ଏହି ଦୃଶ୍ୟରେ ଦେଖାଯାଏ, ଯେଉଁଠି ଭାଗ୍ୟର ନିର୍ଣ୍ଣୟ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଘଟିବାକୁ ଥାଏ, ଶ୍ରମିତା ଅପରାଜିତା କନ୍ୟା, ତାଙ୍କ ସହଯାତ୍ରୀମାନେ ଉତ୍ସାହିତ କରିବା ପରେ, ପାହାଡ଼ର ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ କଥା କହିବାକୁ ଚାଲିଲେ। ହିମବତ୍ ପୁତ୍ରୀ କହିଲେ, “ମୋର ଏହି ଦୁଃଖଦ ଶରୀର କଣ ଉପଯୋଗର? ଶଙ୍କର ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ କିପରି ମୋର ପତି ହେବେ?” ସେ ଆଉ କହିଲେ, “ଯାହା ଚାହିଁଲେ, ତାହା ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଲାଭ କରାଯାଏ; ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ କିଛି ଅସାଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ଏହି ଜଗତରେ ଯଦି ଉପାୟ ଅଛି, ଦୁଃଖ କିଛି ମାନେନାହିଁ।” ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ, ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିରେ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇ, ସେ ପିତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ଏଠାରେ ତପସ୍ୟା କରିବି।” ତେବେ ପାହାଡ଼ର ରାଜା, ଭାବନାରେ ଭରି ଗଳା ଭାବରେ କହିଲେ, “ମୋ ଜନ୍ମ ଦୁଃଖିତ କନ୍ୟା, ଏପରି ଉତ୍ସାହ ତୁମ ନମ୍ର ଦେହକୁ ଉପଯୋଗୀ ନୁହେଁ। ତୁମ ଶରୀର ଦୁଃସାଧ୍ୟ ତପସ୍ୟା ଭୋଗିବାକୁ ଅନୁକୂଳ ନୁହେଁ। ତଥାପି, ଯାହା ଭାଗ୍ୟରେ ଲେଖାଯାଇଛି, ତାହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଘଟିବାକୁ ଥାଏ। ଯଦି ଚାହିଁଲେ ନୁହେଁ, ତଥାପି ଭାଗ୍ୟ ଘଟିବାକୁ ଥାଏ; ତେଣୁ, ମୋ ଶିଶୁ, ତପସ୍ୟାର କିଛି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନାହିଁ।” ଏହାପରେ ସେ କହିଲେ, “ମୁଁ ଘରକୁ ଫେରିବି ଏବଂ ଏହି ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିବି।” କିନ୍ତୁ ପିତାଙ୍କ ଏପରି କଥା କହିବାପରେ, ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା ଘରକୁ ଫେରିଲେ ନାହିଁ। ପିତା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରି, ନିଜ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ; ଏବଂ ଏହି ସମୟରେ ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱର ଆକାଶରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା, ଯାହା ତିନି ଲୋକରେ ଶୁଣିଯାଏ। ସେହି ସ୍ୱର କହିଲା, “ହେ ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା, ତୁମେ ଉମା ନାମ ଦେଇ ଡାକିଛ, ଏହା ଉପଲକ୍ଷେ ଏବଂ ଏହି ଚିନ୍ତାରେ, ଏଠାରୁ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ତାଙ୍କୁ 'ଉମା' ନାମରେ ଜଣାଯିବେ।” “ସେ ସାଧନାର ମୂର୍ତ୍ତି ଏବଂ ଯାହା ଚିନ୍ତନ କରାଯାଇଛି, ତାହା ପୂରଣ କରିବେ।” ଏହି ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱର ଶୁଣି, ପାହାଡ଼ର ରାଜା ନିଜ କନ୍ୟାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇ, ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ନିଜ ଗୃହକୁ ଫେରିଗଲେ। ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ, ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା ଏକ ଦୁର୍ଗମ ଶିଖରକୁ ଚାଲିଗଲେ, ଯେଉଁଠି ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପହଞ୍ଚିପାରିବେ ନାହିଁ। ତାଙ୍କ ସହଯାତ୍ରୀମାନେ ସହିତ, ଶିଳା ମାନ୍ୟ ପାହାଡ଼ର ସଂଯମିତ କନ୍ୟା, ହିମବତ୍ର ଏକ ପବିତ୍ର ଶିଖରକୁ ଗଲେ, ଯାହା ବିଭିନ୍ନ ଖଣିଜ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଥିଲା। ସେଠାରେ ଦେବୀ ଫୁଲ ଲତାରେ ଆବୃତ, ମଧୁମକ୍ଷିକା ର ଗୁଞ୍ଜନ ସହିତ ଉଦ୍ଭିଦ, ଦିବ୍ୟ ଝରଣା ଏବଂ ଶତାଧିକ ସାଧିତ ଇଚ୍ଛାର ଉଜ୍ୱଳତା ଦେଖିଲେ। ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀ, ଚକ୍ରବାକ ବତକ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଜଳ ଏବଂ ଭୂମିର ଶୁଭ ଫୁଲରେ ଶୋଭା ପାଉଥିଲା। ଅଦ୍ଭୁତ ଗୁହା ଏବଂ ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନ, ଦିବ୍ୟ ନିବାସ, ପକ୍ଷୀ ଦଳର ଗୁଞ୍ଜନ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ କାମନା ପୂରଣ କରୁଥିବା ବୃକ୍ଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ସେଠାରେ ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା ଏକ ବିଶାଳ ଶାଖା ଓ ହରିତ ପତ୍ର ଥିବା ବୃକ୍ଷ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ଏକାଧିକ ଋତୁର ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ଏବଂ ଚକ୍ରବାକ ବତକ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭା ପାଉଥିଲା। ଏହି ବୃକ୍ଷ ଶତାଧିକ ଫୁଲ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଫଳରେ ଶୋଭିତ, ପତ୍ର ରୂପେ ରବି କିରଣରେ ଚମକି ଥିଲା। ଏଠାରେ ପାହାଡ଼ର ଜନ୍ମିତା କନ୍ୟା ତାଙ୍କ ପୋଶାକ ଓ ଗହଣା ଛାଡ଼ି, ଦିବ୍ୟ ଭାସ୍ମ ଓ ଦର୍ବ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଗୁଡ଼ିକ ପିନ୍ଧିଲେ। ସେ ଦିନକୁ ତିନିଥର ଅବଗାହନ କରି, ଫିକା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇ, ଶତ ବର୍ଷ ଅତିତ କଲେ; ଏକ ଅପରିଚିତ ପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶତ ବର୍ଷ ଅତିତ କଲେ। ଶତ ବର୍ଷ ନିରାହାର ରହି, ସମ ତପସ୍ୟାର ଧାରା ହେଇ, ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାର ଅଗ୍ନିରେ ସମସ୍ତ ଜୀବ ଅଶାନ୍ତ ହେଇ ପଡ଼ିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଶତ ଯଜ୍ଞର ମହାର୍ଥୀ ଇନ୍ଦ୍ର, ସପ୍ତ ଋଷିଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ; ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଉତ୍ସାହରେ ଏକସାଥି ଆସିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ହେ ଦେବତାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆମକୁ ସ୍ମରଣ କରିଛ?” ଶକ୍ର କହିଲେ, “ମହାମାନ୍ୟ ମଣିଷମାନେ, ହିମବତ୍ ପାହାଡ଼ରେ, ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା ତିବ୍ର ତପସ୍ୟା କରୁଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ, ଦେବୀଙ୍କ ତପସ୍ୟାର ସମାପ୍ତି ଜଗତ ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର କରିବା ଉଚିତ।” ସେମାନେ “ଏହିପରି ହେବ” କହି, ସିଦ୍ଧମାନ୍ୟ ଦଳ ସହିତ ପାହାଡ଼କୁ ଗଲେ, ଏବଂ ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚି, ମୃଦୁ କଥାରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ହେ ପଦ୍ମନୟନୀ, ତୁମ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କଣ?” ଦେବୀ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ, ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ଅଭିବାଦନ କରି, ଉତ୍ତର କଲେ। ଦେବୀ କହିଲେ, “ମହାତ୍ମାମାନେ, ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା ଆପଣମାନେ, ନିଜ ମୌନ ତ୍ୟାଗ କରି, ଦୃଢ଼ ଶାନ୍ତିରେ ଅଭିବାଦନ କରୁଛନ୍ତି। ଆପଣମାନେ ଆନନ୍ଦର ଚେହେରାରେ, ପ୍ରଥମେ ଆସନ ଗ୍ରହଣ କରି, କ୍ଲାନ୍ତି ତ୍ୟାଗ କରି, ପରେ ଆମକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବେ।” ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ସେମାନେ ସେଠାରେ ଆସନ ଗ୍ରହଣ କଲେ; ଦେବୀ ନିଜର ଉଚିତ ରୀତିରେ ସମ୍ମାନ କରି, ପୂଜା କଲେ। ଦେବୀ ମୃଦୁ କଥାରେ ସପ୍ତ ଋଷିଙ୍କୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିବା ସେ, ତାଙ୍କ ମୌନ ତ୍ୟାଗ କରି, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଅଭିବାଦନ କଲେ। ମୌନ ଶେଷରେ, ସମ୍ମାନିତ ସପ୍ତ ଋଷି, ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ତାଙ୍କ ଉତ୍ତମ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦେଖି। ଦେବୀ ମନେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ମନୋହର ହାସି ସହିତ, ସମସ୍ତ ଋଷିଙ୍କୁ ଦେଖି, ନିଜ ମୌନ ତ୍ୟାଗ କରି କଥା କହିଲେ। “ମହାମାନ୍ୟ ମଣିଷମାନେ, ଆପଣମାନେ ଜୀବମାନଙ୍କ ଚିତ୍ତ ଇଚ୍ଛା ଜାଣିଥାନ୍ତି; ତଥାପି ଶରୀର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦୁଃଖରେ ଜୀବମାନେ ବହୁତ ତନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗିଥାନ୍ତି। କିନ୍ତୁ କିଛି ଲୋକ ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ, ଅନେକ ଚେଷ୍ଟାରେ, ଦୁଃସାଧ୍ୟ ଉପାୟରେ ଦୁର୍ଲଭ ଅବସ୍ଥା ଲାଭ କରନ୍ତି। ଅନ୍ୟମାନେ ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଓ ଉପାୟ ବୁଝି, ଅନ୍ୟ ଶରୀର ପାଇଁ ବ୍ରତ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।” “ଏହି ହାତ, ଆକାଶର ଅଧିକାର ଫୁଲ ମାଳାରେ ଶୋଭିତ, ବାରମ୍ବାର ଭିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତର ଶିଖରକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବାକୁ ଚାହେ। ମୁଁ ଏବେ ଆପଣଙ୍କୁ, ଦେବତା, ପତି ଭାବରେ ପାଇବାକୁ ଉଦ୍ଦିପିତ; ଏପରି ଦୁର୍ଲଭ ଏବଂ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।” “ଉତ୍ତମ ତତ୍ତ୍ୱ, କାର୍ଯ୍ୟର ମୂଳ, ଦେବ ଦାନବ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ କରିପାରିନାହାନ୍ତି; ଏବଂ ଏବେ କାମ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କ ପାସନାହିଁ ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦଗ୍ଧ ହୋଇଛି। ଏପରି ଲୋକ ଶିବଙ୍କୁ କିପରି ପୂଜିବି?