ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବେଦ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିବେ, ଦେବତାମାନେ ହବି ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହେବେ, ଏବଂ ମହାର୍ଷିମାନେ ମନ୍ତ୍ରୋଚ୍ଚାରଣ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ ହେବେ। ପିତୃମାନେ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ, ବାୟୁ ତାଙ୍କର ମାର୍ଗରେ ଗତି କରୁନ୍ତୁ, ଏବଂ ପାୱକ ତିନି ପ୍ରକାର ଆକାର ରେ ଅଲୋକିତ ହେଉନ୍ତୁ। ତିନି ବର୍ଗ ଲୋକେ ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନ ଓ ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ତିନି ଲୋକକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଦୀକ୍ଷା ନିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ, ସେମାନେ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତୁ। ଯେଉଁମାନେ ଯଜ୍ଞରେ ନିଯୁକ୍ତ, ସେମାନେ ଦାନ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବେ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତୁ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗାୟମାନେ ଉପରେ ପୋଷଣ କରନ୍ତୁ, ସୋମ ରସମାନେ ଉପରେ, ବାୟୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀରେ ପ୍ରାଣବାୟୁକୁ ପୋଷଣ କରନ୍ତୁ। ଏହିମାନେ ସୋମ ସମ୍ପୃକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନତା ଦେଇ, ମହେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ମାଲୟର ସନ୍ତାନ ଭାବେ ନିୟମିତ ଭାବେ ଚାଲନ୍ତୁ। ତିନି ଲୋକର ସମସ୍ତ ମାଆମାନେ ନଦୀ ଭାବେ ସାଗରକୁ ଯାଉନ୍ତୁ, ଦୈତ୍ୟମାନେ ଭୟ ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତୁ, ଦେବତାମାନେ ଶାନ୍ତି ପାଉନ୍ତୁ। "ତୁମେ ସମସ୍ତେ କୁଶଳ ରୁହ; ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ନିତ୍ୟ ଧାମକୁ ଯାଉଛି—ସେଠା ମୋ ଘର, ସ୍ୱର୍ଗ କିମ୍ବା ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ର ଯେଉଁଠି ହେଉ।" ବିଷ୍ଣୁ ଦେବ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଏପରି କହିଲେ, "ଦାନବମାନେ କଦାପି ଭରସାଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ, ସେମାନେ ସଦା ଛୋଟ ମନର, ଦୁର୍ବଳତା ଦେଖି ଆଘାତ କରନ୍ତି, ସ୍ଥିରତା ନାହିଁ।" "ତୁମେ ସମସ୍ତେ ମୃଦୁ ହୃଦୟ ଓ ନିଜ ସ୍ଵଭାବକୁ ଅନୁସରଣ କର; ଏପରି ଉପଦେଶ ଦେଇ ବିଷ୍ଣୁ, ଅପରିମିତ ପ୍ରାକ୍ରମୀ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହିତ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ତାରକାମୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେଖାଯାଇଥିଲା—ଦାନବମାନେ ଓ ବିଷ୍ଣୁ ସମ୍ପର୍କରେ ତୁମେ ଯାହା ପଚାରିଥିଲ, ଏହି ହେଉଛି ସେହି କଥା।" ଏହିଠାରେ ଭୀଷ୍ମ କହିଲେ, "ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ଯେଉଁ ଗଭୀର ଭାବେ କମଳ-ଉତ୍ପନ୍ନ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କଥା ଓ ଗୁହାଙ୍କ ମହିମା ଓ ଉତ୍ପତ୍ତି କଥା କହିଛ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ମୁଁ ଶୁଣିଛି। ଏବେ ମୁଁ ଚାହେଁ, ତୁମେ ମୋତେ ସତ୍ୟ ଭାବେ କହ, କିପରି ତାରକ ଏତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବ ହେଲେ? କିପରି ସେ ମହାଅସୁର କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିନାଶ ପାଇଲେ? ଏବଂ କିପରି ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ଋଷିମାନେ ମନ୍ଦରାଚଳକୁ ଗଲେ? ରୁଦ୍ର, ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଭଗବାନ, ସେଠାରେ କିପରି ଉମାଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ? ଏ ସବୁ ଘଟଣା ଯଥାଯଥ ଭାବେ ମୋତେ କହ।" ତେବେ ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ଋଷି କହିଲେ: କେତେବେଳେ କଶ୍ୟପ ଦେବ ଦୈତ୍ୟମାନେଙ୍କ ଶୁଭ୍ର ମାତା ଦିତିଙ୍କୁ କହିଥିଲେ: "ହେ ଦେବୀ, ତୁମେ ଏମିତି ଜଣେ ପୁଅ ପାଇବେ ଯାହାର ଅଙ୍ଗ ବଜ୍ରପାତ ଭଳି ଦୃଢ଼।" ସେ ପୁଅଙ୍କୁ ବଜ୍ରାଙ୍ଗ ନାମ ଦିଆଯିବ, ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ହେବେ; ଦେବୀ ଦିତି ବର ମିଳିବା ପରେ ବଜ୍ରାଙ୍ଗଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯାହାଙ୍କ ଶରୀରକୁ ବଜ୍ରପାତ ମଧ୍ୟ ଭେଦି ପାରିବ ନାହିଁ। ଜନ୍ମ ହେଉଥିବା ସହସହି ସେ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥ ଜାଣିଗଲେ, ଏବଂ ଭକ୍ତି ସହିତ ମାଆଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ: "ମା, ମୁଁ କ'ଣ କରିବି?" ଦିତି ଖୁସି ହୋଇ ତାଙ୍କ ପୁଅ, ଦୈତ୍ୟମାନ୍ୟଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ କହିଲେ: "ମୋ ଅନେକ ପୁଅ, ପ୍ରିୟ ସନ୍ତାନ, ସହସ୍ରାକ୍ଷୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ହୋଇଛନ୍ତି। ତେଣୁ ତୁମେ ଯାଅ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ହତ କର, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଶ୍ରାଦ୍ଧ କର।" "ଏହିପରି ହେବ," କହି ବଜ୍ରାଙ୍ଗ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବରେ ଦେବତାମାନେଙ୍କ ଲୋକକୁ ଗଲେ। ସେ ଅପରାଜିତ ତେଜର ନାଗପାଶ ଦ୍ୱାରା ସହସ୍ରାକ୍ଷୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବାନ୍ଧି ନେଲେ ଏବଂ ଏକ ଶିକାରୀ ଛୋଟ ପଶୁ ଧରି ନେଇଯିବା ପରି ମାଆଙ୍କ ପାଖକୁ ନେଇ ଆସିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ମହାତ୍ମା କଶ୍ୟପ ଏଠାକୁ ଆସିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ମା ଓ ପୁଅ ଭୟ ଛାଡ଼ି ଦଢ଼ିଆ ହେଇ ଦଢ଼ିଆ ଥିଲେ। ସେମାନେ ଦେଖି ବ୍ରହ୍ମା ଓ କଶ୍ୟପ କହିଲେ: "ଏହି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦିଅ, ପୁଅ; ସେ ତୁମ ପାଇଁ କ'ଣ କାମର?" "ପୂଜ୍ୟ ଲୋକଙ୍କୁ ଅପମାନ ମିଳିଲେ, ସେ ମୃତ୍ୟୁ ସମାନ; ତୁମ ହାତରୁ ଆମର ଆଦେଶରେ ଛାଡ଼ାଯିବା ଶତକ୍ରତୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦିନକୁ ଦିନ ମୃତ୍ୟୁ ସମାନ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି ବଜ୍ରାଙ୍ଗ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ କହିଲେ: "ମୋତେ ଏଠାରେ ଆଉ କିଛି କରିବା ନାହିଁ; ମୋ ମାଆଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପୂରଣ ହୋଇଗଲା। ଆପଣ ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନେଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ, ପୂଜ୍ୟ ପିତାମହ; ଆପଣଙ୍କ କଥା ଅନୁଯାୟୀ ମୁଁ କରିବି—ଶତକ୍ରତୁ ଛାଡ଼ାଯାଉ। ମୋର ତପସ୍ୟା ନିର୍ବିଘ୍ନ ଭାବେ ଚାଲୁଥାଉ, ଭଗବାନ, ଏହି ଦୟା କରନ୍ତୁ।" ଦୈତ୍ୟ ଚୁପ୍ଚାପ ଦଢ଼ିଆ ହୋଇ ରହିଲେ, ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: "ତୁମେ ତପସ୍ୟା କର, ହତାଶ ହେଉନାହାଁ, ମୋ ଆଦେଶ ଅନୁସରଣ କର। ଏହି ଶୁଦ୍ଧ ମନ ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମର ସଫଳତା ପୁରା ମିଳେ।" ଏହିପରେ, କମଳ-ଉତ୍ପନ୍ନ ବ୍ରହ୍ମା ଚଉଡ଼ିଆ ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ କନ୍ୟାକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ ଏବଂ ବିବାହ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ବଜ୍ରାଙ୍ଗଙ୍କୁ ଦେଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ରଖିଲେ ବରାଙ୍ଗୀ। ବଜ୍ରାଙ୍ଗ ବରାଙ୍ଗୀ ସହିତ ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ ଏବଂ ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ଉପର୍ଯ୍ୟିକ୍ତ ହାତ ଉଠାଇ ତପସ୍ୟା କଲେ। ସେ ଲୋଟସ୍-ନେତ୍ର, ଶୁଦ୍ଧ ମନ, ମହାତ୍ମା, ମୃଦୁ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଏହି ସମୟ ଦ୍ୱାରା ପଞ୍ଚାଗ୍ନି ମଧ୍ୟରେ ଦଢ଼ିଆ ହୋଇ ରହିଲେ। ଖାଦ୍ୟ ଛାଡ଼ି ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା କରି, ସେ ତପସ୍ୟାର ଏକ ପର୍ବତ ହେଇଗଲେ। ଏହିପରେ ସେ ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପାଇଁ ଜଳରେ ବସିଲେ। ବଜ୍ରାଙ୍ଗ ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ବରାଙ୍ଗୀ ମହାବ୍ରତରେ ଦଢ଼ିଆ ହୋଇ ଏହି ଝିଲିକ ତୀରେ ଉପବାସରେ ରହିଲେ। ସେ ଦିପ୍ତିମାନ୍ ବରାଙ୍ଗୀ ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା କରିବା ଦ୍ୱାରା ଖାଦ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଭୟ ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ସେ ମାଙ୍କ ରୂପ ଧାରଣ କରି ବରାଙ୍ଗୀଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ହବି ପାତ୍ର ଓ ପୁଷ୍ପ ଝୁଲିକୁ ଟାଣିଲେ। ପୁନି, ସିଂହ ରୂପେ ତାଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଲେ, ପରେ ସାପ ଭାବେ ଦୁଇ ପାଉଁ ଦସିଲେ। କିନ୍ତୁ ବରାଙ୍ଗୀଙ୍କ ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିରେ ସେ କିଛି ଭାବରେ ମନ ଧୀର ରଖିଲେ। ପାକଶାସନ ଇନ୍ଦ୍ର ବିଭିନ୍ନ ଭୟ ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ଅନେକ ପୀଡ଼ା ଦେଲେ।