ଯୁଦ୍ଧରେ ଦାନବ କଳାନେମି ଦେବତାମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଲୋକପାଳମାନଙ୍କୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ବାନ୍ଧି ଦେଲେ, ଯେପରି ଗୋପାଳ ଗାଈମାନୋକୁ ବାନ୍ଧନ୍ତି। ଏହା ପରେ ସେ ତାଙ୍କର ରଥରେ ଚଢ଼ି, ସିଦ୍ଧ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କର ସ୍ୱରେ ଗୁଞ୍ଜିତ ଉଚ୍ଚ ପର୍ବତ ଶିଖରରେ, ନିଜ ନିବାସକୁ ଫେରିଗଲେ। ସେଠାରେ ଏକ ଦ୍ୱାରପାଳ, ଧଳା ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଭୂମିକୁ ହାତରେ ଛୁଇଁ, ମୁଁହକୁ ହାତରେ ଢାକି ଦେଇଥିଲେ। ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ କଥାରେ, ସୂର୍ୟମାଳା ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଦାନବ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ—"କଳାନେମି ଦେବତାମାନୋକୁ ବାନ୍ଧି, ଦ୍ୱାରେ ରଖିଛନ୍ତି; ଏହି ବନ୍ଧୀମାନେ କେଉଁଠି ବସିବେ, ଏବଂ କିଏ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବେ?" ଦ୍ୱାରପାଳଙ୍କ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣି, ଦାନବ କହିଲେ, "ସେମାନେ ଯେଉଁଠି ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ସେଠି ରୁହନ୍ତୁ; ମୋର ଘର ହେଉଛି ତିନି ଲୋକ।" କିନ୍ତୁ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମାତ୍ର ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡାଇ, ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, କୁକୁର ପାଦ ଚିହ୍ନ ଲାଗିଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଛାଡ଼ିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ। ଏହିପରି ହେଲାପରେ, ମନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାକୁଳ ଦେବତାମାନେ ଜଗତ୍ଗୁରୁ କମଳ-ଉତ୍ପନ୍ନ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ। ସେମାନେ ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ଗୁଣମୟ କଥାରେ କମଳାସନକୁ ସ୍ତୁତି କରିଲେ—"ଓଁକାରର ମୂଳ, ସୃଷ୍ଟିର ଉତ୍ପତ୍ତି, ବିଶ୍ୱର ଅନେକ ରୂପର ପ୍ରଥମ କାରଣ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ସମସ୍ତ ନାମ ଓ ଧାରଣା ଉପରେ ତୁମେ, ସ୍ୱର୍ଗ-ପୃଥିବୀ ଓ ପାତାଳ ତୁମର କଳ୍ପନାରୁ ବିଭକ୍ତ। ମେରୁ ପର୍ବତ ତୁମରୁ ପ୍ରକଟ, ଦେବତାମାନେ ତୁମର ଦେହରୁ ଜନ୍ମିଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଜୀବ ତୁମର ଅନ୍ତରେ ବସିଛନ୍ତି। ସ୍ୱର୍ଗ ତୁମର ମୁଣ୍ଡ, ଚନ୍ଦ୍ର-ସୂର୍ଯ୍ୟ ତୁମର ଦୃଷ୍ଟି, ସର୍ପ ତୁମର କେଶ, ଦିଗ୍ଗୁଡ଼ିକ ତୁମ ଶ୍ରବଣ ପଥ, ଯଜ୍ଞ ତୁମର ଦେହ, ନଦୀମାନେ ତୁମର ସନ୍ଧି, ପୃଥିବୀ ତୁମର ପାଦ, ସମୁଦ୍ର ତୁମର ଉଦର। ବେଦରେ ତୁମକୁ ମାୟାର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସବୁର କାରଣ, ଶାନ୍ତ ଜ୍ୟୋତି, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅବିନାଶୀ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି। ଯୋଗୀମାନେ ତୁମକୁ ଆତ୍ମା ଭାବେ, ସାଂଖ୍ୟମାନେ ସତ୍ତ-ସପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ଭାବେ, ଏବଂ ତୁମକୁ ଅଷ୍ଟମ କାରଣ ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି। ସମସ୍ତ ସ୍ଥୂଳ-ସୂକ୍ଷ୍ମ ରୂପ ତୁମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ତୁମେ ଅମୂର୍ତ୍ତି ଓ ମୂର୍ତ୍ତିମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ। ତୁମେ ସମୟର ଅପ୍ରକାଶ ଅନ୍ତରାଳ, ସବୁ ମାପ ଓ ଭେଦର ନାଶକ; ତୁମେ ଅସ୍ତି ଓ ନାସ୍ତି, ପ୍ରକଟି ଓ ଲୟର କାରଣ; ସବୁର ନିର୍ମାତା ଓ ଶ୍ରୟ। ତୁମେ ପ୍ରାଚୀନ ସ୍ଥୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ, ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ତୁମେ ଜୀବ-ଜୀବଙ୍କୁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ-ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କର, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅବସ୍ଥାରେ ସୃଷ୍ଟି କାର୍ଯ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କର; ପୁନଃପୁନଃ ରୂପ ହଟାଅ, ପୁନଃ ସୃଷ୍ଟି କର। ଏପରି ଅନେକ ରୂପର ଆଶ୍ରୟ, ପାଳକ, ରକ୍ଷକ ତୁମକୁ ଅମରମାନେ କାରଣ ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି।" ଦେବତାମାନେ ନିଜ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ପାଇଁ ଏପରି ପ୍ରାର୍ଥନା କରି, ତାଙ୍କ ମନ ଏକାଗ୍ର କରି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ତେଣୁ ବ୍ରହ୍ମା ଖୁସି ହୋଇ, ଦେବତାଙ୍କୁ ବାମ ହାତରେ ଇଙ୍ଗিত କରି କହିଲେ, "ଏକ ନାରୀ ନିଜ ଭୂଷଣ ଛାଡ଼ି, ସ୍ୱାମୀଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ କାହିଁକି ରହେ? ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମର କମଳମୁଖ ମୁଲାଇଯାଇଛି, ତୁମେ ଆଜି ଅଭାସିତ; ଜଳ ବିନା ଅଗ୍ନି ଧୁଆଁରେ ଢାକି ଯିବା ପରି ଅଭାସିତ ହୁଏ। ଘାସ ତଳେ ଢାକା, ଦୀର୍ଘ ସ୍ମଶାନ ଅଗ୍ନିରେ ପୋଡ଼ା, ମୃତ୍ୟୁ ଓ ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ଶରୀର ଭଳି ତୁମେ ଅଭାସିତ। ଏମିତି ଏକ ଲଠି ଦ୍ୱାରା ଧରି, ଚରଣେ ଚରଣେ ଚାଲିଛ; ରାତିର ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ନାୟକ, କାହିଁକି ଭୟଭୀତ ଭାବରେ କଥା କହୁଛ? ରାକ୍ଷସ ରାଜାଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁ ଦ୍ୱାରା ଆହତ ହୋଇ, ତୁମର ଦେହ ଅଗ୍ନିରେ ପୋଡ଼ା ଭଳି ଶୁଷ୍କ। ଏବେ ତୁମର ଦେହକୁ ଦେଖ, ରକ୍ତହୀନ ଓ ପତିତ; ବାୟୁ, ତୁମେ ତଳମୁଳ ହୋଇଛ, ତରୁଆଳ ଦ୍ୱାରା ଆହତ ହେବା ପରି। କୁବେରଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ ଛାଡ଼ି ଦେଇଥିବା ପରି କାହିଁକି ନମୁଛ? ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ରୁଦ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ଶୌର୍ୟ ହରାଇଛନ୍ତି। ଆମ ଶକ୍ତି କିଏ ଦ୍ୱାରା ରୋକାଯାଇଛି, କହ।" ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନରେ, ଦେବତାମାନେ ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେଲେ। କାରଣ, ବାୟୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନଙ୍କର ଉତ୍ସାହରେ, ସବୁ ଚଳନ ଓ ଅଚଳ ବସ୍ତୁ ବିଷୟରେ ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ—"ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଶତଶଃ ଦୈତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ତାଙ୍କ ଦଳ ଦଳିତ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି। ଆପଣ ନିର୍ମିତ ଯଜ୍ଞ ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକର ସ୍ଥିତି ପାଇଁ; ଋଷିମାନେ ବେଦ ଶ୍ରୁତ ଫଳ ଲାଗି ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ। ସ୍ୱର୍ଗ ସଦା ଆପଣଙ୍କ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଥିଲା; କିନ୍ତୁ ଏକଥର, ବିଶାଳ ଦୈତ୍ୟ ଏକ କ୍ଷଣରେ ଦେବମାନୋକୁ ଅପହୃତ କରିଥିଲେ। ଆପଣ ପର୍ବତର ଶିଖରକୁ ଦେବତାମାନେଙ୍କ ନିବାସ କରିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଦୈତ୍ୟ ତାହାକୁ ଅଧିକାର କରି, ତାହାର ଗୁହା ମଣିମାଳାରେ ଭରିଦେଲେ, ଅନେକ ଦାନବର ଆଶ୍ରୟ ହେଲା। ଏହି ଦାନବ ଭୟରେ, ଦେବତାମାନେ ଦେହ ଶିଥିଲ ହୋଇ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ବତ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ପ୍ରଥମ ଯୁଗରେ ଆପଣ ତିଆରି କରିଥିବା ବଜ୍ର, ଦେବାୟୁଧମାନେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦାନବଙ୍କୁ ଆଘାତ କରି, ତାଙ୍କ ଦେହକୁ ଶତ ଖଣ୍ଡ କରିଦେଲା। ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମେ ବାଣରେ ଆହତ, ଦ୍ୱାରେ ଦ୍ୱାରପାଳ ଆମକୁ ଚିହ୍ନଟ କଲେ, ଦୁର୍ଲଭ ଚେଷ୍ଟାରେ ଆମେ ଦୈତ୍ୟ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରକୁ ପହଞ୍ଚିଲୁ। ଆମକୁ ଦାନବର ସଭାରେ ଟାଣି ନେଇ ବସାଇଦେଲେ; କିଛି ଲୋକ ଦଣ୍ଡ ଧରି ମନେ ମନେ ଉପହାସ କଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ହସିଲେ। ଆପଣ ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦକ୍ଷ, କିନ୍ତୁ କମ୍ କଥା କହନ୍ତି; ଏବେ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ କଥା କହନ୍ତୁ, ଦେବଗଣ, କାରଣ ଦାନବମାନେ ବହୁ କଥା କହୁଛନ୍ତି।" ଏଭଳି ଦେବତାମାନେ ନିଜ ଦୁଃଖ, ଆଶା ଓ ସ୍ରଷ୍ଟାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ନିବେଦନ କଲେ।