ, “ପ୍ରଭୁ, ମୋତେ ପାପର ଶତ୍ରୁଠାରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ଯେଉଁଠି ତପସ୍ୟା, ଧର୍ମ, ମୌନ କିମ୍ବା ମନ୍ତ୍ରପାଠ ଯୋଗେ ହେଉଥିବା ହେଉ।” ଭୟରେ କମ୍ପିତ ହୋଇ, ସେ ଋଷିଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ। ଭୟଭୀତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଠାରୁ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ—ଏହିପରି ଭାବେ ସେ କହିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ବନ୍ଧି ରଖୁଥିବା ଦୁଷ୍ଟ ଆତ୍ମା ଆସିଲା। ଭୟରେ ବିହ୍ବଳ ଭୃତ୍ୟା ହରିଙ୍କ ଗଳାକୁ ଜଡ଼ି ଧରିଲେ। ସେ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ତାଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶର ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ, ଦୁଃଖର ଲତା ପରି ତାଙ୍କୁ ବେଢ଼ି ରହିଲେ। ତୁମ ଆଲିଙ୍ଗନ ଦ୍ୱାରା ସେ ପୁନଃ ପୁନଃ ସ୍ଥିର ହେବେ। ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ସହିତ ମୁଣ୍ଡ, ତାଙ୍କର ପତିଠାରୁ ଅଧିକ ଗୁଣବତୀ ହୋଇଥିଲା। ଏବେ, ହେ ନାରୀ, ତୁମ ପତିଙ୍କ ନିମିତ୍ତେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶାଳାକୁ ଯାଅ। ଏଭଳି ଆଦେଶ ପାଇ, ସେ ଋଷିଙ୍କ ସହ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶାଳାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଦିବ୍ୟ ଶୟ୍ୟାରେ ଚଢ଼ି, ସେ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟଙ୍କର ମୁଣ୍ଡକୁ ନେଇଲେ। ଆକାଂକ୍ଷାରେ ତାଙ୍କ ଅଂଶୁମୁଦ୍ରିତ ନେତ୍ର ସହିତ ତାଙ୍କର ଓଷ୍ଠ ଚୁମ୍ବନ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ରାଜା ଜଲନ୍ଧରଙ୍କ ଆକୃତି ଧାରଣ କଲେ। ତାଙ୍କର ଦେହ, ଛାତି, ଉଚ୍ଚତା, କଥାବାର୍ତ୍ତା ଓ ମନ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟଙ୍କ ପରି ହୋଇଗଲା। ସେ ଏହିପରି ଭାବେ ଜଗତ୍ର ନାଥ ହେଲେ। ତାପରେ, ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେହ ସହିତ ଦେଖି, ଭୃତ୍ୟା କହିଲେ, “ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଯାହା ଚାହାଁନ୍ତି ତାହା କରିବି; ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛା କହନ୍ତୁ, ମୁଁ ଶୁଣିବି।” ଭୃତ୍ୟାଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ମାୟାସାଗରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ତିନି କହିଲେ, “ଦେବୀ, ଶୁଣ, ଶମ୍ଭୁ ଓ ମୋ ମଧ୍ୟରେ କିପରି ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା, ତାହା କହୁଛି। ପ୍ରିୟେ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ମୋର ମୁଣ୍ଡ ଛିନିଯାଇଥିଲା; କିନ୍ତୁ ତୁମ ଶକ୍ତି ଓ ମୋ ଆତ୍ମାର ତୁମ ସହ ଏକତା ଦ୍ୱାରା, ସେଇ ଛିନା ମୁଣ୍ଡ ଏଠାକୁ ଆଣାଯାଇଥିଲା, ମୋର ପ୍ରାଣ ତାହା ସହ ଯୋଗ ହୋଇଥିଲା; ପ୍ରିୟେ, ତୁମେ ମୋରୁ ବିୟୋଗରେ ଦୁଃଖିତ ହେଇଥିଲ। ମୁଁ ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି ଯୁଦ୍ଧକୁ ଗଲିଥିଲି, ଏହି ଅପରାଧକୁ ମୋତେ କ୍ଷମା କର। ଏପରି କଥାରେ ସେ ତାକୁ ସ୍ମରଣ କରାଇଲେ। ପାନ, ବିନୋଦ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଆଭୂଷଣ ଦ୍ୱାରା, ତାପରେ ଦେବୀ ବୃନ୍ଦାରିକା ସମସ୍ତ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କଲେ। ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ଭଲଭାବରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଚୁମ୍ବନ କଲେ, ଆକାଂକ୍ଷାରେ ଭାସିଗଲେ; ବୃନ୍ଦା ମୋହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ମୁକ୍ତିଠାରୁ ବଡ଼ ସୁଖ ଅନୁଭବ କଲେ। ନାରାୟଣ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଆସ୍ଥାର ଅମୃତକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କଲେ; ମାଧବ ବୃନ୍ଦାଙ୍କ ବିୟୋଗ ଦୁଃଖକୁ ଦୂର କଲେ। ସେଇ ଆନନ୍ଦ ଖେଳରେ, ରାଜହଂସ ଥିବା ସୁନ୍ଦର ସରୋବର ପାଖରେ, କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ରୂପ ଓ ଭାବରୁ ପଦ୍ମା ପ୍ରତି ଆକର୍ଷଣ ହରାଇଦେଲେ। ସେଇ ବୃନ୍ଦାବନରେ, ବୃନ୍ଦା ତୁଳସୀ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ; ବୃନ୍ଦାଙ୍କ ଦେହର ଘମରୁ ତୁଳସୀ ଧରା ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରକଟ ହେଲା। ବୃନ୍ଦାଙ୍କ ଦେହ ସହ ଏକତାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ସୁଖ ଅନୁଭବ କରି, ଜଗନ୍ନାଥ ହରି କିଛି ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶିବଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କଲେ। ଏକଦିନ, ମିଳନ ଶେଷରେ, ବୃନ୍ଦା ତାଙ୍କ ଗଳାକୁ ଜଡ଼ି ରହିଥିବା ଦ୍ୱିବାହୁ ଧାରୀ, ତପୋଧନ, ପରମ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେ ଗଳା ଓ ବାହୁ ଅପସାରଣ କଲେ, କହିଲେ, “ତୁମେ କିପରି ଏହି ତପସ୍ୱୀ ରୂପରେ ମୋତେ ମୋହିତ କଲା?” ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ହରି ସେକୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ କହିଲେ, “ବୃନ୍ଦାରିକା, ମୋତେ ମୋହିନୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପତି ଭାବେ ଜାଣ।” ତୁମ ପତି ହରାକୁ ଜିତି ଗୌରୀକୁ ଆଣିବାକୁ ଗଲେ; ମୁଁ ଶିବ ଓ ଶିବ ମୁଁ—ଆମ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଭେଦ ନାହିଁ। ଯୁଦ୍ଧରେ ଜଲନ୍ଧର ବଧ ହୋଇଛନ୍ତି; ଏବେ, ନିର୍ଦ୍ଦୋଷିଣୀ, ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କର। ନାରଦ କହିଲେ: ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ବୃନ୍ଦାରିକାର ମୁହଁ ଅବନମ୍ର ହେଲା; ତାପରେ, ରାଜା, ବୃନ୍ଦାରିକା ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେଲେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମେ ବନ୍ଧିତ ହେଇଥିଲ, ବାପାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଜୀବନ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ମୁକ୍ତି ମିଳିଥିଲା; ବହୁ ରତ୍ନ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମ ଜୀବନ ସଂଗିନୀ ହରାଇଗଲେ। ଯିଏ ସଦା ଅନ୍ୟଙ୍କର ଜନାନୀ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତ, ସେ କିପରି ଧର୍ମର ନାଥ ହୋଇପାରିବ? ପ୍ରଭୁ ନିଜେ ମଧ୍ୟ କର୍ମର ଫଳ ଭୋଗ କରିବେ—ବୁଦ୍ଧିଜୀବୀମାନେ ଏହିପରି କହନ୍ତି। ଯେପରି ତୁମେ ମୋତେ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ମୋହିତ କଲ, ସେପରି ଅନ୍ୟ ତପସ୍ବୀ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ତୁମ ଜୀବନ ସଂଗିନୀକୁ ନେଇଯିବେ। ଏପରି ଶାପ ଦେଉଥିବା ସମୟରେ, ବିଷ୍ଣୁ ସହସା ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ; ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶାଳା, ଶୟ୍ୟା, ଏବଂ ସେଠାରେ ଥିବା ସମସ୍ତେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ହରି ବିଦାୟ ନେଲେ, ସମସ୍ତ କିଛି ହରାଇଗଲା; ଅରଣ୍ୟ ଶୂନ୍ୟ ଦେଖି, ବୃନ୍ଦା ତାଙ୍କ ସାଖୀକୁ କହିଲେ, “ଏହା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଠକେଇ ଦ୍ୱାରା ହେଲା।” ନଗର ତ୍ୟାଗିତ, ରାଜ୍ୟ ହରାଇଗଲା, ପ୍ରିୟଜନ ଅନିଶ୍ଚିତ; ଏହି ଅରଣ୍ୟରେ ଏହା ଜାଣି, ମୋତେ ଭାଗ୍ୟ ଯେଉଁଠି ନେଇଯିବ, ସେଠାକୁ ଯିବି। ମୋ ପ୍ରିୟଙ୍କ ଦର୍ଶନ କେବଳ ଆକାଂକ୍ଷା ପୂରଣ ହେଲା; ତୀବ୍ର ଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି, ଦୁଃଖରେ ଭାସିଥିବା ବୃନ୍ଦା ରାଣୀ କହିଲେ, “ମୋ ପାଇଁ, ମୃତ୍ୟୁ ଏଇଛି, ଏହା ନିଜେ ପ୍ରେମର ଦୂତ।” ଏପରି କହିଲେ, ସାଖୀ କହିଲେ, “ତୁମେ ମୋର ଜୀବନ।” ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ବୃନ୍ଦା ଅନିଶ୍ଚିତ ହୋଇ, ଅରଣ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ହ୍ରଦକୁ ଗଲେ। ଦୁଃଖ ତ୍ୟାଗ କରି, ଜଳରେ ଦେହ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ କରି, କମଳାସନ ହୋଇ ତଟରେ ବସି, ମନକୁ ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅବସ୍ଥାରୁ ଅଲଗା କଲେ। ତାଙ୍କ ଦେହକୁ ବିଷ୍ଣୁ ସହ ସଂଯୋଗର ଦ୍ୱାରା ଦୂଷିତ ବୋଲି ଭାବି, ତାହାକୁ ଶୁଷ୍କ କରିବାକୁ ଲଗିଲେ, ତପସ୍ୟା ଓ ଉପବାସ ଆରମ୍ଭ କଲେ, ସାଖୀ ସହିତ। ତାପରେ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଲୋକରୁ ଏକ ଦଳ ଅପ୍ସରା ବୃନ୍ଦାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି, କହିଲେ, “ଧନ୍ୟେ, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଅ—ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରନି। ଏଠାରେ ତୁମେ ତିନି ଲୋକରେ ବିଜୟ ଦେଇଥିବା ଗନ୍ଧର୍ବାସ୍ତ୍ର ଓ ଶ୍ରୀପତିଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ କୃପା ପାଇଛ; ଏହି ଦେହ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିଛି, ଏହାକୁ କିପରି ତ୍ୟାଗିବ?