ଏହି ସମୟରେ ଦାନବମାନେ ଅମରମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ବହୁ ସେନା ଓ ପତାକା ନେଇ ଆଗକୁ ବଢିଲେ । ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଦିବ୍ୟ ଦୂତ ବାୟୁ ଦେବ ଦାନବମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ସେ ଦାନବମାନଙ୍କ ଏହି ବିଶାଳ ସେନା ଦେଖି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସୂଚନା ଦେବାକୁ ଦେବସଭାକୁ ଯାଇଲେ । ମହାତ୍ମା ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ସଭାକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଘଟଣା ବିଷୟରେ ଘୋଷଣା କଲେ । ଏହି ଖବର ଶୁଣି, ଦେବମାନଙ୍କ ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ର ଚକ୍ଷୁ ମୁଡିଲେ । ସମୟ ଅନୁସାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଏବେ ଦେବମାନେ ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆସୁଛି । ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ କଣ କରିବା ଉଚିତ? ନୀତି ଓ କୌଶଳ ଆଧାରରେ ମୋତେ କହ ।" ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଏହି ଉକ୍ତି ଶୁଣି, ବୃହସ୍ପତି ମହାପ୍ରଜ୍ଞା କହିଲେ, "ନୀତି ଅନୁସାରେ ଜିତିବା ପାଇଁ ପ୍ରଥମେ ସମ୍ମିଳନ କରିବା ଉଚିତ । ଚାରିପ୍ରକାର ନୀତି ଅଛି—ସମ୍ମିଳନ, ଭେଦ, ଦାନ, ଓ ଦଣ୍ଡ । ଏହି ଚାରି ଉପାୟ ଜିତିବା ପାଇଁ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ।" "କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ଦାନବମାନେ ଲୋଭୀ ଓ ଏକତାରେ ଅଟୁଟ, ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମିଳନ କିମ୍ବା ଭେଦ ଦ୍ୱାରା ବଶ କରିହେବ ନାହିଁ; ଦାନ ଦ୍ୱାରା ବି ସେମାନେ ବଶ ହେବେ ନାହିଁ । ଏଠି ଦଣ୍ଡ ଏକମାତ୍ର ଉପାୟ ଅଟୁଟ ଲାଗୁଛି, ଯଦି ଆପଣଙ୍କୁ ଏହା ଭଲ ଲାଗେ ।" ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ଏହି ଉତ୍ତର ପରେ, ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବସଭାରେ କହିଲେ, "ସବୁ ଦେବମାନେ, ମୋ ଉକ୍ତି ସାବଧାନ ଭାବରେ ଶୁଣ ।" "ତୁମେ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଭୋଗ କରୁଥିବା ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱଭାବ ଓ ଉତ୍ତମ ବଂଶର ଅନୁସୂତି ଅଟୁଟ ରଖିଛ । ସଦା ନିଜ ମହତ୍ତ୍ୱରେ ବସିଛ, ଜଗତର ରକ୍ଷାରେ ନିମଗ୍ନ ଅଛ । ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି କର; ମୋ ସେନାକୁ ଏକତ୍ର କର; ଅସ୍ତ୍ର ଆଣିବା ଓ ଅସ୍ତ୍ରଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ ।" "ହେ ଦେବଗଣ, ମୋ ପାଇଁ ଯାନ ଓ ଦିବ୍ୟ ରଥ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର; ଯମକୁ ସେନାପତି ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ କର; ଦେବମାନେ ଶୀଘ୍ର ଏକତ୍ରିତ ହେଉ ।" ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଏହି ଆଜ୍ଞା ପାଇଁ, ମୁଖ୍ୟ ଦେବମାନେ ସୁନ୍ଦର ସୁନା ଘଣ୍ଟା ଲଗା ଦଶ ହଜାର ଘୋଡା ଯୋଜିଥିବା ରଥ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ । ମାତଳି ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଗୁଣ ଥିବା ରଥ ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଏକତ୍ର କଲେ, ଯାହା ଦେବମାନେ ଓ ଦାନବମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅଜୟ ଥିଲା । ଯମ ଏକ ମହା ମହିଷ ଉପରେ ଚଡି, କ୍ରୂର ସେନାପତିମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଆଗ୍ରଗାମୀ ହେଲେ । ଅଗ୍ନି, ନଶ୍ୱରତାର ଅଗ୍ନି ରୂପେ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଖଡ଼ା ହେଲେ, ଏକ ଛେନା ଉପରେ ଚଡି, ହାତରେ ବୃଶୁ ନେଇ । ବାୟୁ ଦେବ, ତୀବ୍ର ଗତି ଓ ଅଙ୍କୁଶ ହାତରେ ନେଇ, ନାଗରାଜ ଉପରେ ଚଡି ଥିଲେ; ଜଳର ଦେବତା ସ୍ୱୟଂ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ । ରାକ୍ଷସମୁକ୍ତ ଦେବ, ମନୁଷ୍ୟ ନେଇ ଚଡିଥିବା ରଥରେ ତୀବ୍ର ତଳୱାର ନେଇ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ । ଧନର ଦେବତା, ଗଦା ନେଇ, ସିଂହ ରଥରେ ଥିଲେ; ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର ଚାରିପ୍ରକାର ସେନା ସହିତ ଥିଲେ । ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସେନା ତିନି ଲୋକରେ ଅଜୟ, ତେହାର ସଂଖ୍ୟା ଥିଲା ତିରିଶି ତିନି କୋଟି ଦିବ୍ୟ ସେନା । ସେ ସେନା ହିମପାତର ସୁନ୍ଦର ପଙ୍ଖା, ସୁନା ଲଟସ ମାଳା, ଚମକୁଥିବା କେସର ଚିହ୍ନ ଓ ମୁକୁତାର ଗୁଛା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲା । ଇନ୍ଦ୍ର ଏଇରାବତ ହାତୀ ଉପରେ ଚଡି, ଅଦ୍ଭୁତ ଅଳଙ୍କାର ଓ ଭୂଷଣ ପିନ୍ଧି, ବିଜୁଳି ପରି ଚୌଡ଼ା ଦେହରେ, ଶୋଭା ରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ହେଉଥିଲେ; ହାତରେ ବିଭିନ୍ନ ଚୂଡ଼ା ଓ ନାଗ ଲଗା ଥିଲା । ଇନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱର୍ଗରେ ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଚରଣ ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ଘୋଡା ଓ ହାତୀର ଭିଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱେତ ଛତା ଓ ପତାକା ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ । ସେନା ଅଜୟ ବୃଶୁ ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଯୋଦ୍ଧା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲା; ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର, ମାରୁତ, ସାଧ୍ୟ ଓ ପୁରନ୍ଦର ସେନାକୁ ଏକତ୍ର କଲେ । ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ, ଶକ୍ତି ଦେଇ ଦାଇତ୍ୟରାଜ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ । କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଦାଇତ୍ୟରାଜ ତାରକଙ୍କ ଦେହକୁ ଛେଦ କରିପାରିଲା ନାହିଁ; ତାଙ୍କ ଦେହ ବିଜୁଳି ପରି ଦୃଢ଼ ପାହାଡ଼ ଭଳି ଥିଲା । ତାରକ ତାଙ୍କ ରଥରୁ ଉତରି, ହାତ ଓ ପା ଦ୍ୱାରା ଦେବମାନଙ୍କୁ ମିଳିଅଂକରେ ହତ କଲେ; ଅବଶିଷ୍ଟ ଦେବସେନା ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ । ଦେବମାନେ ଭୟରେ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଦିଗ୍ବାସ ଛାଡ଼ି ଚତୁର୍ଦିଗରେ ବିକିରି ହେଇଗଲେ । ସେମାନେ ପଳାଇବା ଦେଖି, ତାରକ କହିଲେ, "ଦାଇତ୍ୟମାନେ, ଦେବମାନଙ୍କୁ ହତ କରିବା ନାହିଁ; ବଜ୍ରାଙ୍ଗକୁ ଶୀଘ୍ର ମୋ ନିବାସକୁ ନେଇଆସ, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ଦେବମାନେ ନିବାନ୍ଧିତ ଦେଖିପାରିବେ ।" ପରେ ଦାନବମାନେ ଦେବମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବଗଣ ସହିତ, ଦୃଢ଼ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ବାନ୍ଧି, ଗୋପାଳ ଗୋମାନେ ବାନ୍ଧିଥିବା ପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ବାନ୍ଧି ନେଇଗଲେ । ତାରକ ପୁନଃ ରଥରେ ଚଡି, ନିଜ ନିବାସ ପର୍ବତ ଶିଖରକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସିଦ୍ଧ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଅନେକ ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲେ । ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ଏହି ସମୟରେ ଏକ ଦ୍ୱାରପାଳ ଦେଖାଦେଲା, ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ମାଟିକୁ ଗୁଡ଼ି ହାତରେ ମୁହଁ ଢାକି । ସେ ଦାନବରାଜ ତାରକଙ୍କୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ତାରକ ସୂର୍ୟମାଳା ଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେହରେ ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲେ । କାଳନେମି ଦେବମାନେକୁ ବାନ୍ଧି, ଦ୍ୱାରରେ ଦଉଡ଼ି, ତାରକଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ—"ଏହି ବନ୍ଧିତ ଦେବମାନେ କେଉଁଠି ରଖିବା ଉଚିତ, ଏବଂ କିଏ ରଖିବା ଉଚିତ?" ଦ୍ୱାରପାଳଙ୍କ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣି, ତାରକ କହିଲେ, "ସେମାନେ ନିଜ ଇଛାରେ ଯେଉଁଠି ଚାହିଁ ରହିପାରନ୍ତି; ମୋ ଘର ତିନି ଲୋକ ।" କିନ୍ତୁ କେବଳ ବସବ (ଇନ୍ଦ୍ର) କୁ ମୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ, ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡାଇ, ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, କୁକୁର ପାଦ ଚିହ୍ନ ଦେଇ । ଏହି ଭଳି କରାଯିବା ପରେ, ଦେବମାନେ ଭୟ ଓ ଦୁଃଖରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଶରଣ ନେବାକୁ ପଦ୍ମଯୋନି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଗଲେ । ଗଭୀର ବିଷାଦରେ, ଦେବମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ, ମୁଣ୍ଡ ମାଟିରେ ଲଗାଇ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁଣରେ ଭରିଥିବା ଶବ୍ଦରେ ପଦ୍ମାସନ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ ।