ତିନି ଜଗତରେ ଅଜୟ୍ୟ ଥିବା ଦେବତାମାନଙ୍କର ସେନା, ମୋଟେ ତେରିଶି କୋଟି ଦିବ୍ୟ ସେନାପତିମାନେ ଥିଲେ। ସେହି ସେନାର ମଧ୍ୟରେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ର, ହସ୍ତୀର ପিঠିରେ ବସିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଶରୀର ସୁନ୍ଦର ଧଳା ବିସ୍ତାରିତ ଚାମରା, ସୁନାର ଦଳର ମାଳା, ତେଜୋମୟ କୁଙ୍କୁମ ଚିହ୍ନ, ଏବଂ ମୁକୁଟ ଉପରେ ମୋତିର ଗୁଛ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଥିଲେ। ଏହି ଭାବେ ଏକ ମହାନ୍ତ ହସ୍ତୀ ଏଇରାବତରେ ଉପବିଷ୍ଟ ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଦ୍ଭୁତ ଆଭୂଷଣ ଓ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ବିଜୁଳି ପରି ଚୌଡ଼ା ଦେହରେ, ହସ୍ତରେ ବିଭିନ୍ନ ଚୂଡ଼ାମଣି ଓ ସର୍ପ ଚିହ୍ନରେ ଅଲଙ୍କୃତ ହୋଇ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଏହି ଭାବେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ଚରଣ ହଜାର ଆଖି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହେଉଥିଲେ, ଘୋଡ଼ା ଓ ହସ୍ତୀମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଧଳା ଛତା ଓ ପତାକା ଧରି ତାଙ୍କର ତେଜ ଦୀପ୍ତି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ସେହି ସେନା ଅଜୟ୍ୟ ବାଣ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଶସ୍ତ୍ରରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ ଦୁର୍ଜୟ ହେଉଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର, ମାରୁତ, ସାଧ୍ୟ ଓ ପୁରନ୍ଦର ମଧ୍ୟ ଏହି ସେନାରେ ଯୋଗ ଦେଲେ। ଏହା ସହିତ ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବରେ ଏକଠି ହେଇ ଦାଇତ୍ୟପତିଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଏହି ଦାଇତ୍ୟପତିଙ୍କ ଶରୀରକୁ ଆଘାତ କରିପାରିଲା ନାହିଁ; ତାଙ୍କର ଦେହ ବିଜୁଳି ପାହାଡ଼ ପରି ଅଭେଦ୍ୟ ଥିଲା। ଏହାପରେ ଦାଇତ୍ୟ ରାଜା ତାରକ, ତାଙ୍କର ରଥରୁ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ସେ ନିଜର ହାତ ଓ ପାଉଁ ଦ୍ୱାରା ଲକ୍ଷେ ଲକ୍ଷେ ଦେବତାଙ୍କୁ ବିଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲେ; ଅବଶିଷ୍ଟ ଦେବସେନା ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ। ଭୟରେ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଦିଗ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ଛାଡ଼ି ଏଠାଠିକି ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେଇ ପଳାଇଲେ। ଏମିତି ଦେଖି ତାରକ ଦାଇତ୍ୟମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଦେବତାମାନେ ଉପରେ ଆଘାତ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ; ତୁମେ ବଜ୍ରାଙ୍ଗଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ମୋର ରାଜମହଳକୁ ନେଇଆସ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ବନ୍ଧିତ ଦେଖିପାରିବେ।" ତାପରେ ଏକ ଦାଇତ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦିଗ୍ଗଜମାନେ ସହ ଜଗତର ରକ୍ଷକମାନଙ୍କୁ ମଜବୁତ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ବନ୍ଧିଦେଲେ, ଯେପରି ଗୋପାଳ ଗୋମାନେ ବନ୍ଧନ୍ତି। ପୁଣି ସେ ତାଙ୍କର ରଥରେ ଚଢ଼ି ନିଜ ନିବାସକୁ, ଉଚ୍ଚ ପର୍ବତ ଶୃଙ୍ଗକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସିଦ୍ଧ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ମୁନି କହିଲେ, ଏକ ଦ୍ୱାରପାଳ ଧଳା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ପୃଥିବୀକୁ ଘୁଁଡ଼ି ଛୁଇଁ, ମୁଁହକୁ ହାତ ଦେଇ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ କଥାରେ ତାରକ ଦେମନ୍ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, ଯିଏ ତରଳ ସୂର୍ଯ୍ୟମାଳା ପରି ତେଜସ୍ବୀ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। କାଳନେମି ଦେବତାମାନେ ବନ୍ଧି ଦ୍ୱାରେ ଦଉଡ଼ିଲେ, ଏବଂ କହିଲେ, "ଏହି ବନ୍ଧିତ ଦେବତାମାନେ କେଉଁଠି ରହିବେ, କିଏ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବେ, ମହାରାଜ?" ଦ୍ୱାରପାଳଙ୍କ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣି ତାରକ ଦାଇତ୍ୟ କହିଲେ, "ତାଙ୍କୁ ଯେଉଁଠି ଇଚ୍ଛା ରହିବେ, ସେଠି ରଖ; ମୋର ଘର ତିନି ଜଗତ।" କିନ୍ତୁ ବସବା (ଇନ୍ଦ୍ର) କେବଳ ମୁଣ୍ଡ ମୁଡ଼ି, ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, କୁକୁର ପାଦ ଚିହ୍ନ ଦେଇ ଛାଡ଼ିଦିଅ। ଏହିପରି କରିବା ପରେ, ଦେବତାମାନେ ଭୟ ଓ ଦୁଃଖରେ ଭାରି ଅସ୍ଥିର ହୋଇ, ସମସ୍ତେ ପ୍ରଭୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଦେବତାମାନେ ମାଥା ଛୁଇଁ ନମସ୍କାର କଲେ, ଏବଂ ଚମତ୍କାର ଗୁଣରେ ଭରିଥିବା ଶବ୍ଦରେ କମଳାସନ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, "ଓମ୍କାରର ମୂଳ ଏବଂ ସୃଷ୍ଟିର ଆଦି, ଅନେକ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ସୃଷ୍ଟିର ପ୍ରଥମ କାରଣ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ସମସ୍ତ ସତ୍ତାର ମୂଳରେ ଉପଜି ଅବସ୍ଥିତ, ତୁମର ଇଚ୍ଛା ଦ୍ୱାରା ବିନାଶ ଘଟେ—ତୁମେ ଅସ୍ତିତ୍ୱର ମୂର୍ତ୍ତି।" "ସମସ୍ତ ପ୍ରକଟ ବସ୍ତୁର ଆଦିସ୍ୱରୂପ ତୁମେ, ତୁମର ମହତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ନାମ ଓ ଧାରଣା ପାରେ ନୁହଁ। ତୁମେ ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରୁ ଉପର ଏବଂ ତଳ ଲୋକକୁ ବିଭାଜିତ କରିଛ।" "ପୁରାତନ ପର୍ବତ ମେରୁ ତୁମରୁ ଉପଜିଛି; ଏହିପରି ଆମେ ଜାଣୁଛୁ ଆକାଶ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି। ଦେବତାମାନେ ତୁମ ଦେହରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜୀବ ତୁମର ଶରୀରରେ ବସିଛନ୍ତି।" "ସ୍ୱର୍ଗ ତୁମର ମୁଣ୍ଡ, ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ତୁମ ଚକ୍ଷୁ, ସର୍ପ ତୁମ କେଶ, ଦିଗ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ତୁମ କାନର ମୁଖ, ଯଜ୍ଞ ତୁମ ଦେହ, ନଦୀ ତୁମ ସନ୍ଧି, ପୃଥିବୀ ତୁମ ପାଦ, ସମୁଦ୍ର ତୁମ ଉଦର।" "ବେଦରେ ତୁମକୁ ମାୟାର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମୂଳ କାରଣ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ତୁମେ ଶାନ୍ତି ଆଲୋକ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅକ୍ଷୟ; ବେଦ ଅନୁସାରେ ତୁମେ ହୃଦୟର କମଳ ମଧ୍ୟରେ ବସିଥିବା ପୁରାତନ ପରମେଶ୍ୱର।" "ଯୋଗୀମାନେ ତୁମକୁ ଆତ୍ମା ଭାବେ, ସାଂଖ୍ୟମାନେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ସତ୍ତା ଭାବେ, ଏବଂ ଏହାର ଅଷ୍ଟମ କାରଣ ଭାବେ ଗାନ କରନ୍ତି; ତୁମେ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଜୀବାତ୍ମା।" "ଯେମାନେ ତୁମର ସ୍ଥୂଳ ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମ ରୂପ ଦେଖିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଜାଣନ୍ତି ସମସ୍ତ କାରଣ ତୁମରୁ ଉପଜିଛି; ଆମର ଭକ୍ତି ସେମାନେଠାରୁ ଅଧିକ ତୁମପାଇଁ ହେଉ।" "ତୁମର ଚିହ୍ନ ଅଦୃଶ୍ୟ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ, ଅପରିମାପ୍ୟ କାଳ, ସମସ୍ତ ଭେଦ ଓ ଗଣନାର ନାଶକ; ତୁମେ ଅସ୍ତି ଓ ନାସ୍ତି, ପ୍ରକାଶ ଓ ପ୍ରଳୟର କାରଣ—ଅନନ୍ତ, ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କ ନିର୍ମାତା ଓ ବିଶ୍ରାମସ୍ଥଳ।" "ସ୍ଥୂଳ ବସ୍ତୁ ଅସାର, କିନ୍ତୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଯାହା ପ୍ରଶଂସିତ, ତାହା ଅର୍ଥବତ୍; ସ୍ଥୂଳ ଅବସ୍ଥା ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ, ତାହା ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ପ୍ରାଚୀନ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ସ୍ଥୂଳତତ୍ତ୍ୱ।" "ତୁମେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନ୍ମରେ ଜନ୍ମକୁ, ଗୌରବମାନେ ସହ ଗୌରବକୁ ଏକତ୍ର କର, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅବସ୍ଥାରେ ଯୋଗ୍ୟତା ଅନୁଯାୟୀ ସମ୍ବନ୍ଧ ସ୍ଥାପନ କର; ପୁଣି ପୁଣି ପ୍ରକଟ ରୂପକୁ ଅପସାରଣ କରି ପ୍ରକଟିକରଣର ନିୟମ ସ୍ଥାପନ କର।" "ଏହିପରି ରୂପଧାରୀ ଦେବତାଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ, ରକ୍ଷକ, ଅନେକ ରୂପରେ ଉପଜିଥିବା, ତୁମକୁ ଅମରମାନେ ପ୍ରଶଂସା କଲେ, ହେ ବ୍ରହ୍ମା।" "ଏହିପରି ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ପାଇଁ ମନ ଲଗାଇ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ; ଏହି ପ୍ରଶଂସାରେ ବ୍ରହ୍ମା ବହୁତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।