ଓ ପାର୍ବତୀ, ମୁଁ ଯେ କହିଥିଲି ଯେ ତାଙ୍କର ଶରୀରରେ କୌଣସି ଚିହ୍ନ ନାହିଁ, ସେଥିରେ ଅର୍ଥ କ’ଣ ତୁମେ ଶୁଣ। ଶରୀରର ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକରେ ଦେବୀୟ ଚିହ୍ନ ରହିଥାଏ, ଏହି ଚିହ୍ନ ମଣିଷର ଆୟୁ, ଧନ, ଭାଗ୍ୟ ଆଦିର ଫଳ ଦେଖାଏ। କିନ୍ତୁ, ଅସୀମ ଭାଗ୍ୟ ଅପରିମିତ ଅଛି ଯାହା ପାଇଁ ଶରୀରରେ ଏମିତି କୌଣସି ଚିହ୍ନ ନାହିଁ। ଏହିପରି ଦେବୀଙ୍କ ଶରୀରରେ କୌଣସି ଚିହ୍ନ ନାହିଁ। ଏବଂ ମୁଁ ଯେ କହିଥିଲି ତାଙ୍କର ହାତ ସଦା ଉପରକୁ ଖୋଲା ଅଛି, ତାହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଦେବୀ ସଦା ଦାନ ଦେଉଛନ୍ତି, ଦେବତା, ଦାନବ ଓ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କଠାରୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଆନ୍ତି। ମୁଁ ଯେ କହିଥିଲି ତାଙ୍କର ପାଦ ଚମକୁଛି ଓ ଭିନ୍ନରୂପ ଅଛି, ତାହାର ବିବରଣୀ ମଧ୍ୟ ଦେଖ। ଦେବୀଙ୍କର ପାଦ ରାଜହଂସ ପଦ୍ମ ପରି ଚମକୁଛି, ତାଙ୍କର ନଖ ତେଜ ଅଛି, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ତାଙ୍କର ପାଦକୁ ନମନ କରିବାବେଳେ ତାଙ୍କର ମୁକୁଟର ରତ୍ନ ଦେବୀଙ୍କର ପାଦରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ହୁଏ। ଏହିପରି ରଙ୍ଗବିରଙ୍ଗ ମୁକୁଟରେ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖି ତାଙ୍କର ପାଦର ଚମକୁ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ଦେବୀ ଶିବଙ୍କର ପତ୍ନୀ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ମାତା, ଏହି ଭୂମିରେ ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ଆସିଛନ୍ତି। ଏହିପରି, ହିମାଚଳ, ଦେବୀଙ୍କୁ ପିନାକୀନ୍ ସହିତ ଯଥାଯଥ ରୂପରେ ଦ୍ରୁତ ଏକତ୍ର କର। ଦେବମାନେ ଏଠାରେ ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ନାରଦଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣି ହିମାଚଳ ନୂତନ ଜନ୍ମ ଅନୁଭବ କଲେ, ଏବଂ ଆନନ୍ଦରେ ନାରଦଙ୍କୁ କହିଲେ— "ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ମୋତେ ଭୟଙ୍କର ନରକରୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଛନ୍ତି, ମୋତେ ତଳଭୂମିରୁ ଉଠାଇ, ସପ୍ତ ଲୋକର ମହାପ୍ରଭୁ କରିଛନ୍ତି। ଏବେ ମୁଁ ହିମାଚଳ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲି, ଆପଣଙ୍କ ଦୟାରେ ମୁଁ ଶତଗୁଣ ଉନ୍ନତି ପାଇଛି। ଆନନ୍ଦରେ ମୋ ହୃଦୟ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଛି, କାର୍ଯ୍ୟ ବିଭାଜନ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିପାରୁନାହିଁ। ଆପଣଙ୍କ ଦର୍ଶନ ସଦା ଫଳଦାୟକ, ଋଷିମାନେ କହନ୍ତି ଯେ ସ୍ୱୟଂ-ପ୍ରକାଶିତ ଲୋକମାନେ ମାନ୍ୟ ତୁମେ ସହିତ ରହନ୍ତି।" "ଋଷି ଓ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଅପରାଧୀ, କିନ୍ତୁ ଏହି ଏକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆପଣଙ୍କ ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ।" ହିମାଚଳ ଆନନ୍ଦରେ ଏପରି କହିଲେ, ନାରଦ ଉତ୍ତର ଦେଲେ— "ପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି।" ଦେବମାନେ ପାଇଁ ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ତୁମ ପାଇଁ ଅଧିକ ମହାନ। ଏହିପରି କହି ନାରଦ ଦ୍ରୁତ ଉପରେ ଶ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ। ସେ ଦେବମାନେର ନିବାସକୁ ଯାଇ ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଆସନରେ ବସିଲେ। ଶକ୍ର ଚିନ୍ତା କରି ଗିରିଜା ସଂପର୍କର କଥା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ନାରଦ କହିଲେ— "ମୋତେ ଯେ କାର୍ଯ୍ୟ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ତାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଛି। କିନ୍ତୁ, ପଞ୍ଚବାଣୀଙ୍କର ଅଞ୍ଚଳ ଆବଶ୍ୟକ।" ଏହିପରି କହିବା ପରେ ଦେବମହାରାଜ କାର୍ଯ୍ୟ ବୁଝି ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ଭଗବାନ ପାକଶାସନ ଆମ୍ବ ମୁକୁଳ ଅସ୍ତ୍ର ଉପସ୍ଥାନ କରିଲେ। ଏହି ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଶତାକ୍ଷ ଜନ ଚିନ୍ତା କରିବା ସହିତ ତୁରନ୍ତ ପ୍ରକଟ ହେଲା। ରତି ସହିତ ମଦନ ଖେଳ ଭରା ଭାବରେ ଆସିଲେ। ଶକ୍ର ମନ୍ମଥାଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ— "ତୁମେ ରତିଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଅଧିକ ନିର୍ଦେଶ ଦରକାର ନାହିଁ। ତୁମେ ମନୋଭବ, ଘଟିଥିବା ଓ ଘଟିବାକୁ ଯାଉଥିବା ସବୁ ଜାଣିଛ।" "ଏହିପରି ଯଥାଯଥ ରୂପରେ ଦେବମାନେର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କର। ଶିଘ୍ର ଶଂକର ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କର, ମନୋଭବ।" ମଧୁ ଓ ରତି ସହିତ ଯାଉ। ଏହିପରି ଶକ୍ର ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ନିର୍ଦେଶ ଦେଲେ, ମଦନ ଭୟରେ ଶତକ୍ରତୁଙ୍କୁ କହିଲେ— "ଏହି ଦେବୀ, ଋଷି, ଦାନବମାନେ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଏହି ସଭାରେ ଶଂକରକୁ ଅନୁଗ୍ରହ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ। ତୁମେ ତାଙ୍କର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥିତି ଓ କାରଣ ଜାଣିଛ।" "ସାଧାରଣତଃ, ମହାନମାନେ ଚାହିଲେ କିମ୍ବା କ୍ରୋଧ କଲେ, ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ ମହାନ ହୁଏ। ଏହି ସମସ୍ତ ରସ ଓ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଶ୍ୱର୍ଗରୁ ଆସିଥାଏ। ଏହିପରି, ତୁମେ ଯଦି ବିଶିଷ୍ଟତା ଚାହଁ, ଫଳ ସାଧାରଣରୁ ହାରାଯାଏ।" ଏହିପରି କଥା ଶୁଣି ଶକ୍ର ଅମରମାନେ ଘିରା ଦେଇ କହିଲେ— "ତୁମେ ଆମର ଅଧିକାରୀ, ନିଶ୍ଚିତ। କଠାଳ ଖାଇନାହିଁ ହେଲେ କସ୍ତୁରୀ ମିଳେନାହିଁ।" "ଏହିପରି କିଛି ସ୍ଥାନରେ କିଛି ଲୋକଙ୍କର କ୍ଷମତା ଦେଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ସବୁଠାରେ ନୁହେଁ।" ଏହିପରି କହି ମନ୍ମଥା ମଧୁ ସହିତ ଯାଇଲେ। ରତି ସହିତ ଶିଘ୍ର ହିମାଚଳ ନିବାସକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚି କାର୍ଯ୍ୟ ଭାବି ଯୋଜନା କଲେ। ମହାତ୍ମାମାନେ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ମନ ଜୟ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ। ତେଣୁ ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କର ମନକୁ ଅସ୍ଥିର କରିବା ଦ୍ୱାରା ବିଜୟ ଲାଭ କରିପାରିବ। ସାଧାରଣତଃ, ପ୍ରଥମେ ମନକୁ ଶୁଧ୍ଧ କରି ତାପରେ ସଫଳତା ମିଳେ। ଏହିପରି ଉପାୟରେ ବିରୋଧ ନ କରି ଆଗକୁ ଯିବା ଅସମ୍ଭବ। କ୍ରୋଧ, ଦୁଷ୍ଟ ସଙ୍ଗରୁ ଅଧିକ ଭୟଙ୍କର, ଦୟାଳୁ ଇର୍ଷ୍ୟା ଏକ ମହାସାଥୀ; ଅସାବଧାନତାରୁ ଦୃଢ଼ତାର ମୂଳ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ। ମୁଁ ମନର ବିକୃତିକୁ ଅନ୍ଧକାର ଦିଗରେ ଦିଆଁ, ଦୃଢ଼ତାର ଦ୍ୱାର ବନ୍ଦ କରି ଆତ୍ମସନ୍ତୋଷ ହଟାଁ। କିଏ ମୋତେ ଦେଖିପାରିବ ନାହିଁ, ମୁଁ ମନ-ଜନ୍ମା, ବିକୃତ ଚକ୍ଷୁ, କଳ୍ପନାରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପରେ, ମୁଁ ଗଭୀର ଓ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ କଠିନ ହେବି, ଏବଂ ମୁଁ ହରି, ଦ୍ୱାରା ଦୃଢ଼ ତପସ୍ୱୀ ପାଇଁ ହେବି।